کلیات
سکّهٔ بهار آزادی، سکه طلا و یکی از مسکوکات طلای قانونی در جمهوری اسلامی ایران است. از سال ۱۳۵۸ خورشیدی، به مناسبت و یادبود پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، انواع سکههای بهار آزادی در قطعهای مختلف ضرب شدهاست. عیار طلای این سکهها (اعم از طرح قدیم و جدید) ۹۰۰ در ۱۰۰۰ است. معمولاً در هر سال ضرابخانهٔ بانک مرکزی ایران، سکهها را ضرب کرده و از طریق بانکهای عامل یا صرافیهای مجاز به بازار عرضه میکند. این سکهها به صورت خرد یا عمده و به قیمت روز خرید و فروش میشوند.
تاریخچه
پیشینهٔ ضرب سکه طلا در ایران به زمان حکومت داریوش اول، پادشاه هخامنشی (در سالهای ۵۲۱ الی ۴۸۶ پیش از میلاد) بر میگردد. با ارزشترین این سکهها که دریک نام داشته وزنی معادل ۸/۴۱ گرم از جنس طلا داشتهاست. سکه دیگر سیگل با وزن ۵/۶ گرم نقره بود و ارزشی معادل یک گوسفند را داشت و نرخ تبدیل آن برابر با ۲۰ سکه نقره سیگل در برابر یک سکه طلا دریک بود. ضرب سکههای طلا در ایران با نامهای گوناگون در ادوار مختلف ادامه داشتهاست. تنها عیار سکههای طلا پیش از ماشینی شدن در زمان ناصرالدین شاه، تقریباً ثابت و نزدیک به طلای خالص بوده، اما واحد پول، طراحی و وزن آنها به تشخیص حکومت وقت تغییر کردهاست.
همگام با ورود ماشین ضرب سکه و استانداردسازی اندازه و وزن سکههای رسمی در سال ۱۲۹۳ هـ ق، نخستین سکههای طلا با عیار ۹۰۰ در هزار و با واحد تومان ضرب و وارد چرخه پولی ایران شد.
ضرب سکههای طلای ایران با استاندارد امروزی (از نظر قطر دایره و وزن سکه) در دورهٔ پهلوی اول و از سال ۱۳۱۰ خورشیدی آغاز شد. این سکهها در دورهٔ پهلوی به نام سکهٔ پهلوی نامیده میشد که بعد از انقلاب ۱۳۵۷ ایران سکهٔ بهار آزادی با همان وزن و عیار، اما با طراحی متفاوت جایگزین آن گردید.
انواع سکه بهار آزادی
از نظر طراحی: سکهها در دو نوع «طرح قدیم» (۱۳۵۸ تا ۱۳۷۰) و «طرح جدید (امامی)» (۱۳۷۰ تاکنون) هستند.
از نظر قطع: سکهها در انواع «ربع»، «نیم»، «یک» یا «تمام»، «دو و نیم»، و «پنج» بهار آزادی موجود هستند.
سکه پنج بهار آزادی تنها در سال ۱۳۵۸ و به مناسبت اولین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ضرب گردید و تاکنون دیگر ضرب نشدهاست.
سکه دو و نیم بهار آزادی در سالهای ۱۳۵۸ (به مناسبت اولین سالگرد انقلاب اسلامی)، ۱۳۷۸ (صدمین سالگرد زادروز امام خمینی ره) و ۱۳۸۷ ضرب گردیده که مورد سوم از نظر تعداد نایاب است.
از سال ۱۳۸۹ قطع جدیدی از سکه بهار آزادی با عنوان «سکه گرمی» به بازار عرضه شده که وزن آن نصف سکه ربع بهار آزادی است.
تاریخچه
پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی [۹]و با تأیید و دستور نخستوزیر دولت موقت، به مناسبت و یادبود نخستین بهار پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، اجازه ضرب انواع مسکوک طلا بنام «بهار آزادی» صادر شد. از آن زمان تاکنون، سکههای بهار آزادی با دو طرح مختلف ضرب شدهاند:
از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۰ (طرح قدیم)
یک روی این سکه بنام علی بن ابیطالب بود سه بار تکرار «علی» به خط معقلی تزیینی در داخل یک شش ضلعی، و قید عبارت «بانک ملی ایران» در زیر آن و بر روی دیگر آن تصویر بارگاه علی بن موسی الرضا به همراه عبارت «اوّلین بهار آزادی» و تاریخ ۱۳۵۸ منقوش بود. از آن پس تا سال ۱۳۷۰، انواع سکههای بهار آزادی با همین طرح تولید میشد:، اما کلمه «اوّلین» از آن حذف گردیده بود.
از مقایسه طرح بارگاه علی بن موسی الرضا که بر روی این سکهها ضرب شده با طراحی این بارگاه بر روی سکههای یادبودی محمدرضا پهلوی، که بهمنظور تکریم مقام علی بن موسی الرضا ضرب شدهاند، مشخص میشود که طرح مزبور الگوبرداری یا حتی کپی برداری از این سکههای یادبودی بوده و تنها نوشتار اطراف آن تغییر کردهاست.
از سال ۱۳۷۰ تاکنون (طرح جدید)
ضرب و توزیع سکه بهار آزادی با طرح جدید معروف به امامی، که توسط استاد جعفر نجیبی طراحی شده است از سال ۱۳۷۰ آغاز شده و تاکنون نیز ادامه دارد ولیکن تمامی سکههایی که در سالهای ۸۷ ,۸۸, ۸۹ و بعد از آن ضرب شده با تاریخ ضرب سال ۱۳۸۶ میباشد. به گفته بانک مرکزی هدف از این کار جلوگیری از اختلاف قیمتی برای سکههایی با سال ضرب جدید میباشد.
قانون ضرب سکه طرح جدید
با توجه به ماده ۵ قانون نحوه حفظ آثار و یاد امام خمینی ره بانک مرکزی ایران موظف شد که تصویر پایهگذار نظام جمهوری اسلامی ایران را بر یک طرف سکههای بهار آزادی به گونهای مناسب نقش کند. از اینرو، بنابر پیشنهاد بانک مرکزی و موافقت وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد بند ۲ قانون اصلاح قانون ضرب مسکوک طلا، هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۰/۳/۱۹ (راجع به تغییر طرح سکه یک بهار آزادی) چنین تصویب کرد:
بدین ترتیب، در دومین سال درگذشت امام خمینی ره طرح سکه تمام بهار آزادی تغییر کرد و از آن پس (سال ۱۳۷۰ به بعد) سکهها بر اساس آن مصوبه ضرب میشوند. نخستین سکهها با نگارهای از نیمرخ چپ امام خمینی ره ضرب شدند که با توجه به تعداد ضرب پایین آنها ظاهراً مورد تأیید مسئولین وقت قرار نگرفتند و در همان سال سکه بهار آزادی با نگاره سه رخ راست امام خمینی ره جایگزین آن گردید. از این رو در سال ۱۳۷۰ سه طرح متفاوت از سکه بهار آزادی روانه بازار گردید: سکه بهار آزادی طرح قدیم، سکه بهار آزادی با نگاره چپ امام خمینی ره و سکه بهار آزادی با نگاره سه رخ. گفتنی است طرح سکههای با قطعهای ربع و نیم، همانند سابق است و تنها نگاره بارگاه علی بن موسی از نظر طراحی کمی بهبود یافتهاست.
فراوانترین سکه طلا در ایران
معمولاً در هر سال، انواع مسکوک بهار آزادی بر اساس مجوزی که بانک مرکزی دارد، در ضرابخانه این بانک تولید میشود. طبق آمار اعلامشده از سال ۱۳۸۶، تاکنون ۴۰ میلیون قطعه سکه بهار آزادی در طول دهههای اخیر در کشور ضرب شدهاست. با توجه به سیاستهای بانک مرکزی، تاریخ ضرب سکه از سال ۱۳۸۶ ثابت بوده و با توجه به سال ضرب تغییر نمیکند، سکه امامی با این تاریخِ ضرب، «فراوانترین سکه طلای مدرن» در ایران قلمداد میگردد. از عمده دلایل انجام این کار، جلوگیری از تغییر قیمت سکه با توجه به تاریخ ضرب عنوان شدهاست، مسئلهای که با وجود اتخاذ این سیاست، همچنان وجود دارد.
در سال ۱۳۹۷ با اعلام طرح پیش فروش بدون محدودیت سکه طلا توسط شعب بانک ملی و تعداد متقاضیان خرید سکه، حدود ۶۰ تن طلا از ذخایر بانک مرکزی ذوب و به سکهٔ طلا تبدیل شد. وضعیت بهوجود آمده در خرید سکه به گونهای بود که منجر به تذکر سید علی خامنهای به رئیسجمهور وقت (حسن روحانی) شد، تنش بهوجود آمده در بازار سکه و ارز، منجر به برکناری، ولی الله سیف (رئیس کل بانک مرکزی) شد.
عدم درج مبلغ سکه بر روی آن
بر خلاف سکههای طلای قاجار و پهلوی که مبلغ سکه بر اساس اندازه و وزن بر روی آنها درج میشد، (مثلاً «دوهزاری»، «پنجهزاری»، «ربع پهلوی»، «نیم پهلوی» و …) در مورد سکههای بهار آزادی تنها به درج عبارت «بهار آزادی» بسنده شده و تشخیص نوع سکه (ربع، نیم، یک و …) به خریدار واگذار شدهاست. این رویکرد در بین کشورهایی که بهطور رسمی اقدام به ضرب سکهٔ طلا مینمایند مرسوم نیست و برخی از این کشورها نه تنها «مبلغ اسمی سکه» بر اساس واحد پول رسمی خود را بر آن درج میکنند بلکه در سالهای اخیر در بسیاری موارد عیار و وزن سکه را نیز بر آن میافزایند،
قیمت سکه رکورد شکاند: ۱۶۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان
کد خبر: ۱۳۵۰۱۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶
سکه امامی، امروز به ۱۵۷,۰۰۰,۰۰۰ (یکصد و پنجاه و هفت میلیون) تومان رسید که نسبت به روز قبل ، افزایش ۲.۲۲ درصدی داشته است.
کد خبر: ۱۳۴۹۹۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
در جدول زیر آخرین قیمت انواع سکه در بازار امروز را مشاهده میکنید.
کد خبر: ۱۳۴۹۵۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۳
فائزه هاشمی رفسنجانی در گفتگوی تفصیلی با تابناک:
فعال حقوق زنان تاکید کرد: در دولت آقای پزشکیان، اگرچه در برخی موضوعات، از جمله مساله حجاب، اقداماتی صورت گرفت که میتوان آنها را مثبت ارزیابی کرد اما در مجموع عملکردها در حوزه زنان کافی نبوده است.
کد خبر: ۱۳۴۷۹۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
طلای ۱۸ عیار و سکه تمام به ترتیب با کاهش حدود ۲ و ۲۰ میلیون تومانی نسبت به سقف روز گذشته به ترتیب ۱۴,۴۰۰,۰۰۰ و ۱۵۰,۱۳۰,۰۰۰ تومان داد و ستد شدند.
کد خبر: ۱۳۴۸۷۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۸
از ساعاتی پیش ریزش قیمت طلا و سکه در بازار آغاز شد.
کد خبر: ۱۳۴۸۶۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۸
امروز سکه امامی با رشد ۳.۴۶ درصدی به ۱۶۴,۵۰۰,۰۰۰ (یکصد و شصت و چهار میلیون و پانصد هزار) تومان رسید.
کد خبر: ۱۳۴۸۳۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۷
قیمت سکه امامی با رشد ۱.۶۲ درصدی به ۱۵۳,۵۰۰,۰۰۰ (یکصد و پنجاه و سه میلیون و پانصد هزار) تومان رسید.
کد خبر: ۱۳۴۸۱۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۶
قیمت سکه امروز جمعه ۵ دی ۱۴۰۴ را در جدول زیر مشاهده کنید.
کد خبر: ۱۳۴۸۰۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۵
کد خبر: ۱۳۴۷۷۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳
امروز سکه امامی به ۱۴۷،۹۰۰،۰۰۰ (یکصد و چهل و هفت میلیون و نهصد هزار) تومان رسید.
کد خبر: ۱۳۴۷۶۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳
سکه امامی، امروز به ۱۴۴,۳۰۰,۰۰۰ (یکصد و چهل و چهار میلیون و سیصد هزار) تومان رسید که نسبت به روز قبل ، افزایش ۰.۲ درصدی داشته است.
کد خبر: ۱۳۴۶۸۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۹
جهش قابل توجه قیمت طلا و سکه در روزهای گذشته، بازار را وارد فاز تازهای از تردید کرده است؛ جایی که بخشی از مردم میان خرید و فروش مردد ماندهاند و این پرسش جدی به ذهن آنها متبادر میشود که آیا قیمتها به سقفهای کوتاهمدت نزدیک شدهاند یا هنوز ظرفیت رشد بیشتری در انتظار بازار طلا و سکه است.
کد خبر: ۱۳۴۵۸۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
روز شنبه شاهد ثبت رکوردهای جدید در بازار طلا، سکه و ارز بودیم. این جهشها تحت تأثیر تحولات اقتصادی داخلی و جهانی شکل گرفته است.
کد خبر: ۱۳۴۵۷۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
قیمت سکه امروز شنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۴ را در جدول زیر مشاهده کنید. علاوه بر قیمت سکه امامی، بهار آزادی، گرمی، نیم سکه و ربع سکه میتوانید قیمت مثقال و انس جهانی طلا، طلای آبشده و دست دوم را نیز مشاهده فرمایید.
کد خبر: ۱۳۴۵۵۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
معاون رئیس حمهور در امور زنان درباره مصوبه جدید مهریه گفت: دولت حتما کمک میکند تا اصلاحاتی در این طرح صورت بگیرد و از شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت کمک می گیریم.
کد خبر: ۱۳۴۴۸۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۸
افزایش قیمت سکه به ۱۳۳ میلیون تومان و دلار به ۱۲۵ هزار تومان، نماد فشارهای اقتصادی ناشی از سیاستهای ناکارآمد پولی است؛ سیاستهایی که مانع از ایجاد مسیرهای امن سرمایهگذاری برای مردم شدهاند.
کد خبر: ۱۳۴۴۷۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷
امروز سکه امامی با رشد ۰.۷۵ درصدی به ۱۳۳,۰۰۰,۰۰۰ (یکصد و سی و سه میلیون) تومان رسید.
کد خبر: ۱۳۴۴۶۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷
آخرین قیمت طلا و سکه در بازار امروز تهران اعلام شد.
کد خبر: ۱۳۴۴۵۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶
دادگستری کل استان یزد از صدور کیفرخواست برای متهم کلاهبرداری با وعده سود چندصدبرابری در زمینه سرمایه گذاری ارزی به ارزش ۵۷۰ سکه بهارآزادی خبرداد.
کد خبر: ۱۳۴۴۳۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۵