در مورد ارز ترجیحی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات

بروز جهش ارزی در اواخر سال ۱۳۹۶ و افزایش قیمتها در طی سالهای ۱۳۹۷تا ۱۳۹۹، موجب شد تا دولت به منظور حمایت از اقشار ضعیف و متوسط جامعه در تأمین نیازهای اساسی، سیاست تخصیص ارز ترجیحی۴۲۰۰ تومانی را برای واردات کالاهای اساسی به ویژه اقلام غذایی(از قبیل گندم، جو، برنج، گوشت قرمز و سفید، روغن نباتی، تخم مرغ و غیره) در نظر بگیرد.

اهداف اصلی تعیین ارز ترجیحی

هدف اصلی این سیاست کنترل نوسانات بازار داخلی و جلوگیری از افزایش قیمت کالاهای اساسی نسبت به سایر کالاها و جلوگیری از افزایش نرخ تورم کشور وهمچنین جبران رفاه ازدست رفته بخشی از جامعه بود. با این رویکرد دولت سیاست اختصاص ارز با نرخ ترجیحی از مردادماه ۱۳۹۷  را با تعیین ۲۵ قلم کالا به عنوان کالاهای اساسی در نظر گرفت که از همان ابتدا با مخالفت های کارشناسی مراجع متعدد روبرو بود. با این حال این سیاست تا سال ۹۹ هم اجرا شد. هرچند برخی گروه های کالایی مانند گوشت قرمز، کره و برخی حبوبات از فهرست کالاهای مشمول دریافت ارز ترجیحی حذف شدند، اما با وجود هزینه های بالایی که اجرای این سیاست در پی داشت، تخصیص ارز با نرخ ۴۲۰۰ تومان متوقف نشده و سیاستهای حمایتی هدفمندتری جایگزین آن شد. به گونه ای که در لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ در حدود ۱۰ و نیم میلیارد دلار ارز برای اختصاص به کالاهای اساسی با نرخ ترجیحی پیش بینی شد.

رابطه ارز ترجیحی با رانت

در گزارش مرکز پژوهش های مجلس آمده است: اختصاص ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی با نرخ ۴۲۰۰ تومان به ازای هر دلار، از ابتدای سال ۱۳۹۷  هزینه های بسیاری برای کشور در برداشته است. نرخ ارز دو تا سه برابری سامانه های"سنا" و "نیما" نسبت به نرخ ارز ترجیحی باعث شده است تا دستیابی به ارز ترجیحی و واردات بر اساس این نرخ، سودآوری بسیاری دربرداشته باشد.  درآمدهای ارزی دولت از محل صادرات نفت و گاز در هشت ماهه نخست سال، تقریباً در حدود نصف ارز اختصاص داده شده به واردات کالاهای اساسی بوده و همین امر نشان می دهد که بخش قابل توجهی از ذخایر ارزی در دسترس کشور، در خدمت واردات کالاهای اساسی بوده است. تأمین این منابع از یک طرف منجر به افزایش بدهی ریالی دولت به بانک مرکزی است که به دلیل تأمین ارز به نرخ نیما توسط بانک مرکزی و عرضه آن به واردکننده کالاهای اساسی به وجود آمده و از طرف دیگر منجر به افزایش تقاضای واردات کالاهای اساسی می شود.

بنابر این گزارش ، رانت قابل توجه توزیع شده بین واردکنندگان کالاهای اساسی و فساد ایجاد شده در این فرایند، قابل اغماض نیست. درحالی که مصرف همه گروه های کالاهای اساسی در سال ۱۳۹۷ نسبت به سال ۱۳۹۶ کاهش داشته و احتمالاً با افزایش قیمت آنها، در سال های بعد هم این کاهش ادامه داشته باشد، اما واردات کالاهای اساسی روند رو به رشدی دارد. میزان رشد واردات برخی از این کالاها هم تا زمانی که مشمول دریافت ارز ترجیحی می شوند در کنار کاهش واردات آنها پس از خروج از شمول دریافت ارز ترجیحی، شاهد روشنی است که دلالت بر توزیع رانت قابل توجه ناشی از واردات این کالاها با نرخ ارز ترجیحی دارد.

همچنین در گزارش مرکز پژوهش های مجلس آمده است: صدمه وارد شده به تولیدکنندگان داخلی کالاهای اساسی نیز، از دیگر پیامدهای واردات این کالاها با ارز ترجیحی است. هزینه های تحمیل شده به کشور از محل تأمین این نوع ارز برای واردات کالاهای اساسی به حدی است که بازنگری در این سیاست را ضرورتی اجتناب ناپذیر می کند.

هرچند تخصیص ارز ترجیحی به واردات کالاهای اساسی از منظر دیگر موجب افزایش دسترسی دهک های درآمدی پایین جامعه به کالاهای اساسی است و این استدلال می تواند تا حدودی درست و قابل قبول باشد، اما نکته بسیار مهمی که در این استدلال مغفول است، وضعیت درآمدهای ارزی و به طور کلی اقتصاد کشور در شرایط فعلی و به خصوص سال های آتی است.

اقتصاد ایران بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ با شوک ارزی ناشی از انباشت نقدینگی قبلی در کنار تحریمها مواجه بود که باعث افزایش شدید شاخص قیمت مصرف کننده هم شد. باید در نظر داشت که درآمدهای دولت به شدت محدود شده و کاهش درآمدهای ارزی به همراه عدم رشد تولید ناخالص داخلی، درآمدهای داخلی و خارجی دولت را کاهش داده و در نتیجه بودجه با کسری قابل توجهی روبرو است. لذا این گونه به نظر می رسدکه  کسری بودجه اصلی ترین عامل فزاینده «پایه پولی» و درنتیجه تورم در آینده می شود که تأثیر آن بر گروه های آسیب پذیر به مراتب بیشتر از افزایش قیمت کالاهای اساسی است. در اقتصاد تورمی، قیمت دارایی گروه های بالای درآمدی افزایش می یابد و این درحالی است که گروه های پایین روز به روز با افزایش هزینه ها مواجه هستند.

 

در مورد ارز ترجیحی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

پرداخت ۷ هزار میلیارد تومان از تسهیلات بانکی به‌حساب یک شرکت دولتی با ۵۰۴ کارمند رسمی در شرایطی است که صورت‌های مالی این شرکت از زیان‌ده بودن دخل‌وخرج آن حکایت دارد. به‌گونه‌ای که تا پایان شهریورماه ۱۴۰۲ میزان زیان انباشته این شرکت به بیش ۶ هزار میلیارد تومان رسیده بود.
کد خبر: ۱۲۴۱۵۷۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۲۰

معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی از حذف ارز ترجیحی شکر، خبر داد.
کد خبر: ۱۲۴۰۶۷۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۳

کالا‌هایی که در سال گذشته با ارز ترجیحی، نیمایی و اشخاص وارد کشور شد
بانک مرکزی تاکید دارد، تخصیص و تامین ارز بر اساس ثبت سفارش‌های انجام شده توسط وزارتخانه متولی صورت پذیرفته و این بانک دخل و تصرفی در انتخاب نوع کالا، مقدار کالا و شخص واردکننده کالا و خدمات ندارد.  
کد خبر: ۱۲۳۸۱۳۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۳۰

حذف یا تداوم سیاست تثبیت ارزی با دلار ۲۸۵۰۰ تومانی برای واردات کالا‌های اساسی در سال آینده، از مهم‌ترین مسائل بودجه‌ای میان سازمان برنامه و کمیسیون تلفیق بوده است. به گونه‌ای که یک مقام دولتی از پیشنهاد نرخ ۳۱ هزار تومان برای ارز ترجیحی سال ۱۴۰۳ خبر داده است، اما مجلس نظر دیگری دارد!
کد خبر: ۱۲۱۵۶۷۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۲۶

یک مقام مسئول دولتی گفته است: افزایش نرخ ارز کالا‌های اساسی از ۲۸۵۰۰ به ۳۸۵۰۰ تومان، موجب فشار هزینه‌ای ۳۵ درصدی به تامین کالا‌های اساسی و نهاده‌های دامی وارداتی می‌شود که دولت با آن موافقت ندارد.
کد خبر: ۱۲۱۳۵۰۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۱۶

مشاور رییس مجلس در توئیتی به اظهارات سخنگوی دولت واکنش نشان داد.
کد خبر: ۱۱۷۷۳۸۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۱۰

محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: می‌خواستیم کالابرگ الکترونیکی را با یارانه نقدی جبران کنیم، اما با شتاب تورم مواجه شدیم و این یارانه جوابگوی تورم نبود.
کد خبر: ۱۱۷۷۲۳۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۰۹

وزارت اقتصاد اعلام کرد: دولت نافی و منکر تورم در کشور نیست هرچند اکنون وارث تصمیمات اشتباه و بی برنامگی در یک دهه اخیر است، اما با برنامه‌های بلند مدت و میان مدت درصدد کشیدن ترمز تورم است.
کد خبر: ۱۱۷۶۵۲۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۰۳

حذف ارز ترجیحی تجهیزات پزشکی وارد فاز تازه‌ای شد؛
از جمله مثال‌های نامبرده در نامه رئیس سازمان نظام پزشکی کشور، هزینه خرید پروتز زانو بود که از ۱۱.۵ میلیون تومان (با ارز ۴۲۰۰ تومانی) به ۱۱۲.۵ میلیون تومان رسیده است! افزایشی بسیار سرسام آور که تازه با احتساب دلار ۴۱ هزار تومانی فعلی در بازار متشکل ارزی محاسبه شده و ناگفته پیداست، تامین آن برای شمار بسیاری از بیماران و خانواده‌های ایشان مقدور نیست و می‌تواند تاثیرات شومی به دنبال داشته باشد.
کد خبر: ۱۱۷۱۷۳۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۲۹

عضو هیات رئیسه مجلس گفت: مابه‌التفاوت قیمت قبل و بعد از حذف ارز ترجیحی ، به ازای سبدی شامل ۱.۵ کیلوگرم مرغ، ۱ کیلوگرم گوشت قرمز، یک شانه تخم مرغ، ۸ کیلوگرم لبنیات و ۷۰۰ گرم روغن در انتهای خرداد، ۱۸۵ هزار تومان بود که اکنون به ۲۶۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی ۴۰ درصد آب‌رفتن یارانه نقدی.
کد خبر: ۱۱۵۶۳۴۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۰۳

ابهامات کالابرگ الکترونیک
طرح کالابرگ الکترونیکی در حالی اجرا می‌شود که خبری از بازگشت قیمت‌ها به شهریور 1400 نیست؛ درحالیکه شرط مجلس برای حذف ترجیحی این بود که دولت قیمت‌ها را بازگرداند و به معیشت مردم آسیبی نرسد.
کد خبر: ۱۱۵۵۲۷۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۹/۲۶

قرار بود ارز ۴۲۰۰ تومانی حذف شود تا این مردم باشند که انتخاب کنند هزینه یارانه خود را می‌خواهند برای خرید کدام کالا مصرف کنند. قرار بود تا سود آن به جیب مردم برود و قرار بود مردم از منفعت آن برخوردار شود.
کد خبر: ۱۱۳۳۲۴۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۳

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به منابع بانک‌ها، اظهار کرد: منابع بانک‌های دولتی ته کشیده و دولت هر چه به آن‌ها فشار بیاورد مجبور می‌شوند از بانک مرکزی استقراض کنند و بدهکار بانک مرکزی شوند یعنی استقراض غیر مستقیم، که به نفع دولت نیست.
کد خبر: ۱۱۳۲۲۳۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۷

هر چند رییس‌جمهور لایحه «اصلاح قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور» را به مجلس ارسال کرده، اما روز گذشته اغلب نمایندگان مجلس نسبت به این لایحه اعتراض کرده و اظهار داشتند، حاضر به قبول درخواست‌های دولت برای حذف قید «‌به نرخ پایان شهریور ۱۴۰۰» نیستند.
کد خبر: ۱۱۳۲۰۱۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۶

پس از اصلاح ارز ترجیحی نوسانات بازار شکر برطرف شده و این بازار با آرامش روبه‌روست به طوری که هم اکنون میزان مصرف کاذب شکر ۳۰۰ هزار تن کاسته شده و با افزایش واردات شاهد رقابتی‌تر شدن توزیع توسط شرکت‌های تولیدکننده قند و شکر و کاهش نرخ این محصول در بازار هستیم.
کد خبر: ۱۱۳۱۲۰۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۱

سخنگوی وزارت بهداشت گفت: ارز ترجیحی داروهای وارداتی حذف نمی شود.
کد خبر: ۱۱۳۰۶۸۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۹

وزیر دادگستری با بیان اینکه افزایش بی رویه قیمت ها تا این اندازه دلیلی ندارد، گفت: این افزایش قیمت ها هیچ ربطی به ارز ترجیحی ندارد و تمام تولیدکنندگان و توزیع و وارد کنندگان ملزم به رعایت قیمت‌گذاری پایه ۳۱ اردیبهشت ماه هستند.
کد خبر: ۱۱۲۷۳۹۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۹

ابوذر ندیمی گفت: اگر به اعتراضات صنفی پاسخ مناسبی داده نشود، سطح آنها از صنفی فراتر می‌رود.
کد خبر: ۱۱۲۶۳۱۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۴

با حذف ارز ترجیحی ، صنعت لبنیات با چالش‌هایی مواجه شده است که از جمله مهم‌ترین چالش‌ها افزایش بهای تمام شده محصولات لبنی ناشی از افزایش شیر خام است.
کد خبر: ۱۱۲۶۲۷۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۴

لازم است به این نکته مهم توجه شود که در اینجا شاخص قیمت یک‌بار افزایش می‌یابد، اما اثرات پولی که از پیامدهای اختصاص ارز ترجیحی است، به افزایش پایدار همه قیمت‌ها و بخصوص قیمت دارایی‌ها منجر می‌شود که بیش از هر چیز باعث از دست رفتن قدرت خرید گروه‌های پایین درآمدی می‌شود.
کد خبر: ۱۱۲۶۲۷۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۴

nabzefanavari
ostanha
bato
farhangi
jahan
economic
sport
social
parliment
نبض بورس - داخلی - ستون چپ