از کفر و ز اسلام برون صحرایی است؛
این شعر مولانا روی بازوی برد پیت رفت؛ اما در ایران برایش چه کردیم؟
شعری که برد پیت از این مجموعه را به زبان انگلیسی حک کرده، به نوشته «کلمن بارکس»، برگردان یکی از رباعیات مولوی از دیوان شمس است... چرا جهانیان که اسیر مفاهیم عرفانی اشعارش شدهاند، هنوز درباره هویت مولوی و ریشه اشعارش هیچ نمیدانند و در ایران بزرگ اینچنین غریب مانده است؟

به گزارش «تابناک»، در جریان سفر برد پیت و متیو مک کانهی دو بازیگر مشهور هالیوودی به نیواورلئان که در راستای پروژه خیریه بنیاد برد پیت پیرامون ساخت خانه برای آسیب دیدگان توفان نیواورلئان از سال 2007 برپاست، برد پیت شعری از مولانا را که روی بازوی راستش خالکوبی کرده، با بلند کردن دستش در بالکن اتاقش در هتل به هوادارانش نشان داد تا به سرعت این موضوع در رسانههای جهانی بازتاب یافته و دیلی میل نیز به طور ویژه این رویداد تازه را همچون دیگر حواشی بازیگران پوشش داد.
این شعر که در واقع برگردان یکی از اشعار مولوی است، چنین محتوایی داشت: «There exists a field, beyond all notions of right and wrong. I will meet you there»؛ شعری که «کلمن بارکس» شاعر امریکایی و استاد بازنشسته زبان انگلیسی دانشگاه جورجیا آن را برگردانده و یکی از دلایل مشهور شدن این اشعار میان انگلیسیها، برگردانهای بسیار جذاب انگلیسی از جمله همین برگردانهای «بارکس» بوده که البته او را بیشتر با نام «رومی» میشناسند.
{$sepehr_album_10342}
«کلمن بارکس» مولانا را از طریق «رابرت بلای» نویسنده و شاعر نروژی الاصل امریکا شناخت. بلای در سال ۱۹۷۶ ترجمه انگلیسی «رینولد نیکلسن» از مثنوی مولانا را به بارکس میگوید که این کلمات باید از قفس خود رها شوند. بارکس که زبان فارسی نمیداند، پس از دیدار با «رابرت بلای» با استفاده از ترجمههای قبلی، شروع به ترجمه اشعار عرفانی مولانا کرده که در بیست مجلد منتشر شده و تاکنون بیش از نیم میلیون نسخه از مجموعه کتابها و آثار مولانا به زبان کلمن بارکس در امریکا به فروش رسیده و یکی از پرفروشترین کتب آمریکا شده است.
نشریه امریکایی «بوک لیست» در معرفی ترجمه بارکس مینویسد: «ما بی هیچ تردید، امتیازی ویژه به کلمن بارکس میدهیم، زیرا کاری کرده تا برگردانی مدرن، زنده و دریافتنی از آثار شعری رومی، بهترین و شناختهشدهترین شاعر عرفانی جهان را در دسترس خوانندگان آمریکایی قرار دهد». شعری که برد پیت از این مجموعه به زبان انگلیسی حک کرده، به نوشته «کلمن بارکس»، برگردان یکی از رباعیات مولوی از دیوان شمس است:
«از کفر و ز اسلام برون صحرائیست
ما را به میان آن فضا سودائیست
عارف چو بدان رسید سر را بنهد
نه کفر و نه اسلام و نه آنجا جائی است»

کلمن بارکس شاعر امریکایی و مترجم مشهور اشعار مولانا جلال الدین بلخی
بارکس به همراه بلای در ۲۷ اردیبهشت سال ۱۳۸۵ از ایران دیدن کرد و در حین این سفر و به هنگام بازدید آنها از دانشگاه تهران، دکترای افتخاری دانشگاه تهران رشته زبان و ادبیات فارسی به کلمن بارکس اهدا شد. رابرت بلای که برنده چندین جایزه معتبر شعر آمریکاست، درباره ترجمه اشعار مولانا توسط بارکس نوشته است: «کلمن بارکس رومی را شناور بر دریاچه جورجیا یافت و او را به زندگی بازگرداند. چه نعمت بزرگی! کلمن بارکس براساس شعر مولانا همه شب را بیدار ماند تا خوانندگان مشعوف شوند».
اینکه شعری از یکی از بزرگترین شاعران تاریخ ادبیات ایران روی دست یکی از بازیگران مطرح هالیوود رفته باشد، ولی درباره این شاعر ۸۰۷ ساله در ایران هیچ اتفاقی جز چند همایش و بزرگداشتهای روتین برگزار نشده باشد، جای بسی تأمل دارد و تأسف دارد. حتی یک فیلم و سریال درباره مولانا ساخته نشده و اساساً مراسم بزرگ و اصلی برای این شاعر پارسی نیز هر ساله در ترکیه برگزار میشود و این اتفاق تلخ را پایانی نیست؛ هرچند مولانا چهرهای فراتر از مرزها و زمانهاست، او متعلق به ایران بزرگ است و اینکه این فخر بزرگ را برجسته نساخت، اتفاقی عجیب و البته معمول در کشورمان قلمداد است!
ظاهراً جهانیان درک کاملتری نسبت به هموطنان مولانا از عمق گفتار «محمد ابن محمد ابن حسین حسینی خطیبی بکری بلخی» دارند و از این بابت باید شرمنده بود که کوچکترین گامی از سوی ایرانیان در معرفی این چهره جهانی و ریشههای ایرانیاش ارائه نشده و اگر از بسیاری از مخاطبان اشعار انگلیسیاش جویا شوید که او متعلق به کدام زبان و جغرافیا بوده، به اشتباه رومی و یا ترک بخوانند و این نیز به نام مصطلح مولانا در مغرب زمین و همچنین تلاش ترکیه در مصادره به مطلوب مولانا بوده است.
هماکنون ویدیو انگلیسی رباعی را که «بردپیت» انتخاب کرده، با کلام «کلمن بارکس» در «تابناک» ببینید.
1




تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
افتخارمیکنم به سرزمینم
شماها هم خیلی ساده اید.مثل خلیج فارس گفتن اون خارجی ها که همتون ذوق کردین و من بهتون تذکر دادم و بعد گندش دراومد و حرفشون رو پس گرفتن. حالا هم اینو بدونید که این حضرات عمق اشعار مولانا رو درک نکردن و فقط خوششون اومده جناب مولانا که فرموده :
نه کفر و نه اسلام
خوانندگان گرامی دفتر دوم مثنوی را مطالعه کرده اند؟
مولانا نه ترک تریکه ... و نه فارسی شیعی... مولانا فقط و فقط بلخی دری افغانستان هست.
تا زمانی که ما نادانسته مولوی را با اسامی جعلی و نامگذاری دیگران صدا بزنیم این بدبختی ادامه خواهد داشت : یعنی چی رومی ؟! غرب تلاش میکنه این شاعر بزرگ رو خودی جا بزنه و متاسفانه رسانه ها و مسئولین ما هم بدون داشتن سواد و علم کافی کار آنها را میکنند و از طرف دیگه عربها با توجه به اسم این شاعر مدعی او هستند و ترکها هم بخاطر زندگی کردن این شاعر پارسی گوی در منطقه که امروز در تملک آنها مدعی او هستند! هیجکس نمی تونه بر تسلت ادبی و فرهنگی مولانا بر آداب و رسوم ایرانی ها شکی بکند و چه بسا بخشی از اشاعر او را فقط ایرانی ها و بخصوص ایرانی های اصیل متوجه می شوند و زبان رسا و کامل مولانا در شعر پارسی هیچ شکی باقی نمیگذاره برای پارسی و ایرانی و اصل بودن این شاعر و عارف بزرگ ولی دو فرهنگ غالب گذشته و فعلی جهان یعنی اعراب که امروز فرهنگ شکست خورده اند و فرهنگ غرب که فرهنگ پیروز این روزهای دنیاست در کنار خرده فرهنگهایی مثل ترکیه که سعی میکنه خودش رو با دستاویز کردن و سوء استفاده از داشته های فرهنگی دیگران مطرح کنه در رقابت هستند برای منزوی کردن و بی هویت کردن ایران ... و تلاش رسانه و مسئولین ما چیه؟؟ هیچی ؟...
در شهر خوی آرامگاه شمس تبریزی و پوریای ولی هستش اما کمتر کسی از هموطنان از این آرامگاهها بی خبرند.
ازخدا جوييم توفيق ادب
بي ادب محروم ماند از لطف رب
بي ادب تنها نه خود را خوار كرد
بلكه آتش برهمه آفاق زد ......
دوستان در نقد ها ادب ونزاكت را رعايت كنيد .من با خواندن اين نقدها فهميدم كه مولانا آنچنان هم در بين نسل جوان ناشناخته نيست ولي خوب رسانه ملي هم دربي توجهي به اين مفاخر ملي وجهاني بي تقصير نيست .آخر فرهنگ مهاجم وباظاهر جذاب بيگانه را كه باچند فيلم كليشه اي وتكراري و وعظ وپند ونصيحت نمي توان از ميدان بدر كرد بايد با استوانه هاي عظيم ومحكم فرهنگي وعر فاني چون مولانا وحافظ و عطار سنايي وصدرا و...جوانانمانرا آشناو آماده كرد كه البته اگر اصحاب اشعري مصلك وقشري مذهب بگذارند.
بقول مولانا :مازقرآن مغز رابرداشتيم
پوست رابر ديگران بگذاشتيم
مثنوي ماست قرآن مدل
آن يكي هادي وبعضي رامذل .
دوست دارم اشعار رومی را به انگلیسی هم بخوانم.
شوخی می کنم، فارسی ارزشش به همین اشعار رومی و حافظ است بخدا.
خداییش بس کنید رومی یا بلخی یا ...، نشون می ده که براد پیت رومی/بلخی را فهمید و من و شما که فارسی هم بلدیم نفهمیدیمش، یا ادعا می کنیم که فهمیدیمش.
حضرت محمد ص یا مولوی یا حافظ ویا سنایی و عطار کجایی بودنشان مهم نیست یادگار هایشان مهم است که در هر نقطه جها ن پیروانی دارند. البته مولوی و بقیه خودشان از چشمه فیاض حضرت محمد جرعه ای نوشیده اند.( بادعای خودشان. )حالا دعوای ما سر چه چیزی است؟ خدا میداند .اما رویهمرفته مثل اینکه فرهنگمان نسبت به 800 سال پیش عقب رفته است.
طفلک حافظ، مولانا....
که مصادره شدن برای عقاید اندیشه هایی که هرگز اهلش نبودن.
سلام ُ مثل اینکه امروز روز بزرگداشت خیام بوده ها !!!
ما بچه های ایران برای مولانا چکردیم
اتفاقا مولانا فقط "هیچکس" را قبول داشت.
وقتی ملتی با تاریخ و فرهنگ خودش بیگانه باشد و به فرهنگ بیگانه بچسبد از این بهتر هم نمی شود .ببین چقدر ما ایرانی ها با فرهنگ خودمان بیگانه شدیم که می پرسیم بلخ کجاست؟ما تو این سایت یکبار نشد پستی بنویسیم و منتشر شود حداقل این یکی را منتشر کنید.
مولوي ازآن كسي است كه او را مي فهمد...
ميدرخشد ماه و سگ عو عو كند هركسي بر طينت خود ميتند
چون تو خفاشانبسي بينند خواب كين جهان ماند يتيم از آفتاب
ببخشید مزاحم میشم می خواستم بگم ما تا این پایین اومدیم چه جوری بریم بالا یکی از این بالابرها برای سایتتون درست کنید همین . مولانا هم آدم خوبی بوده .
أن يكي خر داشت پالانش نبود
يافت پالانش گرگ خر را در ربود .مولانا
از آنجلینا چ خبر؟؟نیس ی مدتی؟
چه تلخه که شعراش به فارسی اند و اون وقت ترکیه ادعا میکنه مولانا از ترکیه است و به نام خودش تاراج کرده!
من توی ترجمه ی گوگل زدم معنیش با این شعر یکی نیست ! شاید شاعر کسی دیگه ست !!!!!!!!!!!!
مولانا در زمان خودش هیچ کس رو قبول نداشت الا شمس تبریزی!
چرا با برچسب زدن بی مورد میخواهید همه چیز را زیر سوال ببرید؟! یعنی تابناک هم که "دلواپس" مولوی و فرهنگ و ادب و این چیزا شده کار بدی میکنه هی میگید دلواپس دلواپس؟؟؟
ايران خانم فرزندانش را دوست نمي دارد. اين حرف بيهوده نيست يكي از دوستان ميگويد، ايران هنرمندانش را گرامي نمي دارد (چه در گذشته و چه در حال) به هر صورت يادتان باشد مولانا به ما و به توجه ما هيچ نيازي ندارد ما هستيم كه نياز به او داريم.
هر كه را اسرار حق اموختند
مهر كردند و دهان اش دوختند
عارفان كز جام حق نوشيده اند
رازها دانسته و كوشيده اند
در ضمن قابل توجه اخوي هاي دلواپس، اين اقاي امريكايي رو يادت نره كه بگيد جاسوسه
من قضیه رو از بعد دیگر دیدم
براد پیت چقد نیکوکاره و بازیگران ما دنبال چی هستن؟
اون که اصن ته نیکوکاریه انقد کار نیکو کرده ...مثلا خالکوبی ...بازم بگم؟ نه دیگه بی ادبیه
همان امثال براد پيت بايد بيفتند دنبال مولوی!
و ما انقدر مفاخر کم داریم که ماههاست همه همت خود را گذاشته ایم برای معرفی یوز ایرانی در بزرگترین رخداد رسانه ای جهان....
گرچه طبق قانون فیفا تصویر و شعار مذهبی و سیاسی بر روی پیراهن بازیکنان ممنوع است اما شعر و تصویر مفاخر فرهنگی همچون مولانا و.... احتمالا از این قاعده مستثنی است .
هر چیزی جای خودش را داره
به یزدان گر خرد داشتیم
کجا این سر انجام بد داشتیم
نظر قبلی من منتشر نشد! نمیدونم مشکلش چی بود!
اصل کار تابناک رو میپسندم چون فرهنگ و ادبیات ما وضع نابسامانی داره و امیدوارم با توجه مردم مسئولین هم به فکر بیفتن... اما فقط میخوام بگم هر حرفی رو کورکورانه نباید پذیرفت... حتی اگه از شاعری بزرگ مثل مولوی باشه که خدمتش به شعر و زبان فارسی بر همه آشکاره... رشته تخصصی من نقد فرق ضاله است پس حق دارم در مورد بعضی انحرافات عقیدتی مولوی تذکر بدم... همین!
درحدی نیستی بخایی به مولانا تذکر بدی هر کی میخایی باش
مولانا مال کسی است که از اشعار او استفاده می کند و لذت می برد. چه ایرانی باشد چه آمریکایی , و چه فارس و چه ترک. مخاطب پیام مولانا همه انسانها هستند نه یک ملت و قوم و مذهب خاص. حال اگر این پیام به زبان فارسی نوشته شده این شانس بزرگی برای ما است که بدون واسطه آن را دریافت کنیم و هیچ کسی نمی تواند این را ازما بگیرد.
تبلیغات ترکیه که مولانا را ترک و مال اونجا معرفی میکنه واقعا قبیح است مثل اینکه ما با دلیل های ساختگی بگیم شکسپیر مال ماست عکس العمل بقیه چیست .چندی پیش یکی از ادبا میگفتند که حتی شیوه صوفیان و شب اروس که امروزه برگزار میشه با ذات و معنویت مولانا همخوانی نداره و بیشتر حالت جلب توریست پیدا کرده
بله اما اصالتی هم دارد که به اشتباه به نام ترکیه ثبت شده است.
این شعر بعد از فیلم ( دایانا ) که از زندگی پرنسس دایانا ساخته شده معروف شد.
در وسط و آخر فیلم، معشوقه پرنسس این شعر رو از زبان رومی نقل میکنه.
آشنایی برد پیت هم احتمالا از اونجاست!
جسم مولوی از خاک بود و برخاک رفت جانش هم از خدا بود و به سوی او بازگشت و بیچاره ما اسیران خاک که شوق پرواز به ملکوت را از خاطر برده ایم ........
مولوی :جان گشاده سوی بالا بالها
تن زده اندر زمین چنگالها........
مولوی:
ما زبالاییم و بالا می رویم
ما زدریاییم و دریا می رویم
ما زاینجا و زآنجا نیستیم
ما زبیجاییم و بیجا می رویم.........
مولوی:
از دیده من هم درآ وز چشم من بنگر مرا
زیرا برون از دیده ها منزلگهی بگزیده ام.
مولانا؟ !! فعلا دلواپسی های مهمتری هست، بعدا مزاحم بشید
زبان فارسی مهمترین زبان ادبیات عرفانی جهان است اما ما فارسی زبانان کمتر قدرش را می دانیم.......
لطفا به این ملی گرایی کور دامن نزنید. مولانا و هر فهمیده و هنرمند و فیلسوف دیگری متعلق به همه دنیاست. این که در گوشهای به دنیا آمده و در گوشهای دیگر هم از دنیا رفته (که از قضا هیچ کدامش هم جزو خاک امروز کشورمان نیست) اهمیت چندانی ندارد.
وقتی به برق فکر میکنید و نام ادیسون در ذهنتان نقش میبندد، هیچ گاه به این فکر نمیکنید که اهل کجا بوده است. نسبت به او احساس خوبی دارید. همین احساس خوب برای همه انسانها میتواند باشد.
به جای تکیه بر نام و ملیت، بر گفتار و تفکر او تکیه کنید.
حق با شماست ولی اگه چند سال دیگه چیزی برای ایران نموند و دیگران برداشتند و بردند اون وقت چی میمونه برای این کشور ؟اینها علاوه بر بعد عرفانی و ادبی دارند حکم اسطوره و هویت رو هم برای ما دارند کشوری که اسطوره داشته باشه حتی در سخت ترین وضع هم باشه باز روزنه امیدی پیدا میکنه .که اگه اینطور نبود بقیه کشورها مخصوصا آنها که تازه شکل میگیرند در به در دنبال هویت برای خود نمی بودند. من هم امیدوارم علاوه بر بالیدن به این نام آوران ، عمق اندیشه اینان همیشه در فکر و ذهن ما باشه
حافظ: دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما
چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما..........................
مفاخر معاصر از جمله قيصر امين پور را هم بشناسيم خوب است
ول کن بابا چرا الکی حرص میخوری ؟ خوب دقیقا الان ما باید چیکار کنیم؟ ترجمه اشعار مولانا؟ خالکوبی آن برروی دستمان؟ هردو؟هیچکدام؟
من نمیدونم چرا بعضیا تا این غربیا عطسه هم میکنن سریع یه کاری میکنن عطسشون بیاد
ولمون کن بابا بذار ما تو حال خودمون باشیم !!!
اینم جواب این ... امروزی !
كجايد اي شهيدان خدايي
بلا جويان راه كربلايي
كجاييد اي پرستو هاي عاشق
پرنده تر ز مرغان هوايي
اين شعر از مولاناست آيا ؟
بهتر نبود به جای سوال پرسیدن اینجا یه سرچ میزدی؟
همینقدر که کاری به کار مولوی نداشته باشید برای ما کافی است. خداییش در دبیرستان که بودم حافظ را چنان به ما معرفی کرده بودند که آدم فکر می کرد یکی از...بوده. بعدا که اشعارش را خارج از سیستم تحریف آمیز مدرسه فهمیدم متوجه شدم که زمین تا آسمان فاصله بوده است. همان بهتر که این سیستم اصلا نخواهد مولوی را به کسی معرفی کند.
درنیابد حال پخته هیچ خام
پس سخن کوتاه باید والسلام ........
همینقدر که کاری براش نکردید خدا را شکر
دیوان شمس مگر رباعی دارد؟
بله
آقا اونایی که الگو می خوان غم نداشته باشن که به زودی سریال کره ای مولانا هم میاد احتمالا اسمش هم سرزمین شمس عرفان هست
کاش حدافل وزارت فرهنگ مثل وزارت نفت فاینانس می کرد ساخت سریال رو !! انقدر شخصیت و اسطوره داریم که بالاخره به بیشتر شرکتهای خوب فیلم سازی از کره و چین تا بالیوود و هالیوود چند تا فیلم و سریال می رسید !!
همینقدر که کاری براش نکردید خدا را شکر
یه لایک شدید تقدیم به تو!
می دانم که این متن را چاپ نخواهید کرد...
... ایران پر است از مفاخر علمی، فلسفی و هنری... اما تا چشم بینا نباشد هیچکدام دیده نمی شود. ولی فیلسوف بزرگی چون مولانا برای ایرانیان هیچ اهمیتی ندارد و صرفا یک شاعر است، مثل دیگر شاعران ما... اما در نظر فاسفه غرب مثل هگل مولانا یک فیلسوف تمام عیار است که باید به همان اندازه به او اهمیت داد... که آنها اهمیت می دهند و حتی در حیطه عامه مردم معرفی می شود. ما ... اما نه به او بهای لازم را می دهیم و نه تلاش می کنیم مفاخر خود را به کسی بشناسانیم... ما بسیار زیاد درگیر خودمان هستیم، جدا از همه جهان و بی هیچ تاثیر مهم... چرا که ما فقط به سیاست ... و ... و این حرفهای کلیشه ای می اندیشیم و نه به تغییر جهان از طریق نفوذ فرهنگی در غرب که براحتی می توانیم آنرا انجام دهیم.
البته یادآور می شوم بزرگترین شاعر عرفانی تاریخ جهان که نه بلکه بزرگترین شاعر تاریخ بشریت حضرت حافظ می باشند.
نمی خوام جنگ زرگری راه بندازم اما مهد ادبیات کهن پارسی و عرفان ایرانی و اسلامی، خراسان بزرگ است و بس
نان نداریم
فرهنگ هم نداریم تا نان در بیاوریم
چون - خرد - گم کرده ای جانا !
اگر فرهنگ داشته باشی، نان هم خواهی داشت!
هزاران درود بر ناشناس عزیز
تابناک جان بردپیت دیگه کیه ؟؟؟ حداقل بگو شبکه دو بازی کرد یا سه شاید یه فیلمی ازش دیده باشیم .
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.