دوران «یخچالهای دستنیافتنی»/ وداع تلخ با ویترین مغازهها
افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت لوازم خانگی از ابتدای سال جاری، این صنعت را با بحرانی هویتساز روبرو کرده است؛ جایی که کالاهای ضروری زندگی، تحت تأثیر نوسانات شدید ارزی و سیاستهای کلان، از دسترس عموم خارج شده و به ردیف کالاهای لوکس و تزیینی پیوسته است، اما در شرایطی که خرید یک سایدبایساید ساده برای بسیاری از خانوادهها به رویایی دوردست تبدیل شده، بازار به سمت تعمیرات و بازسازی داشتههای قدیمی تغییر جهت پیدا کرده است.
احسان فدایی کارشناس صنعت لوازم خانگی درگفتگو با خبرنگار تابناک درمورد افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت لوازم خانگی از ابتدای سال تاکنون گفت: بحث افزایش قیمت در صنعت لوازم خانگی موضوعی است که متاسفانه وجود دارد اما نکته اساسی اینجاست که این افزایش قیمت در گروههای مختلف محصولی، کاملاً متناسب با میزان «ارزبری» هر محصول است؛ یعنی هر چقدر تولید نهایی یک کالا به واردات وابستهتر باشد، جهش قیمتی بیشتری را تجربه کرده است.
برای مثال تلویزیون که حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد ارزش ریالی کالا وابسته به «پنل» یا همان نمایشگر است که مستقیماً وارداتی است اما این کالا به شدت تحت تأثیر نوسانات ارزی و سیاستهای تخصیص ارز قرار میگیرد در مقابل، محصولی مانند اجاق گاز که شاید ارزبری مستقیم آن زیر ۵ درصد است که به طور کلی اقتصاد و تمامی محصولات را درگیر ارز و واردات شده است و این افزایش قیمت در تمامی حوزهها رسوخ کرده است.
احسان فدایی در پاسخ به این سوال تابناک که آیا این افزایش قیمتها را منطقی میدانید پاسخ داد: با توجه به هزینههای تولید و ارزبری، این افزایش قیمت «منطقی» به نظر میرسد، اما از دید مصرفکننده، با یک فاجعه روبرو هستیم چراکه بعد از دوران کرونا که همزمان با خروج برندهای خارجی و تشدید تحریمها بود وارد یک «رکود تورمی» شدید شدیم و این رکود باعث شد لوازم خانگی آرامآرام از اولویت خرید خانوادهها خارج شود.
این کارشناس صنعت لوازم خانگی ادامه داد: لوازم خانگی از یک «کالای ضروری» به یک «کالای لوکس و لاکچری» تبدیل شد؛ درست مانند مبلمان و دیگر اکسسوریهای منزل که مردم به جای خرید کالای نو، به سمت تعمیر و «ریدیزاین» داشتههای قبلی می روند چرا که ترجیح میدهند سرمایهشان را صرف نیازهای حیاتی کنند یا آن را در جایی حفظ کنند که ارزشش در برابر تورم از دست نرود.
او افزود: هزینههای ناشی از رکود هم در قیمت تمام شده بسیار مهم است برای مثال وقتی کالا در انبار میخوابد، هزینههای سربار به شدت بالا میرود و تولیدکننده یا فروشندهای که سرمایهاش در انبار قفل شده، مجبور است هزینه خواب سرمایه را هم روی قیمت نهایی حساب کند اما متاسفانه مردم ما امروز محکوم به تحمل وضعیتی شدهاند که خودشان کوچکترین نقشی در ایجاد آن نداشتهاند و آسیب اصلی را بابت سیاستهای کلان، دیپلماسی منطقهای، تحریمها و سیاستهای ارزی میبینند.
احسان فدایی درمورد نقش فعالان صنعت و تولیدکنندگان گفت: نمی توان گفت که فعالان صنعت کاملاً بیتقصیرند؛ چه در شعارهایی که دادند و چه در عملکردشان ممکن است اشتباهاتی داشته باشند، اما آنها هم تنها یک حلقه از زنجیرهای هستند که سیاستگذاریهایش در جای دیگری انجام میشود.
او ادامه داد: هیچ فعال صنعتی از این وضعیت نفع نمیبرد و نفع تولیدکننده در فروش بیشتر است، نه گرانفروشی در بازار راکد . بنابراین رکود بیسابقهای که امروز صنعت لوازم خانگی را به اغما برده، در نهایت به ورشکستگی، تعدیل نیرو و جمع شدن کارخانهها منجر میشود برای مثال مصرفکننده ای که ۷ یا ۹ ماه پیش نمیتوانست سایدبایساید ۷۰ میلیونی بخرد، قطعاً امروز با قیمت ۱۵۰ میلیون تومان هم نخواهد خرید.
این کارشناس صنعت لوازم خانگی انگشت اتهام را به سمت خاصی نشانه نمی برد و معتقد است: اینکه بگوییم فقط مردم مقصرند، یا فقط تولیدکننده، یا فقط سیاستگذار، نگاه دقیقی نیست که این یک زنجیره است که هر حلقهاش اشتباهاتی داشته است اما در نهایت، هر دو سر این طیف یعنی هم «فعال صنعتی» و هم «مردم» در حال ضرر دادن هستند بنابراین از تولید و توزیع تا مصرف، همه درگیر بحرانی هستند که نتیجهی گره خوردن اقتصاد به سیاستهای کلان و ارزی است.
