یک کارشناس مسائل ترکیه در گفتوگو با تابناک
سقوط تاریخی ارزش لیر منجر به سقوط ناگهانی اردوغان خواهد شد؟
لیر ترکیه روز گذشته تا رقم ۱۳.۴۵ در برابر هر دلار آمریکا سقوط کرد که برای یازدهمین بار متوالی به پایینترین سطح تاریخی خود رسید و زمینه را برای وقوع اعتراضاتی در این کشور فراهم کرده است. در همین راستا، برخی ناظران برآنند که سقوط تاریخی ارزش پول ترکیه میتواند این کشور را آبستن تحولات سیاسی گستردهای کند که شاید مهمترین آن تضعیف جایگاه سیاسی اردوغان و احتمالا سقوط او باشد.


بین الملل تابناک: لیر ترکیه روز گذشته تا رقم ۱۳.۴۵ در برابر هر دلار آمریکا سقوط کرد که برای یازدهمین بار متوالی به پایینترین سطح تاریخی خود رسید و زمینه را برای وقوع اعتراضاتی در این کشور فراهم کرده است. از سوی دیگر، رجب طیب اردوغان نیز این روزها پس از نوزده سال زمامداری با پایینترین میزان محبوبیتش در نظرسنجیها روبهروست.
در همین راستا، برخی ناظران برآنند که سقوط تاریخی ارزش پول ترکیه می تواند این کشور را آبستن تحولات سیاسی گسترده ای کند که شاید مهم ترین آن، تضعیف جایگاه سیاسی اردوغان و احتمالا سقوط او باشد.
در این رابطه، تابناک ضمن گفتوگو با دکتر رحمان قهرمانپور، کارشناس مسائل ترکیه به ابعاد و زوایای بحران اقتصادی کنونی در ترکیه پرداخته است.

تابناک: عوامل و زمینه های کاهش رشد اقتصادی ترکیه و تضعیف ارزش لیر در برابر دلار در سال های اخیر چه بوده است؟
رحمان قهرمانپور: در سالهای اخیر چند مساله باعث شده است که اقتصاد ترکیه رشد کمتری داشته باشد: نخست، ماجراجوییهای نظامی ترکیه در منطقه و هزینه هایی که این ماجراجوییها دارد. می دانید که ترکیه در شمال سوریه حضور نظامی دارد، در عراق، در کوه های قندیل عملیات مختلف انجام میدهد و علاوه بر اینها در جاهای دیگر در دورههای مختلف عملیات نظامی انجام داده است که طبیعتا اینها هزینه زیادی بر اقتصاد ترکیه تحمیل میکند.
دلیل دوم که باعث شده است اقتصاد ترکیه آسیب ببیند، تحریمهایی است که بعد از خرید سیستم ضدموشکی اس۴۰۰ توسط آمریکا بر بخشی از صنایع دفاعی ترکیه اعمال شده و همین باعث شده که سرمایهگذاران خارجی نسبت به آینده روابط ترکیه و آمریکا دچار تردید شوند. در گذشته آمریکا یکی از اصلیترین متحدان استراتژیک ترکیه بود و میتوانست در نوسان های اقتصادی از ترکیه حمایت کند.
عامل بعد تنش در روابط ترکیه با کشورهای اروپایی و مخصوصا فرانسه است. بخش قابل توجهی از سرمایه مالی که در بانکهای ترکیه است، متعلق به اروپاییهاست. گفته میشود که تا ۶۰ درصد سرمایه مالی بانکها و پولی که در بانکهای ترکیه است، از طرف کشورهای اروپایی و مخصوصا فرانسه است؛ به دلیل اینکه نرخ سود در اروپا بسیار کم است و سرمایهداران ترجیح میدهند که پول خود را در بانکهای ترکیه بگذارند و زمانی که آقای اردوغان بصورت دستوری میخواهد نرخ بهره بانکی را کاهش دهد، بصورت طبیعی این سرمایهداران تمایل دارند که سرمایه شان را از ترکیه خارج کنند و تنشهای سیاسی بین ترکیه و فرانسه در لیبی، تنش بین ترکیه و هلند و تنش بین ترکیه و یونان هم مزید بر علت شده است. خود این هم یک عاملی است که به اقتصاد ترکیه آسیب زده است.
مساله بعدی کرونا و تبعات آن است که بر همه اقتصادهای دنیا تاثیرگذار بوده و بر ترکیه هم تاثیرگذار گذاشته است.
یک مساله دیگر چندمیلیون پناهنده سوری است که اکنون مقیم و ساکن ترکیه شده اند، به تبع اینها هزینههای زیادی را می تواند بر اقتصاد ترکیه تحمیل کند و با توجه به تنشی که در روابط ترکیه با اروپا و آمریکا وجود دارد، آنها دیگر مثل سابق در مورد پناهندگان به ترکیه کمک نمیکنند.
مجموع این عوامل باعث شده است که اقتصاد ترکیه در سالهای اخیر آسیب بیشتری ببیند.
تابناک: آسیب دیدن اقتصاد ترکیه چه تاثیری روی رقابت های قدرت در این کشور خواهد داشت؟
رحمان قهرمانپور: باید توجه داشته باشیم که اکنون اپوزیسیون ترکیه یعنی ائتلاف ملت یا اتحاد حزب جمهوریخواه و حزب خوب، دنبال این هستند که از طریق مساله اقتصاد و تبدیل کردن آن به اصلیترین موضوع کمپین انتخاباتی بتوانند حزب عدالت و توسعه را شکست دهند.
آخرین نظرسنجیهایی که انجام شده است، نشان میدهد در قیاس با انتخابات ۲۰۱۸، ده درصد از رأیدهندگان به آ.ک.پ کمتر شده است؛ اما باید توجه کنیم این مساله خیلی مهمی است که در تحلیلها معمولا نادیده گرفته میشود. این ده درصدی که گفتهاند به حزب آ.ک.پ رأی نمیدهیم، به این معنا نیست که حتما به یک حزب دیگر یا به اپوزیسیون رأی میدهند. اینها از حزب آ.ک.پ جدا شدهاند، ولی به حزب دیگری هم از نظر رأی دادن نپیوستهاند. اصطلاحا رأی مردد هستند و اگر احزاب اپوزیسیون بخواهند رأی این ده درصد را به خودشان اختصاص دهند، باید علاوهبر انتقادی که از وضعیت اقتصادی و عملکرد اقتصادی اردوغان دارند امیدوار شوند که اپوزیسیون میتواند چنین مشکلی را حل کند. این مساله بسیار مهمی است؛ یعنی اپوزیسیون اگر نتواند رأیدهنده مردد را قانع کند که بهتر از آقای اردوغان میتواند وضع اقتصادی را بهبود بخشد، در آن صورت نمیتواند این ده درصدی را که از حزب آ.ک.پ جدا شده اند به سمت خود جذب کند.
از طرفی دیگر، قاعده دوم در کمپینهای انتخاباتی این است که وقتی شما حزب یا فردی را مسئول بدتر شدن وضع اقتصاد جلوه میدهید، آن رأی دهنده مردد باید بپذیرد که این فرد عامل اصلی بدتر شدن اوضاع اقتصاد بوده است؛ بنابراین، درمورد خاص ترکیه زمانی این ده درصد کاملا به حزب عدالت و توسعه پشت خواهند کرد که همه آنها به این باور قطعی برسند که عامل بدتر شدن اوضاع اقتصادی ترکیه عملکرد اردوغان بوده است نه فشار آمریکا یا اروپا. طبیعتا در صحنه رقابت آقای اردوغان هم ساکت نخواهد نشست و خواهد گفت، علت اصلی بدتر شدن اوضاع اقتصاد توطئههای دشمنان، عملکرد آمریکا، فشارهای دیگر و گروههای طرفدار فتح الله گولن است. لذا این مساله بسیار مهم است، این ده درصد درست است که از آ.ک.پ به دلایل مختلفی دلزده شده، ولی مترصد این است که ببینند آیا احزاب اپوزیسیون میتوانند برای وضع موجود اقتصادی راهحل بهتری ارائه دهند یا نه.
تابناک: راه حل اردوغان برای عبور بحران اقتصادی فعلی چیست؟ مخالفان اردوغان-چه مخالفان داخلی و چه مخالفان خارجی- می توانند از این فرصت برای سقوط و کنار زدن اردوغان استفاده کنند؟
رحمان قهرمانپور: در بحرانهای قبل دیدیم که معمولا ترکیه توانسته با جذب سرمایهگذاری خارجی از شدت بحران بکاهد. دفعه قبل که مشکل اقتصادی پیش آمده بود، امیر قطر در سفری که به ترکیه داشت، وعده ۳۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در ترکیه را داد که خیلی اعتمادبخش بود و به بازارها ثبات بخشید و این بار هم شیخ محمد بن زاید حاکم ابوظبی در سفر خود به ترکیه وعده سرمایهگذاری داده که در این صورت ممکن است بازارها ثبات پیدا کنند، ولی باید در نظر داشته باشیم که به نظر میرسد اینبار وضعیت به قدری بدتر از دوره قبل است.
نکته آخر اینکه اقتصاد ترکیه اوضاع خوبی ندارد اما در عینحال فراموش نکنیم که احزاب اپوزیسیون در این مورد بزرگنمایی میکنند چون میخواهند اردوغان را عامل بدتر شدن وضع موجود اقتصادی جلوه داده و رأی افرادی که از آ.ک.پ دلسرد شده اند را به خود جذب کنند و از طرف دیگر هم در اروپا و آمریکا احساس میکنند که بودن اردوغان باعث خواهد شد که ترکیه هرچه بيشتر از غرب فاصله بگیرد؛ بنابراین در خود غرب هم یک ارادهای مبنی بر اینکه اگر بتوانند اردوغان را شکست دهند، وجود دارد. آقای بایدن قبل از انتخابات ریاستجمهوری به صراحت این خواسته و تمایل خود را بیان کرد. علاوه بر بایدن میدانیم که در فرانسه هم آقای مکرون جزو کسانی است که نمیخواهد اردوغان در حکومت باشد و همینطور برخی کشورهای دیگر اروپایی.
بنابراین میشود گفت که یک نوع همسویی بین خواسته برخی کشورهای اروپایی و آمریکایی و نيز احزاب اپوزیسیون برای شکست دادن اردوغان در انتخابات و اگر امکان داشته باشد در انتخابات زودهنگام، وجود دارد. لذا باید دید که نتیجه این دعوا چه خواهد شد. ضمن اینکه میدانیم که آقای اردوغان فرمول بقای قدرت را بهخوبی میشناسد و در شرایط سخت معمولا میتواند ریسک کند و کارهایی را انجام دهد که بعضا اپوزیسیون را در تنگنا قرار دهد. لذا برنده این بازی از پیش مشخص نیست و نمیتوان با قاطعیت گفت که احزاب اپوزیسیون برنده خواهند شد زیرا در احزاب اپوزیسیون مشکلات جدی وجود دارد؛ اول اینکه یک رهبر کاریزما در حد اردوغان وجود ندارد. بنا بر نظرسنجیها، پس از آقای اردوغان در ترکیه آقای منصور یاواش، شهردار آنکارا و آقای اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول بیشترین محبوبیت را دارند، ولی واقعیت این است که فاصله بین اردوغان و این دونفر هم به قدری زیاد است که به همین راحتی پرکردنی نیست، ضمن اینکه آقای اردوغان در سطح کلان یک سیاستمدار حرفهای است اما آقای اماماوغلو و منصور یاواش در سطح کلان کار سیاسی نکرده اند و در شهرداریهای آنکارا و استانبول بوده اند و در این مدت هم که شهردار بوده اند نتوانستهاند آنچنان که انتظار میرفت کار بزرگی انجام دهند و بتوانند محبوبیت خود را افزايش دهند.
بنابراین نمیشود گفت که اردوغان از پیش بازنده این بازی است. اردوغان در گذشته هم بارها در جبهه اپوزیسیون شکاف ایجاد کرده و آقای محرم اینجه که در دور قبل رقیب آقای اردوغان و از اعضای حزب جمهوری خلق بود، اکنون از حزب جمهوری خلق جدا شده و بدنه رأی نسبتا خوبی نیز دارد و جدا شدن او از اتحاد ملت میتواند شکافی را ایجاد کند و آرای احزاب اپوزیسیون یعنی ج.ه.پ، حزب خوب و احزاب دیگر را متفرق و دچار شکاف کند. از طرف دیگر هم احزاب جدیدی که ایجاد شدهاند؛ یعنی احزابی که علی باباجان و احمد داوود اوغلو ایجاد کردهاند، بنابر نظرسنجیها پایگاه آنچنان خوبی ندارند. لذا دست آقای اردوغان هم بسته نیست و باید ببینیم که در این رقابت و دعوای جدی در نهایت کدام یک از دوطرف میتوانند برنده باشند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اردوعان سرنوشت سرهنگ قذافی را خواهد داشت
این صحبت ترامپ یادم نمیره که گفت به این مضمون که ما اقتصاد ترکیه رو داغون کردیم . و اونها میخوان اقتصاد ملت و امنیت واعتقادات ما رو داغون کنند
مردم ترکیه هم کم کم عادت میکنند و کنار میان.خخخ
اینهمه خونه خریدید سرمایه گذاری کردید پول گذاشتید تبانکهای ترکیه حالابا این ترفند ضربه سختی از اردوغان خواهند خورد چون پولشان بی ارزش شده اردوغان کاری خواهدکرد که املاک وسرمایه هاتون را بگذارید وفرار کنید
بالیرترکیه که کاهش پیدا کرده اردوغان شکست میخوره
باریال ایران که هيچ ارزشی ندارد کسی شکست نمیخورد
با تیتر کردن این خبرها مثلا چنین وانمود میکنیم که تنها کشور ما نیست که ارزش پول ملی اش تنزل میکند ترکیه نیز چنین است ومسائل اقتصادی ومالی وپولی خودمان را لاینحل به حاشیه ببریم بی شک وجود اردوغان در راس قدرت واقتدارگرایی بی چون وچرای او در تتصمیم گیریها ترکیه را دچار چالش نموده وهر هر کشوری که چنین راهی را طی کند دچار تنزل اقتصادی وبی ارزش شدن پول ملی اش خواهد بود پس عقل سلیم حکم میکند همچین افرادی استعفا داده وکنار بروند
بله دقیقا هدف تابناک همینه عین بی بی سی فارسی که هر روز بدبختی های آفریقا را نشان می دهد تا به مردم ایران القا کند ببینید چقدر شما خوشبخت هستید
تو ده سال گذشته ارزش پول ترکیه یک سوم شده و تو همین مدت ارزش پول ایران یک سی ام!!!
بقیه کشورهای دنیا مقاله بنویسند اشکالی نداره ولی رسانه های ما بهتره سکوت کنند!!!
ایران دارای سپاه است. در صورتیکه ترکیه؟؟
ترکیه هر چند ده کیلومتری یک پادگان نظامی و جاسوسی خارجی وجود دارد که دور تا دورش فرهنگ بکش های آمریکایی مسلط است. شما بهیچ وجه ایران و ترکیه را نمیتوانید روی یک کفه ترازو قرار دهید.
در مقابل سقوط ارزش پول ایران این رقمها چیزی نیست
چرا سقوط کند مگر پلیس ضدشورش مسلح ندارد؟خخخخخخخ
وضعیت لیر ترکیه از پول ونزوئلا هم خرابتره. الان هر دلار کمتر از 0.5 میلیون بولیواره در صورتی که همون دلار برابر 13.5 میلیون لیره.
ریال که حالا حالاها باید سقوط کنه تا بخواد به پای لیر برسه. فعلا که0.02 میلیون تومنه
فراموش نکنید که ترکیه ۶ تا صفر ناقابل از پولش حذف کرده. یعنی یک درصد افت میشه ده هزار لیر.
قابل توجه آذری های طرفدار ترکیه که همین عثمانی ها کارهای جالبی تو تبریز نکردن.
قدری فهم، قدری غیرت
جناب پرفسور دیوانه هیچ کشوری تا اقتصادشو ارتقا نده نمیتونه صفر پولشو کم کنه که اگر میشد تا حالا مسیولین ما چند بار اینکارو میکردن وقتی اردوغان حکومتو بدست گرفت پشتوانه اقتصادیشو بالا برد و خواه ناخواه ارزش پول مملکتش بالا رفت و صفرها حدف شد ، شما تا پشتوانه مالی و اقتصادی نداشته باشی حتی نمیتونی اسکناس چاپ کنی چه برسه به اینکه بخوای صفرشو حدف کنی ،.
البته تقصیری نداری تو ایران زندگی میکنی و طبیعیه اطلاعاتت بیشتر از این نباشه
یه دیکتاتور کمتر، دنیا قشنگ تر!
خواب سقوط اردوغان رو ببینید
تو چراا نگرانی؟ آپارتمان تو اسلامبول خریدی؟!؟
دیکتاتورها دیر یا زود رفتنی هستند.
هر کی با خدا باشه پیروز میدانه
اردوغان بیست سال تو تخت نشسته جای خودشم خوب محکم کرده و خودش بلده باید چیکار کند خیلی آرزوی برکناری اردوغان رو دارند ولی به گور خواهند برد
اردوغان یک دیکتاتور متوهم است و دیر یا زود سرنوشتش مثل صدام خواهد شد.
فقط وتنها سر شاخ شدن با امریکاست.
اردوغان دیوانه است و متوهم.
مگه ارزش ریال منجر به سقوط دولت گردیده تا منجر به سقوط اردوغان گردد.
با سلام
تابناک عزیز و اکثر سایتهای ایرانی که هر لحظه سقوط لیر را مخابره می کنید و از سقوط ترکیه خوشحالی و همین مسئله در مورد خوانندگان نیز انعکاس می یابد.
در مقابل چند بار در مورد سقوط ریال صحبت کرده اید چند بار از متلاشی شدن اقتصاد کشور صحبت کرده اید اصلا فرض کنیم ترکیه سقوط کند چی به ما می رسد جز فشار اقتصادی بیشتر حداقل برخی کارها از طریق همین ترکیه انجام میگیرد انوقت از متلاشی شدن ان استقبال می کنیم و خوشحال می شویم که به روز ما بیافتد خومان که توان اصلاح نداریم در عوض دوست داریم دیگران مثل ما باشند و جالب اینکه خود بهترین انسانهای روی زمین می دانیم خودمان با کشورمان چه کرده ایم اول کارنامه خودمان را بررسی کنیم بعد دیگران
کشور را به نابودی کشانده ایم طبق آمار رسمی 4000 پزشک 300 هزار فوق لیسانس و دکتری کشور را در این چند سال ترک کرده اند مخزن ژنی کشور از نخبگان در حال خالی شدن است گوهر ایران برای اولین بار در تاریخ این کشور به خطر افتاده است.انوقت نشته ایم و از به گل نشتن کشتی همسایه ابراز خوشحالی می کنیم
حداقل ترکیه که با معیار های دمکراسی خیلی فاصله دارد در برابر سقوط لیر چقدر حساسیت و اعتراضض صورت می گیرد و کسی هم کشته نمی شود. ایا در ایران کسی جرات اعتراض به سقوط ریال را دارد....
هموطن بحث خوشحالی نیست بلکه انداختن دوزاریه بعضیها مثل خود شماست
بیچاره ناکام میره.چقدر آرزوی تشکیل امپراتوری خیالی از شرق اروپا تا چین ونیمه روسیه و....را که دراوهام خود ترکستان بزرگ نامیده بود راداشت.
ناشناس ۱۲:۲۵
دلار صد لیر رو خیلی سال پیش رد کرد الان رسیده به 13 میلیون. اینقدر وضع پول ترکیه خراب بود که مجبور شدن 6 تا صفر ازش بردارن ولی هیچی عوض نشد
ایران به لحاظ جغرافیایی، مرکز پیوند اقوام منطقه است و به لحاظ تاریخی هم ریشه بسیاری از کشورهای منطقه. هر کسی در منطقه که با ایران در بیفته عملا داره با ریشه خودش درمیفته! قابل توجه جناب اردوغان!
مغولها و عثمانیهای ترک هیچ ریشهای در ایران ندارن
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.