- در لحظه مرگ در مغز چه میگذرد؟
- دو میلیون تومان یا حذف کامل؛ کالابرگ سر دوراهی!
- بازخوانی تاریخ/ حاجبالدوله؛ دستی که امیرکبیر را در فین خاموش کرد
- وقتی لاله گوش به نقشهای برای درمان تبدیل میشود
- مانوک خدابخشیان کیست و چرا نامش اینقدر جستجو میشود؟
- بازخوانی تاریخ/ عجیبترین مأموریت آقای شاعر در دفتر رئیسجمهور!
- عکس: کارت شناسایی یک اسیر عراقی در ایران/۱۳۶۴
- دوگانه موهوم «جنگ یا مذاکره»
- چرا ارتشی با ۱۲۵ هزار نیرو نتوانست در برابر متجاوزان دوام بیاورد؟
- نیروهای شرکتی در انتظار اولین حقوق مستقیم/سایه مستدام سلطه و سود پیمانکاران روی زندگی کارگران
در مورد عکس تاریخی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
تهران حدود ۹۰ سال پیش، با گسترش رفتوآمد خودروها آرامآرام چهرهای تازه به خود میگرفت؛ پمپبنزینها در گوشهوکنار شهر پدیدار میشدند و تبلیغات بنزین نیز به بخشی از فضای شهری و زندگی روزمره مردم تبدیل شده بود. عکسهای تاریخی بخش عکس تابناک، گوشههایی از وضعیت جایگاههای سوخت و شیوه تبلیغ بنزین در تهران آن روزگار را روایت میکنند.
کد خبر: ۱۳۹۳۴۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۶
با شدت گرفتن اعتراضات مردمی علیه رژیم پهلوی در تابستان ۱۳۵۷، جمشید آموزگار چهارم شهریورماه از نخستوزیری استعفا کرد و محمدرضا شاه، جعفر شریفامامی را مأمور تشکیل دولت کرد. دولت جدید با شعار «آشتی ملی» روی کار آمد، اما نتوانست از شدت اعتراضات بکاهد و پس از راهپیماییهای گسترده سیزدهم و شانزدهم شهریور، تهران در آستانه یکی از خونینترین روزهای تاریخ معاصر خود قرار گرفت.
صبح هفدهم شهریور، میدان ژاله تهران با وجود اعلام حکومت نظامی و ممنوعیت تجمع، شاهد حضور گسترده مردم بود. پس از بیتوجهی به اخطار مأموران، نیروهای مسلح به سوی جمعیت آتش گشودند و میدان و خیابانهای اطراف به صحنه کشته و زخمی شدن شمار زیادی از مردم تبدیل شد؛ واقعهای که بعدها «جمعه سیاه» نام گرفت و به یکی از نقاط عطف در روند پیروزی انقلاب اسلامی تبدیل شد.
عکسهای آن روز، حضور مردم، حرکت جمعیت، استقرار نیروهای نظامی و لحظات پس از تیراندازی را ثبت کردهاند و گوشههایی از فضای ملتهب آن واقعه را به نمایش میگذارند. به مناسبت سالروز قیام ۱۷ شهریور، مجموعهای از عکسهای کمتر دیدهشده در بخش عکس تابناک ویرایش، پیش روی مخاطبان قرار میگیرد؛ عکسهایی که پس از نزدیک به پنج دهه، همچنان بخشی از حافظه تصویری این رویداد تاریخی را حفظ کردهاند.
کد خبر: ۱۳۹۳۴۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۷
تاریخ همیشه در کتابها خلاصه نمیشود؛ گاهی یک عکس قدیمی میتواند عمیقتر از هزاران صفحه، ما را به دلِ گذشته ببرد. این مجموعه تاریخی، نگاهی تازه به شیوه زندگی، فناوری و تلاشهای روزمره انسانها در زمانهای گوناگون دارد و روایتی صمیمانه از آنچه پشت صحنههای فراموششده جریان داشته، ارائه میکند، از پیچشهای خیابانهای قدیمی گرفته تا جزئیات معماری و زندگی مردم عادی تا لحظات حساس دوران جنگ و تغییرات اجتماعی را روایت میکند.
کد خبر: ۱۳۹۳۳۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۶
به مناسبت سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری در ۱۲ شهریور ۱۲۹۴
رئیسعلی دلواری از چهرههای برجسته مقاومت مردم جنوب ایران در برابر استعمار انگلیس بود که در سالهای پس از اشغال بوشهر، همراه با دلیران تنگستان در برابر پیشروی و نفوذ نیروهای بیگانه ایستاد. او با تکیه بر همراهی مردم منطقه، مبارزه با نیروهای انگلیسی را تا پای جان ادامه داد و سرانجام در ۱۲ شهریور ۱۲۹۴، در جریان این مبارزات به شهادت رسید. نام رئیسعلی دلواری از آن پس به عنوان نمادی از مقاومت و مبارزه با استعمار در تاریخ معاصر ایران ماندگار شد. عکسهای تاریخی رئیسعلی دلواری در میان دلیران تنگستان، بخشی از روایت تصویری این مبارزات را به ثبت رسانده است. این عکس از آرشیو «تابناک»، به مناسبت سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری بازنشر میشود.
کد خبر: ۱۳۹۲۷۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۲
دولت شهید محمدعلی رجایی و نخستوزیری شهید محمدجواد باهنر، در شرایطی آغاز شد که دشمنان انقلاب با هدف ضربه زدن به مسئولان نظام، طرح حذف چهرههای اصلی جمهوری اسلامی را دنبال میکردند؛ اما این دولت کوتاهعمر، با تأکید بر سادهزیستی، خدمت به مردم و پایبندی به ارزشهای انقلاب، به نمادی ماندگار از «دولت مکتبی» تبدیل شد و سرانجام رجایی و باهنر در هشتم شهریور ۱۳۶۰ در انفجار دفتر نخستوزیری به شهادت رسیدند.
کد خبر: ۱۳۹۲۱۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۸
حمام قلیبیگ مشهد، نمونهای از معماری است که از دلِ زندگی روزمره برخاست و به میراثی تاریخی بدل گشت. بررسی جزئیات بنا، از راهروها تا نورگیرها، نشاندهنده پیوند عمیق میان کالبد فضا و رفتارهای اجتماعی است؛ فضاهایی که از کارکردِ کاربردی به سوی معنای نمادین سفر کردهاند. این روایت تصویری، نگاهی است به تفاوت میان آنچه در گذشته دیده میشد و آنچه امروز در میان ویرانهها باقی مانده است. عکس: نازنینزهرا کوهجانی
کد خبر: ۱۳۹۱۹۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
تصویر تاریخی، گروهی از مشروطهخواهان ایرانی را نشان میدهد که در جمادیالثانی سال ۱۳۲۷ قمری، در سفارت عثمانی در تهران متحصن شدهاند. سفارت عثمانی، بهدلیل همراهی نسبی با خواستههای اصلاحی و مشروطهخواهانه و نیز روابط نزدیک سفیر این کشور با برخی رهبران مشروطه، به پناهگاهی امن و اثرگذار برای معترضان تبدیل شده بود. همچنین، قرار گرفتن نجف ــ مرکز مهم علمی شیعه ــ در قلمرو امپراتوری عثمانی، تأثیرپذیری علمای دین از تحولات این امپراتوری را اجتنابناپذیر میکرد.
کد خبر: ۱۳۹۱۵۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
یش از هفت دهه از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گذشته است؛ رویدادی که با نقشآفرینی و مداخله آمریکا و انگلیس، مسیر تحولات سیاسی ایران را دگرگون کرد. با وجود گذشت این سالها، بررسی چگونگی شکلگیری کودتا، عوامل مؤثر در وقوع آن و نقش چهرههای دخیل در این رخداد تاریخی همچنان موضوع بحث و پژوهش است. بازخوانی این واقعه، تنها پرداختن به یک رویداد متعلق به گذشته نیست؛ بلکه تلاشی برای شناخت بهتر زمینههای تحولات سیاسی و اجتماعی ایران و درس گرفتن از تجربهای است که آثار آن بر تاریخ معاصر کشور باقی مانده است.
این مجموعه تصاویر، روایتی تصویری از کودتای ۲۸ مرداد و شماری از چهرهها و عوامل مرتبط با آن ارائه میکند؛ نگاهی به یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران که همچنان در حافظه تاریخی جامعه زنده است.
کد خبر: ۱۳۹۰۴۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۸
این درس تاریخ است؛ سالروز آغاز جنگ زمینی، هوایی و دریایی آمریکا در ویتنام
این درس تاریخ است؛ روایتی از جنگ ویتنام و تصمیم آمریکا برای ورود گستردهتر به یک جنگ فرسایشی. ۱۸ اوت ۱۹۶۵، نیروهای آمریکایی در عملیات «استارلایت» با پشتیبانی همزمان نیروهای زمینی، هوایی و دریایی وارد یکی از مهمترین نبردهای خود در ویتنام شدند. این عملیات در ویتنام جنوبی انجام شد و در آن زمان موفقیتی نظامی برای آمریکا تلقی شد؛ اما ادامه جنگ نشان داد که پیروزی در یک نبرد، الزاماً به معنای پیروزی در یک جنگ نیست.جنگ در سالهای بعد ادامه یافت و سرانجام با خروج نیروهای رزمی آمریکا در سال ۱۹۷۳ و سقوط سایگون در ۳۰ آوریل ۱۹۷۵ پایان یافت؛ پایانی که به نمادی از شکست یکی از پرهزینهترین مداخلات نظامی آمریکا در قرن بیستم تبدیل شد. از این منظر، تصاویر بهجامانده از آن دوران تنها اسناد یک جنگ قدیمی نیستند؛ بلکه روایتی مستند از پیامد تصمیمهایی هستند که گاه با تکیه بر برتری نظامی و بدون برآورد دقیق پیچیدگیهای سیاسی، اجتماعی و میدانی اتخاذ میشوند.اهمیت این گذشته در زمانه امروز نیز باقی است؛ بهویژه آنجا که تصمیمها و مواضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با واکنشها و انتقادهایی درباره شتابزدگی و ریسکپذیری همراه شده است. مقایسه امروز با ویتنام به معنای یکسان دانستن دو دوره نیست، اما تاریخ یک هشدار روشن دارد: قدرت نظامی و تصمیمهای بزرگ، اگر بدون محاسبه پیامدها و شناخت محدودیتهای قدرت اتخاذ شوند، ممکن است سرنوشتی متفاوت از انتظار تصمیمگیرندگان رقم بزنند. ویتنام از همین رو تنها یک فصل از تاریخ جنگها نیست؛ بلکه روایتی عبرتآموز از فاصله میان آغاز یک تصمیم و پایان آن است. بخش عکس تابناک مجموعهای از تصاویر منتشرنشده و کمتر دیدهشده از جنگ ویتنام را منتشر میکند؛ تصاویری که واقعیت میدانی، هزینههای انسانی و سرانجام این جنگ را روایت میکنند و مخاطب را با اسناد تاریخی یکی از مهمترین و پرهزینهترین شکستهای نظامی آمریکا در قرن بیستم روبهرو میسازند.
کد خبر: ۱۳۹۰۲۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۷
از ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ شمسی مبادله بزرگ بین ایران و عراق انجام شد و آزادگان ایرانی به کشور بازگشتند. پیش از آن و در جریان جنگ تحمیلی نیز تعدادی از رزمندگان ایرانی بهدلیل جانبازی یا به دلایل پزشکی به ایران بازگشته بودند و پس از مرداد آن سال نیز مبادله افراد تا اسفند ماه ادامه داشت و حدود ۳۸ هزار نفر از آزادگان به آغوش خانوادهشان بازگشتند. در ادامه تصاویری کمتر دیده شده از این وقایع تاریخی ببینید.
کد خبر: ۱۳۹۰۱۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
به مناسبت سالروز تسلیم ژاپن و پایان جنگ جهانی دوم در آسیا دوم سپتامبر ۱۹۴۵
به مناسبت سالروز تسلیم ژاپن و پایان جنگ جهانی دوم در آسیا، مجموعهای از عکسهای تاریخی، لحظات سرنوشتساز این رویداد را روایت میکند؛ تصاویری که از ورود هیئت ژاپنی تا امضای سند تسلیم در دوم سپتامبر ۱۹۴۵ بر عرشه ناو «یواساس میسوری» در خلیج توکیو را به تصویر میکشند.
کد خبر: ۱۳۸۹۶۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۳
تصویری تاریخی از شهر مکه و خانه خدا که به سال ۱۲۵۹ هجری شمسی بازمیگردد، نمایی متفاوت از کعبه و بافت پیرامون آن در بیش از یک قرن پیش ارائه میدهد. این ثبت قدیمی، تصویری از شکل و سیمای مکه در آن دوران و فضای پیرامونی مسجدالحرام را به نمایش میگذارد و از اسناد تصویری قابل توجه برای شناخت چهره تاریخی این شهر مقدس به شمار میرود.
کد خبر: ۱۳۸۹۰۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۹
زیبایی هنر دست زنان ایرانی؛ کاشان سال ۱۳۶۷ خورشیدی
کد خبر: ۱۳۸۸۶۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
در روزهای پرالتهاب دفاع مقدس، خبرنگاران و عکاسان جنگ با حضور در خط مقدم، روایتگر لحظههایی بودند که بدون ثبت قلم و دوربین آنان، بخشهایی از تاریخ مقاومت به فراموشی سپرده میشد. آنان همپای رزمندگان، خطر را به جان خریدند تا تصاویر ایثار، حماسه و فداکاری را برای نسلهای آینده ماندگار کنند. بخش عکس تایناک به مناسبت روز خبرنگار، این قابهای تاریخی را تقدیم مخاطبان میکند.
کد خبر: ۱۳۸۸۵۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
رهبر شهید انقلاب اسلامی، خبرنگاری را هنری اثرگذار و مسئولیتی مهم در مسیر آگاهیبخشی جامعه میدانستند؛ هنری که در آن زیبایی بیان، سادگی، دقت و انتقال درست پیام به مخاطب جایگاهی ویژه دارد. ایشان با تأکید بر ضرورت تنظیم خبرهای روان و قابل فهم، خبرنگاران را به بهرهگیری از ظرافتهای ادبی و نگارشی فراخوانده و بر روایت حقیقت به زبانی ساده و قابل درک برای همه اقشار جامعه تأکید داشتند.
کد خبر: ۱۳۸۸۵۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
تصویری کمتر دیدهشده از جمعی از چهرههای برجسته حوزه علمیه منتشر شده است. در این عکس، از سمت راست، سید هادی خامنهای، سید جواد خامنهای، علامه طباطبایی، شیخ علی قدوسی و آیتالله سید علی خامنهای دیده میشوند؛ قابی تاریخی که بخشی از فضای علمی و حوزوی آن دوران را به تصویر میکشد.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲
پنجرهای به گذشته؛ حاجآقا مصطفی خمینی در مشایهٔ اربعین، در مسیری که هر قدمش با یاد، عشق و ارادت جان میگیرد. تصویری از روزگاری که راهِ کربلا تنها یک جاده نبود، بلکه روایتِ زندهای از ایمان، دلدادگی و حضورِ مؤمنانه بود؛ سفری که در آن، خاکِ راه هم رنگِ خاطره میگرفت و هر نگاه، نشانی از پیوندِ عمیق با سیدالشهدا علیهالسلام داشت.
کد خبر: ۱۳۸۷۷۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
سیامین اثر تاریخی ایران با عنوان «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» در استان قزوین صبح یکشنبه (۴ مرداد) در فهرست میراث جهانی یونسکو در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.
قلعه «الموت» ناحیهای در رودبار دیلم در حدود ۱۰۵ کیلومتری شمال قزوین است که امروزه به رودبار الموت مشهور است و تا حدود سده ۹ قمری به عنوان دژی تسخیر ناپذیر مقر فرمانروایی اسماعیلیان بود و به همین دلیل نقشی مهم در تاریخ سیاسی و نظامی شمال ایران داشته و حتی کلید دروازه دیلمان و گیلان به شمار میرفته است. این دژ امروزه بر فراز کوهی در کنار روستای گازاخان قرار دارد و یکی از جاذبههای گردشگری و قلعههای منحصر به فرد ایران محسوب میشود.
کد خبر: ۱۳۸۶۶۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۴
پاییز ۱۲۳۶ خورشیدی (۱۸۵۷ میلادی)، یک افسر ایتالیایی با دوربینی سنگین روی دوشش از دشت مرودشت بالا رفت و روبهروی ستونهایی عظیم تخت جمشید ایستاد. لوئیجی پِشِه، کسی که به ایران آمده بود تا به ارتش ایران آموزش نظامی بدهد، توانست قدیمیترین عکس شناختهشده از تخت جمشید را ثبت کند.
اما آنچه دوربین پِشه (Luigi Pesce) ثبت کرد، با تصویری که میلیونها گردشگر از تخت جمشید میشناسند، تفاوتهای اساسی دارد. در آن زمان بخشی از کاخها هنوز زیر خاک پنهان بود و پلکان شرقی آپادانا نیز دیده نمیشد.در بسیاری از منابع تاریخی ذکر شده است که پِشه نخستین عکاسی است که از تخت جمشید، پاسارگاد و نقش رستم عکسهایی بر جای گذاشته است. او مجموعه تصاویرش را در ۲۹ آوریل ۱۸۵۸ به ناصرالدینشاه تقدیم کرد. نسخهای دیگر نیز برای ویلهلم یکم، پادشاه پروس، فرستاده شد؛ آلبومی که بعدها به موزه متروپولیتن نیویورک رسید.نزدیک به سه دهه بعد، آنتوان سوروگین، عکاس ارمنیتبار دربار قاجار نیز برای تصویربرداری به سراغ تخت جمشید رفت. او که تا آن زمان بخش بزرگی از آثار تاریخی ایران را ثبت کرده بود، در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم چندین بار به دشت مرودشت سفر کرد. مجموعهای از عکسهای او حدودا بین سالهای ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۲ از تخت جمشید ثبت شده است.مدتی بعد یعنی در سال ۱۹۳۱، ارنست هرتسفلد، باستانشناس آلمانی و نماینده مؤسسه شرقی دانشگاه شیکاگو، تصمیم گرفت برای انجام امور تحقیقاتی به تخت جمشید برود و اندکی بعد هانس فون بوسه، عکاس نیز به گروه او پیوست.
نخستین پروژه اصلی هرتسفلد، آغاز کاوش در کاخ آپادانا بود. بین سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۴، بخش عمده پلکان شرقی آپادانا از زیر آوار آجرهای خشتی بیرون آورده شد. هرچند که گفته میشود این آوار توانست قرنها همانند پوششی محافظ از نقشبرجستهها در برابر فرسایش محافظت کند. پس از پایان مأموریت هرتسفلد در سال ۱۹۳۴، اریش اف. اشمیت سرپرستی پروژه را بر عهده گرفت و تا سال ۱۹۳۹ حفاریها را ادامه داد. او طی دو فصل، بین سالهای ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۷، با هواپیمای شخصی خود مجموعهای کمنظیر از عکسهای هوایی از ایران و تخت جمشید تهیه کرد؛ تصاویری که بعدها در کتاب Flights over Ancient Cities of Iran منتشر شدند.
کد خبر: ۱۳۸۶۲۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۲
محله «جویباره» که در گذشته با نامهای «یهودیه» و «جهودباره» شناخته میشد، یکی از کهنترین محلههای شهر اصفهان بهشمار میآید و در شمال شرقی بافت تاریخی شهر، در نزدیکی میدان عتیق واقع شده است. پیشینه این محله به دوران ساسانی و پیش از اسلام بازمیگردد و از دیرباز محل سکونت جامعه یهودیان(کلیمیان) اصفهان بوده است. در باب وجه تسمیه آن آمده است که «جهودباره» به معنای محله یهودیان بوده و این نام، در گذر زمان و بر اثر دگرگونیهای زبانی، به «جویباره» تبدیل شده است. این محله یکی از دو هسته اصلی شکلگیری شهر تاریخی اصفهان در کنار «جی» بهشمار میرفته و پس از پیوند این دو بخش، با گسترش شهر، به یکی از محلههای مهم اصفهان تبدیل شده است. جویباره با برخورداری از کنیسههای تاریخی، منارههای سلجوقی، آرامگاه کمالالدین اسماعیل و گذرهای کهن، همچنان یکی از ارزشمندترین بخشهای تاریخی و فرهنگی اصفهان بهشمار میآید.
کد خبر: ۱۳۸۶۲۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۲