در مورد رئیس جمهور آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

---

مقام رئیس جمهوری در کشور آمریکا عالی‌ترین مقام سیاسی و اجرایی است که هر ۴ سال یک بار و در بیستم ژانویه و در پی برگزاری انتخابات رئیسجمهورِ منتخب ایالات متحده آمریکا به همراه معاون رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا با ادای سوگند، مسئولیت اجراییِ دولت ایالات متحده آمریکا را بر عهده میگیرد. در حال حاضر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا است.

 

رئیس جمهور در حضور رئیس دیوان عالی فدرال ایالات متحده آمریکا اینگونه سوگند میخورَد: «من رسماً سوگند یاد میکنم که مسئولیت ریاستجمهوری ایالات متحده را صادقانه انجام دهم و تا آنجا که در توان دارم از قانون اساسی ایالات متحده آمریکا صیانت، حمایت و دفاع کنم.» مجلس سنای آمریکا متشکل از منتخبین مردم است.

رئیس جمهور، نماد قدرت و اقتدار ملت است و عالیرتبهترین مقام سیاسی کشور به شمار می آید. وی به عنوان رئیس کشور، فرمانده کل نیرو‌های مسلح، رئیس قوه مجریه و اداره کننده کشورو رئیس حزب، ضامن اجرای صحیح قوانین شناخته میشود و وظایف سنگینی را برعهده دارد. تحولات سیاسی قرن بیستم و ظهور «دولت رفاهی» در نیمه دوم این قرن سبب شد تا وظایف و اختیارات رئیسجمهور افزایش یابد.

تاریخچه

---

جایگاه کنونی رئیس جمهور در نظام سیاسی ایالات متحده به مراتب با نظرات بنیان گذاران آمریکا این کشور تفاوت دارد. تدوین کنندگان قانون اساسی درآخرین سال‌های قرن هجدهم به نهاد ریاستجمهوری بهعنوان مجری و ادارهکننده قوانین نگاه میکردند و وظایف اندکی را برای وی در قانون اساسی در نظر گرفتند. آنان امیدوار بودند کشوری را تأسیس کنند که در آن قدرت واقعی در دست نمایندگان ملت و دولت‌های ایالتی باشد ودولت فدرال صرفاً به امور خارجی و هماهنگی میان ایالت‌ها بپردازد. قانون اساسی، ورود دولت فدرال به اقتصاد و وضع مالیات را منع کرده و همین دو مورد، بخش وسیعی از اختیارات را از رئیسجمهور سلب کردهاست. تعداد بسیار اندک کارکنان و وزرای رؤسای جمهور اولیه، نظیر جرج واشینگتن و توماس جفرسون، بیانگر آن است که در سال‌های اولیهٔ حیات ایالات متحده تا چه اندازه رئیس جمهور و دولت وی فاقد اختیارات بودند. اما طی سالیان متمادی، این وضعیت دگرگون شد.

اکنون رئیس جمهور از نقش چشمگیری در تحولات سیاسی و اجتماعی کشور برخوردار است. وی با انتخاب وزرا، آنگونه که خود صلاح میداند، تصمیم گیری میکند و در بسیاری از مواقع نیز، با استفاده از حق وتو، بر روند قانون گذاری کنگره تأثیر میگذارد. فرماندهی کل نیرو‌های مسلح و اداره دیپلماسی خارجی کاملاً در اختیار رئیس جمهور است و وی در صحنه بین المللی راساً تصمیم می گیرد.  

رئیس جمهور همچنین با تأسیس تعداد زیادی وزارتخانه (کابینه ایالات متحده آمریکا) و سازمان‌های مستقل تحتنظرِ ستاد کارکنان ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا، وی و مشاورانش در مسائلی نظیر آموزش، اقتصاد، محیط زیست، منابع زیرزمینی و حملونقل دخالت میکند. درحالی که در سالیان نه چندان دور، این موضوعات در حوزه صلاحیت انحصاریِ دولت‌های ایالتی بود.

اختیارات

---

همانطور که اشاره شد، رئیس جمهور در کشور آمریکا دارای اختیارات فراوانی است که به صورت مشخص موارد زیر را شامل می‌شود.

- فرماندهی کل نیرو‌های مسلح (ارتش آمریکا و دیگر تجهیزات نظامی) و نیرو‌های شبهنظامی
-انعقاد قرارداد با کشور‌های خارجی
-معرفی سفرا
-پذیرش سفرای دیگر کشور‌های جهان
-اعلام جنگ و صلح
-ارائه اطلاعات موردنیاز کنگره
-درخواست تصویب قانون از کنگره
-دعوت مجالس قانونگذاری به جلسات فوقالعاده کنگره
-اعلام تعطیلی موقت کنگره درصورت اختلاف نظر میان مجالس بر سر زمان تعطیلی
-وتوی مصوبات کنگره
-مسؤول و ناظر اجرای صحیح قوانین
-معرفی وزرا و مقامات بلندپایهٔ اداری به کنگره (همانند رئیس بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا)
-درخواست دریافت گزارش از مقامات دولتی
-پرکردن پست‌های خالی دولتی در زمان تعطیلی کنگره
-درخواست بخشش و عفو برای محکومین (بهاستثنای محکومین استیضاح)
-معرفی قضات دیوان عالی فدرال (دیوان عالی فدرال ایالات متحده آمریکا)

رئیس جمهور‌های آمریکا

---

آمریکا از سال ۱۷۹۹ میلادی تا کنون ۴۵ رئیس جمهور داشته است که در سال و دهه‌های اخیر افرادی، چون دونالد ترامپ رئیس جمهور کنونی آمریکا و پیش از او افرادی، چون باراک اوباما، جرج بوش، بیل کلینتون، جرج بوش پدر، جیمی کارتر، جرالد فورد، نیکسون، لیندون جانسوم، جان اف کندی، آیزنهاور، هری ترومن، فرانکلین روزولت، هربرت هور و... رئیس جمهور آمریکا بوده اند.

 

---

از میان ۴۵ رئیس جمهوری که از قرن ۱۸ تا کنون در آمریکا فعالیت کرده اند، ۴ رئیس جمهور به نام‌های جان اف. کندی، جیمز آبرام گارفیلد، آبراهام لینکلن و ویلیام مککینلی ترور شدند و موفق به پایان دوران ریاست جمهوری نشدند.