بازدید 11515
بررسی میزان ارز تخصیص یافته از سال ۹۷ تا سال ۱۴۰۰، بیش از ۶۰ میلیارد دلار می‌شود. رقمی که با توجه به شرایط تحریمی و جنگ اقتصادی، قابل توجه است؛ اما سوالی که همواره مطرح بوده، این که آیا هدف‌گذاری دلار ۴۲۰۰ تومانی تا به امروز محقق شده است؟
کد خبر: ۱۰۶۷۱۵۰
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۷:۰۸ 31 July 2021
رانت هزاران میلیاردی با طعم دلار ۴۲۰۰ چه بر سر اقتصاد و معیشت مردم آورد؟
 
به گزارش تابناک اقتصادی؛ از سال ۹۷ هم زمان با تشدید تحریم و جنگ اقتصادی آمریکا علیه ملت ایران، سیاست تخصیص ارزی ترجیحی برای واردات کالا‌های اساسی و دارو با هدف ثبات قیمت تمام شده برای مردم و دهک‌های آسیب پذیر جامعه شکل گرفت.

دایره کالا‌هایی که مشمول دریافت دلار ۴۲۰۰ بودند در این سال ها، روند کاهشی داشته و در سال جاری به  پنج کالای اساسی (روغن خام، دانه‌های روغنی، کنجاله سویا، جو و ذرت) رسیده است.

بررسی میزان ارز تخصیص یافته از سال ۹۷ تا سال ۱۴۰۰، بیش از ۶۰ میلیارد دلار می‌شود؛ رقمی که با توجه به شرایط تحریمی و جنگ اقتصادی دشمنان ایران، قابل توجه است؛ اما پرسشی که همواره مطرح بوده، این که آیا هدف گذاری دلار ۴۲۰۰ تومانی تا به امروز محقق شده است؟

قبل از پاسخ به این پرسش، بهتر است بدانیم در سال جاری تا نیمه تیرماه، بیش از ۵.۵ میلیارد دلار ارز به نرخ ترجیحی برای واردات کالا‌های اساسی و دارو توسط بانک مرکزی به صورت نقدی و اعتباری تامین شده است. رقمی قابل توجه، اما نامرتبط با گرانی این کالا‌ها در بازار؛ حال در پاسخ به این سوال، باید تاکید داشت که پاسخ آن، از چالش‌های اساسی سه سال اخیر اقتصاد ایران است؛ گروهی از کارشناسان معتقدند در صورت حذف ارز دولتی، شاهد جهش قیمت کالا‌های اساسی در بازار خواهیم بود و گروه دیگری از کارشناسان اقتصادی نیز به رانت و فساد گسترده‌ای که در بستر عرضه دلار ۴۲۰۰ در اقتصاد ایران شکل گرفته است اشاره دارند.

شاید در نگاه اولیه، هر دو گروه منطق درستی داشته باشند؛ اما با بررسی جزئیات و روند قیمت کالا‌ها در سال ۹۷ تا به امروز، مشخص می‌شود که رانت، فساد و گرانی روزافزون کالا‌های اساسی همچون گوشت و مرغ در سفره مردم، دلیل محکم تری برای حذف سیاست ارز ترجیحی در اقتصاد کشورمان است.

در این باره محسن، رضایی دبیر مجمع تشخصیص مصلت نظام در جریان رقابت‌های انتخاباتی اظهار داشت: روی ارز ۴۲۰۰ تومانی نظارت نشد و این گونه پول خزانه بانک مرکزی به درآمدی برای واسطه‌ها و دلالان و مافیا در این زمینه تبدیل شده است. 

پدرام سلطانی، نائب رئیس وقت اتاق بازرگانی نیز در سال ۱۳۹۷ طی مصاحبه‌ای با تابناک اقتصادی گفت: متأسفانه در شرایط کنونی، تولید کننده کالا‌های اساسی در داخل، مجبور است با تورم حدود ۶۳ درصدی شاخص بهای تولید کننده، محصول خود را تولید کند که شما اگر نرخ ارز سال گذشته را با نرخ امسال مقایسه کنید، مشخص می‌شود که حداقل قیمت تمام شده ارز برای تولید کننده داخلی، حدود ۷۰۰۰ تا ۸۰۰۰ تومان است؛ در نتیجه می‌توان این پرسش را مطرح کرد که در حال حاضر، این تولید کننده داخلی، چگونه می‌تواند با واردات کالا‌ها با ارز ۴۲۰۰ تومانی رقابت کند؟
 
به بیان دیگر، ما داریم با این سیاست تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالا‌های اساسی، تولیدکننده داخلی را به زمین می‌زنیم و معنا و نتیجه این کار در آینده مشخص خواهد شد، زیرا اگر در آینده فشار تحریم باعث شود که ما در تأمین کالا‌های اساسی با سختی بیشتری مواجه شویم، باید به پشت جبهه‌ها که در داخل است، نگاه کنیم که متأسفانه با این برنامه و سیاست، به تولیدکننده داخلی لطمه زده‌ایم و دیگر توان تولید و تأمین کالا‌های اساسی را به میزانی که ظرفیتشان است، نخواهند داشت و این نتیجه، بسیار زیان‌بارتر خواهد بود.

این تحلیل نائب رئیس وقت اتاق بازرگانی در حدود سه سال قبل، متاسفانه تا به امروز به طور نسبی به وقوع پیوسته است و معیشت مردم و چرخه تولید کشورمان را با چالش و بحران مواجه ساخته است.

سیدحمید حسینی، عضو هیات رییسه مشترک بازرگانی ایران و عراق نیز از جمله افرادی است که معتقد است به دلیل نبود زیرساخت، شبکه توزیع و نظارت دقیق و همه جانبه، سیاست تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالا و نهاده با شکست روبه رو شده است.

مسعود خوانساری رئیس اتاق بازرگانی تهران نیز در صفحه اجتماعی خود در این باره نوشت: طبق آمار‌های بانک مرکزی تا نیمه تیرماه ۴.۶ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالا‌های اساسی اختصاص داده شده که بخش مهمی از آن مربوط به دانه‌های روغنی، روغن خام و نهاده‌های دام و طیور بوده است. در شرایطی که در همین ماه‌ها قیمت مرغ و انواع روغن با بیشترین رشد و تورم رو به رو بوده اند. بار‌ها گفته شده که تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی جز رانت و فساد حاصلی برای اقتصاد ایران نداشته است؛ کاش گوش شنوایی وجود داشته باشد و این چرخه معیوب پایان پیدا کند.

مسعود گلشیرازی، رییس اتاق بازرگانی اصفهان نیز معتقد است، ارز ۴۲۰۰ هیچ عایدی برای اقتصاد کشور و برای مردم و قشرهای آسیب پذیر نداشته است. گلشیرازی با اشاره به تبعات سیاست ارز ۴۲۰۰ در اقتصاد ایران اظهار داشت: به دلیل اختلاف نرخ دلار ۴۲۰۰ با بازار ارز، اولاً افرادی که شغل اصلی آن‌ها تجارت نیست، بابت این رانت به چرخه اقتصادی کشور وارد شده‌اند و عملاً چهره تجار، واردکنندگان، تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان خوش‌نام را هم مخدوش کرده‌اند. ثانیاً این ارز باعث ایجاد نظام قیمت گذاری توسط دولت و ایجاد نظام بازرسی و مداخلاتی که هیچ انتفاعی برای اقتصاد کشور ندارد، مگر آنکه کشور را دچار یک تسلسل باطل می‌کند، شده است.

بازوی کارشناسی مجلس چه نظری دارد؟

مرکز پژوهش‌های مجلس به عنوان بازوی کارشناسی مجلس در پایان سال ۹۸ با انتشار گزارشی با تیتر «بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور ۷۰. واردات کالا‌های اساسی با ارز ترجیحی» با تاکید بر اینکه اختصاص ارز ترجیحی (۴۲۰۰ تومانی) برای واردات کالا‌های اساسی از ابتدای سال ۱۳۹۷ هزینه‌های بسیاری برای کشور در برداشته و باید حذف شود، اعلام کرد: «درآمد‌های ارزی دولت از محل صادرات نفت و گاز در هشت ماهه نخست سال، تقریباً حدود نصف ارز اختصاص داده شده به واردات کالا‌های اساسی بوده و همین امر نشان می دهد که بخش قابل توجهی از ذخایر ارزی در دسترس کشور، در خدمت واردات کالا‌های اساسی قرار گرفته است. تأمین این منابع از یک طرف منجر به افزایش بدهی ریالی دولت به بانک مرکزی می‌شود (به دلیل تأمین ارز به نرخ نیما توسط بانک مرکزی و عرضه آن به واردکننده کالا‌های اساسی با نرخ ترجیحی توسط دولت) و از طرف دیگر منجر به افزایش تقاضای واردات کالای اساسی شده است... نکته اساسی دیگری که باید به آن توجه داشت آن است که در حال حاضر بخش قابل توجهی از ارز کالا‌های اساسی از طریق پایه پولی تأمین می‌شود.»

به نظر می‌رسد، تداوم این سیاست ارزی آن هم در شرایطی که به وضوح، گرانی کالا‌های اساسی همچون نهاده‌های دامی و به دنبال آن، افزایش افسارگسیخته گوشت و مرغ، برای تولیدکننده و مردم دیده می‌شود، حاصلی جز از بین رفتن منابع ارزی کشور در جنگ اقتصادی ندارد.

فساد و رانتی که در این سال از فضای شکل گرفته با دلار ۴۲۰۰ تومانی نصیب گروهی خاص از سودجویان شده است، به هزاران میلیارد تومان می‌رسد؛ رقمی که اگر به طور مستقیم و نقدی به قشرهای آسیب پذیر جامعه پرداخت می‌شد، نتایج بهتری برای حمایت از قشرهای کم درآمد جامه داشت.

راهکارپیشنهادی چیست؟

تابناک اقتصادی از سال گذشته، هم زمان با بررسی لایحه بودجه در مجلس، به راهکاری پیشنهادی در خصوص حمایت از اقتصاد دهک‌های کم درآمد پرداخت و تاکید داشت: با وجود فساد و رانت دلار ۴۲۰۰ تومانی و تداوم گرانی و کمبود کالا و نبود چرخه توزیع عادلانه و شفاف کالا‌های وارداتی با ارز دولتی، بهتر است سیاست گذاران و دولتمردان، تفاوت دلار ۴۲۰۰ تومانی با بازار ارز را به صورت نقدی و در قالب کارت‌های بن خرید اعتباری به سرپرستان خانوار عرضه کنند. در این راهکار پیشنهادی، اشاره شد که باید بن کارت مورد نظر به طور مشخص برای خرید چه کالا‌ها و از چه فروشگاه‌هایی تامین شود. به عبارت دیگر، بن کارت اعتباری سرپرست خانوار به عنوان نمونه برای خرید یک کیلوگرم گوشت قرمز، ۵ کیلو برنج، یک عدد روغن، دو کیلو مرغ باشد، آن هم صرفا خرید از فروشگاه‌های مشخص و غیرقابل نقد شدن.

مسعود گلشیرازی رییس اتاق بازرگانی اصفهان نیز در خصوص این راهکار اظهار داشت: باید قشرهای آسیب پذیر دقیق و شفاف شناسایی شوند و یارانه هدفمند، نقدی و مستقیم واریز و از این قشرها حمایت مالی شود تا فشار اقتصادی به ایشان وارد نشود؛  یا حتی به جای واریز نقدی، پیشنهاد می‌شود این مبالغ به صورت کارت‌های بن خرید به سرپرستان خانوار ارائه شود که بتوان نقدینگی را هم مدیریت کرد تا اثر تورمی در جامعه ایجاد نکند.

رعایت این موارد در یک نظام شفاف، می‌تواند به هدف گذاری دولت یعنی حمایت از معیشت مردم کمک قابل توجهی کند، وگرنه پافشاری بر تداوم تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی برای واردات نهاده و به حاشیه رفتن این نهاده در مسیر تولید و در نهایت گرانی گوشت و مرغ، جز ضرر و زیان و گرانی برای خانواده کم درآمد عایدی نخواهد داشت و تنها در این فضا، عده رانتخوار و سودجو، به سود‌های کلان دست پیدا خواهند کرد. در این بستر حمایتی، اولا انتشار پول پرقدرت توسط بانک مرکزی کاهش خواهد یافت و دوما از افزایش تورم به دلیل عدم شگل گیری پول پرقدرت، جلوگیری خواهد شد.
اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۵
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۱۹
ناشناس
|
Norway
|
۱۷:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
تخصیص ارز بدون کوپون فیزیکی یعنی رانت و تمام..
حتی به اندازه ای که زمان جنگ مدیریت خوبی داشتیم، به همون قد و قواره هم مدیریت نشد این جنگ اقتصادی متاسفانه
خویی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
تاوان امروز جامعه ومشکلات ان ثمره همان رانت های اقایان میباشد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
اگر پول یارانه این سه ماه را اگر تقسیم کنید به هر ایرانی 2 میلیون و به هر خانواده 4 نفره ایرانی 8 میلیون تعلق می گیرد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
مافیا رو معرفی کنید - اگر زورتون میرسه
ناشناس
|
United States
|
۱۹:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
از سال ۹۷ هر کس که گفت ارز ۴۲۰۰ یعنی فاجعه و رانت وحشتناک برای از ما بهتران اقایون دولتی و سایبری هاشون می امدند و با افراد منتقد میگفتند ارز و دلار داری و چه قدر خریدی و ...!!!!!
دکتر نیلی هشدار اقتصاد ورشکسته را داد اقای همتی جواب ایشان را داد.
مرحوم عسکراولادی هشدار داد اقایون مسخره اش کردند و امار دادند که او در چین چه قدر یورو دارد و ....
ارز ۴۲۰۰ فاجعه بود وقتی ارز کف منوچهری ۶۲۰۰ معامله میشد و متاسفانه سیاسی ها با احساساتشان بدون منطق و با احساسات و برای خوشایند رییس جمهور روحانی این ارز منداوری را اختراع کردند.
کاربر
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
پس چرا خیلی از کشورهایی که مسلمان نیستند چنین مشکلاتی را ندارند؟؟؟؟ مثل چین، کره اینوری و اونوری، ژاپن، هند، و چرا این رانت ها تنها در ایران فساد انگیز است و در دیگر کشورها چنین نیست؟؟؟؟ مشکل از (ساختار است یا از عوامل)؟؟؟ تا کی بد نامی به این و آن می چسبانید. پس کی این کشور اصلاح میشه؟ چه کسی در این مملکت(صالح) است که به او دل ببندیم؟؟؟!!!
مگر عمر ما تا کی است و مگر شما ها و آنها و اینها و ... چقدر عمر خواهند کرد؟؟؟ به داد مردم برسید
کریم
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
رانت هزاران میلیاردی با طعم دلار ۴۲۰۰ چه بر سر اقتصاد و معیشت مردم آورد؟ :
در طول شبانه روز چقدر باید کلمه رانت، زد وبند، مافیا، قاچاق دلالی، سفته بازی، اختلاس، تخلف، و ... مگه اقتصاد چقدر کشش این اعمال را میتواند داشته باشد!، چرا کسی از مجازات نمیترسد، چرا کسی از خدا نمیترسد، چرا به هم دیگر رحم نمیکنیم، جرا میگویم فساد سستماتیک نیست!، آیا در این کشور زمینه ای هست که فساد در آن راه نیافته باشد، چرا مقامات اینقدر نسبت به این الفاظ بی تفاوت شده اند و شاید خسته از تکرار! حال حساب مردم را بکنید که چگونه باید در امور مملکت فکر بکنند!!!!!!!!!!!!!! چقدر بی تفاوتی!!
ناشناس
|
Netherlands
|
۱۹:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
یه کارشناس جزهم این می داند .چند نرخ بودن ارز یا هرچه دیگری یعنی رانت وفساد درضمن این اتفاق ازسالهای گذشته یعنی حدودا سال 90درکشورمان تاحال توسط واردت کننده گان صورت می گیرد .تابناک جون فکرنمی کنی خیلی دیر به این نتیجه رسیده ای ..
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
انچه مثل دفعات قبل و به عمد از طرف شما فراموش میشه در نظر نگرفتن تحریمها حتی در غذا و داروست و شما نفرمودید چطور در این شرایط میشد بطور دقیق و روشن مشخص کرد فلان وارد کننده می تواند مواد غذایی را به ایران و با همان قیمت که با خارجی ها توافق کرده برساند یا نه ؟!! خود وارد کننده هم نمی توانست این را قطعا مشخص کند . دولت چاره ای جز این نداشت که به یک عده لااقل خوشنام اعتماد کند در برابر تخلفات هم لیست ان را به قوه قضا داد این خساراتی که فرمودید همه حاصل این است که ما در تحریمیم و مجبور به دور زدن تحریمها و در این دور زدن یک عده دلال هم قطعا سود خواهند برد اما ایا شما با این روش اعلامی تضمین میدهی که اجناس بدست مصرف کننده ضعیف اصلا برسد و دلالها دستشان قطع شود
رضا
|
United States
|
۲۰:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
برادر پرداخت نقدی صحیح است اما به شما چه مربوط که مردم با این پول چه کالایی و از کجا بحرند؟گویا دخالت کردن در حریم زندگی شخصی مردم تبدیل به یک اعتیاد شده که در تئوری هم نمی‌توانند از آن دست بردارند و حتما برای مردم یک قیم لازم است که تعیین تکلیف کند
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۱:۲۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۰
خوب برادر حالا که ارز 4200 را برمیدارند اونهایی که تا حال ازش بهره میبردند حالا با توزیع گوشت و مرغ و باقی اقلام در بین اون فروشگاه ها باید رانت جدید رو استارت بزنن.منظور از این مقاله بالا هم اماده کردن اذهان مردم به این روش جدیدی هست که کاسبان تحریم قرار به اجرای ان دارند.
علی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
با سلام
این چه سوالیه می فرمایید الان یه بچه دبستانی هم می فهمه که محقق نشده چرا چون قراربود ارز 4200 بره واسه مایحتاج ضروری مردم نهاده آوردند آزاد فروختند مرغ شد خداتومن نون ، شیر ،و.... ببخشید دیگه نمیشه اسم بیارم می ترسم بقیه اجناس که خیلی هم زیادن از قلم بیفتن خدای ناکرده ناراحت بشن منم شرمنده شون بشم . حالا بگو شما دوست عزیز این دلار به اسم مردم رفت تو جیب از ما بهترین آقازاده ها و ویژه خواران حکومتی
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
اگر این پولها به مردم فقیر می رسید تا حالا صد بار با ان مخالفت و قطع شده بود. اما ابن رانت ها به جیب افراد با نفوذ در حاکمیت کشور و وابستگان انها می رود و به همین دلیل هم قطع نمی شود. همیشه باید عده ای بدون کارو تلاش در کشور ما به ثروت های افسانه ای برسند... تا بود همبن بوده و تا هست همین است. ..این یعنی خون صدها هزار شهید کشور در حال به هدر رفتن است.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
خوشابحال اقازاده ها و مسوولانی که حق مردم را خوردند و بردند، و بدبخت مردمی که به این روز افتاده اند، و خداوند بر احوال همگان اگاه و شنوا است
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
بغیر از نان کدوم کالا با ارز ۴۲۰۰ تومانی به دست ملت میرسه
حبیب اله
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
چرا در بررسی لایحه بودجه سال 1400 ارز 4200 تومانی نشد؟!
دولت جدید در نیمه دوم مرداد اصلاحیه به مجلس بفرستد تا از مهر ماه
ارز 4200 حذف شود.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۲:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۹
تو این کشور که مو را از ماست میکشند ایا برای نهادهای مسئول کاری دارد که بفهمند چه کسانی ارزهای کلان را گرفته اند و اقلامی که وارد کردند را به کجاها عرضه کردند؟مگر اینکه کلان گیران در دایره از ما بهتران باشند و یارای مقابله با انان نباشد.در مورد بن کالا که فرمودید باز هم فسادهای کلانی در ان هست.چه کسانی باید گوشت و مرغ و اقلام ضروری را تامین کنند و در اختیار فروشگاه های خاص قرار دهند؟اینها همه مشکلات را اضافه تر میکنند.بهترین راه حل اشتی با دنیا و تعامل با دیگران است تا این تورم لامصب تمام شود و واردات و صادرات از راه های قانونی و منطقی صورت بگیرد.تا وضعیت عادی نشود باز هم بزرگترین برندگان این بلبشو کاسبان تحریم هستند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۰:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۰
اگر دولت آقای رییسی بخواد موفق بشه
اول باید تبعیض دستمزدی وزارت خانه ها را از بین ببرد
دوم دولت را کوچکتر کند
سوم به فکر رفاه قشر ضعیف جامعه باشد
چهارم اسیر حاشیه نشه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۲
خدمات دولتی .
نظارت مستمر.
جمع آوری دلالان بی سواد از بازار.
کنترول درمانگاهی خصوصی که ویزیت بی حساب .
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
اربعین 1400 اعمال ماه صفر توافق هسته ای موقت سازمان همکاری شانگهای محمدباقر ذوالقدر