در مورد مارقین در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

کلیات

مارِقین به‌معنای گروه بیرون‌رفته و خروج‌یافته، عنوانی است برای خوارجی که در جنگ نهروان علیه امام علی(ع) جنگیدند. مارقین در ابتدای جنگ صفین از سپاهیان امام علی(ع) بودند، اما ماجرای حکمیت سبب شد بر امام علی(ع) بشورند و گروه سومی تشکیل دهند که با هیچیک از طرفین همراه نبود. امام علی(ع) در منطقه‌ای به نام نهروان ناچار به جنگ با این گروه شد و آنان را شکست داد.

معنا

کلمه مارقین، اسم فاعل از ماده «م ر ق» است. این ماده به معنای برون رفتن از چیزی است، مانند تیر که از کمان برون می‌جهد. خوارج را چون از جمع مسلمانان بیرون رفتند، مارقین می‌گویند.

زبیدی می‌نویسد: مروق به معنای خروج و بیرون رفتن است، و این گروه از آنجا که از دین خارج شده و بر امام علی(ع) شوریدند، مارقین نامیده شدند.

مصادیق مارقین

به‌نظر می‌رسد مصداق مارقین صرفا گروهی از خوارج باشند که به دنبال ماجرای حکمیت، در جنگ نهروان علیه امام علی(ع) جنگیدند و به تمام خوارج و بازماندگان ایشان پس از امام علی(ع) گفته نشده است.

عنوان مارقین برای خوارج برگرفته از حدیثی پیشگویانه از پیامبر اسلام(ص) خطاب به امام علی(ع) است: «پس از من با ناکثین و قاسطین و مارقین خواهی جنگید»

همچنین امام علی(ع) در خطبه شقشقیه، آنجا که به سه دسته از دشمنانش که به جنگ با او پرداختند اشاره می‌کند، در فرازی، به خوارج حاضر در نهروان اشاره می‌کند: «... و َ مَرَقَتْ أُخْرَى‏؛ و گروهی از جمع دینداران بیرون جستند».