افشای جزئیات طرح موساد که باعث شروع جنگ با ایران شد/ ناامیدی نتانیاهو از ایجاد شورش در ایران

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، نیویورک‌تایمز در گزارشی تحلیلی درباره دلایل شرایط کنونی و بن‌بست آمریکا و رژیم صهیونیستی برای خروج از جنگ نوشت: در حالی که آمریکا و اسرائیل برای جنگ با ایران آماده می‌شدند، دیوید بارنیا، رئیس موساد، با طرحی نزد بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، رفت.

بارنیا مدعی شد که ظرف چند روز پس از آغاز جنگ، سرویس او احتمالاً قادر خواهد بود مخالفان ایرانی را تحریک کند و شورش‌ها و سایر اقدامات شورشی را شعله‌ور سازد که حتی می‌تواند منجر به فروپاشی نظام ایران شود.

بارنیا همچنین این پیشنهاد را در جریان سفری به واشنگتن در اواسط ژانویه به مقامات ارشد دولت ترامپ ارائه کرده بود. علی‌رغم تردیدهایی که درباره عملی بودن این طرح در میان مقامات ارشد آمریکایی و برخی از مقامات سایر آژانس‌های اطلاعاتی اسرائیل وجود داشت. نتانیاهو این طرح را پذیرفت.

به نظر می‌رسید که هم او و هم ترامپ دیدگاه خوش‌بینانه‌ای را پذیرفته‌اند. آنها فکر می‌کردند که ترور مقامات ایران در آغاز جنگ و به دنبال آن مجموعه‌ای از عملیات اطلاعاتی با هدف تشویق به تغییرنظام می‌تواند منجر به شورشی گسترده شود و احتمالا به سرعت به جنگ پایان دهد.

ترامپ نیز در سخنرانی اولیه خود در آغاز جنگ، پس از اینکه به ایرانیان گفت ابتدا باید از بمباران به پناهگاه بروند، خطاب به آنها گفت: «حکومت خود را به دست بگیرید: این حکومت از آن شما خواهد بود و آن را به دست بگیرید.» اما اکنون سه هفته پس از آغاز جنگ، هیچ نشانی از ناآرامی‌های داخلی در ایران وجود ندارد.

ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل به این نتیجه رسیده است که نظام ایران همچنان پابرجاست و ترس گسترده از اقتدار نیروهای نظامی و انتظامی ایران، چشم‌انداز شورش‌ در کشور و همچنین تهاجم شبه‌نظامیان تجزیه طلب خارج از ایران به مرزهای ایران را کاهش داده است.

این باور که اسرائیل و آمریکا می‌توانند با حمله به ایران به تحریک یک شورش گسترده در ایران کمک کنند، یک نقص اساسی در آماده‌سازی‌ها برای جنگی بود که اکنون در سراسر خاورمیانه گسترش یافته است.

اگرچه لفاظی‌های نتانیاهو ملایم‌تر شده است، اما او هنوز می‌گوید که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل با ورود نیروهای زمینی تکمیل خواهد شد؛ با این حال، در پشت صحنه، نتانیاهو از عملی نشدن وعده‌های موساد برای برانگیختن شورش در ایران ابراز ناامیدی کرده است.

او در یک جلسه امنیتی چند روز پس از شروع جنگ اظهار داشته که ترامپ ممکن است هر لحظه تصمیم به پایان دادن به جنگ بگیرد و عملیات موساد هنوز به نتیجه نرسیده است.

مقامات فعلی و سابق آمریکایی و اسرائیلی گفتند که در آستانه جنگ نتانیاهو از خوش‌بینی موساد درباره احتمال شورش ایرانیان استفاده کرد تا ترامپ را متقاعد کند که سرنگونی نظام ایران یک هدف واقع‌بینانه است. این در شرایطی بود که بسیاری از مقامات ارشد آمریکایی و همچنین تحلیلگران اطلاعاتی در آژانس اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل(آمان) ، با تردید به طرح اسرائیل برای شورش و ناارامی در طول درگیری نگاه می‌کردند.

مقامات نظامی آمریکا به ترامپ گفته بودند که ایرانیان در حالی که آمریکا و اسرائیل در حال بمباران هستند، برای اعتراض بیرون نخواهند آمد. مقامات اطلاعاتی ارزیابی کرده بودند که احتمال شورشی که حکومت ایران را تهدید کند، کم است و تردید داشتند که حمله آمریکا و اسرائیل باعث شعله‌ور شدن هر نوع جنگ داخلی شود.

موساد روابط دیرینه‌ای با گروه‌های تجزیه طلب کرد مستقر در شمال عراق دارد و مقامات آمریکایی گفته‌اند که هم سیا و هم موساد در سال‌های اخیر به نیروهای کرد سلاح و سایر حمایت‌ها را ارائه داده‌اند. سیا از قبل اختیاراتی برای حمایت از گروه های تجزیه طلب کرد داشت و مدت‌ها قبل از جنگ فعلی، به آنها سلاح و مشاوره ارائه کرده بود.

در روزهای اول جنگ، جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌های اسرائیلی اهداف نظامی و پلیس ایران را در شمال غربی ایران بمباران کردند تا راه را برای نیروهای کرد هموار کنند.

در یک جلسه توجیهی تلفنی در ۴ مارس، از سخنگوی ارتش اسرائیل پرسیده شد که آیا اسرائیل برای کمک به حمله کردها، بمباران‌های شدیدی را در غرب ایران انجام می‌دهد یا خیر؟

سرهنگ دوم ناداو شوشانی، سخنگوی ارتش گفت: «ما در غرب ایران عملیات بسیار سنگینی انجام داده‌ایم تا قابلیت‌های رژیم ایران را تضعیف کنیم و راه را به تهران باز کنیم و آزادی عمل ایجاد کنیم. تمرکز ما در آنجا همین بوده است.»

اما مقامات آمریکایی دیگر به ایده خود که مدت‌ها قبل از جنگ مطرح بود، یعنی استفاده از گروه های کردی به عنوان نیروی نیابتی، علاقه‌ای ندارند؛ تغییری که باعث ایجاد تنش با همتایان اسرائیلی آنها شده است.

مقامات آمریکایی که پیش از جنگ در جریان ارزیابی‌های اطلاعاتی قرار گرفته بودند، گفتند که سازمان سیا پس از شروع درگیری، انواع تحولات احتمالی در داخل ایران را ارزیابی کرده است. سازمان‌های اطلاعاتی، فروپاشی نظام ایران را نتیجه‌ای نسبتاً بعید می‌دانستند.

در همین حال سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل مدت‌هاست که احتمال تحریک شورش در داخل ایران را به عنوان عملیات خود یا اندکی پس از آغاز یک عملیات نظامی بررسی کرده‌اند، اما تا همین اواخر این احتمال را رد می‌کردند. موساد، به عنوان سرویس اصلی اسرائیل که مسئول عملیات خارجی است، مسئول برنامه‌ریزی بود.

شاهار کویفمن، رئیس سابق میز ایران در بخش تحقیقات اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل، گفت که اسرائیل ایده‌های مختلفی را برای تلاش برای تضعیف یا سرنگونی حکومت ایران بررسی کرده است، اما به نظر او این ایده‌ها از همان ابتدا محکوم به شکست بوده‌اند.

او گفت که معتقد نیست سرنگونی نظام ایران هدف قابل دستیابی در درگیری فعلی باشد.

یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد قبل از بارنیا تصمیم گرفت که تلاش برای دامن زدن به شورش در داخل ایران اتلاف وقت است و دستور داد منابع اختصاص داده شده به این موضوع به حداقل کاهش یابد.

در طول دوره تصدی کوهن بر موساد که در سال ۲۰۲۱ به پایان رسید، موساد محاسبه کرد که چه تعداد از شهروندان کشور باید در اعتراضات شرکت کنند تا بتوانند واقعاً نظام ایران را تهدید کنند و این تخمین‌ها را با اندازه اعتراضات واقعی از زمان انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ مقایسه کرد. کوهن در سال ۲۰۱۸ گفت: «ما از خود پرسیدیم که آیا می‌توانیم این شکاف را پر کنیم یا نه، و به این نتیجه رسیدیم که نمی‌توانیم.»

در طول سال گذشته، همزمان با افزایش احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران، بارنیا رویکرد موساد را تغییر داد و منابع این آژانس را به طرح‌هایی اختصاص داد که می‌توانست در صورت وقوع جنگ منجر به سرنگونی حکومت در تهران شود.

به گفته مقامات، در ماه‌های اخیر، بارنیا به این باور رسیده بود که موساد پس از چند روز حملات هوایی شدید اسرائیل و آمریکا و ترور رهبران ارشد ایران، می‌تواند به طور بالقوه شورش‌هایی را در سراسر ایران آغاز کند. اما پس از حملات و ترورهای روزهای اولیه جنگ، هیچ شورشی در داخل ایران رخ نداد.