سیاستمدار کیست؟
دکتر محمود سریعالقلم

دکتر محمود سریعالقلم، مطلبی را که از هشت سال پیش علاقهمند به نوشتن آن بوده به رشته تحریر درآورده تا به این پرسش پاسخ دهد که چه کسی را میتوان سیاستمدار نامید؟ سیاستمدار شدن به چه دانشی نیاز دارد و راه کسب آن کدام است؟ یک سیاستمدار چه کسانی را پیرامون خود جمع میکند، چه خلقیاتی دارد و راه تربیت چنین سیاستمداری چیست؟ متن نوشته ایشان به قرار زیر است:
هشت سال است كه علاقهمند بودم در ارتباط با این موضوع، دانستهها و دیدههای خود را روی كاغذ بیاورم. خرسندم كه امروز، فضای بهتر فكری این فرصت را فراهم كرد. نزدیک دو قرن است كه سیاستمداری، تخصص است. از زمانی كه در غرب اروپا و شمال آمریكا، حزب شكل گرفت و تولید ثروت به ثبات سیاسی و عقلانیت نیاز پیدا كرد، سیاستمدار شدن نیز تخصصی شد.
اما چون در ایران هنوز حزب شكل نگرفته و عرصه سیاست عمدتا بر حس و مزاج و تمایلات فردی استوار است، آنچه سیاسی است، بیشتر حالت تصادفی دارد، واقعه و شانس است، به تلفنها و روابط وابسته است و با دوستیهای قدیمی شكل میگیرد. قاعده و قانون و متن و آییننامه یا نیست یا جنبه تزیینی دارد. چون خواستهها و منافع آدمیان ملاك است و به معنای علمی كلمه، سیستمی در كار نیست، فضا پیوسته مبهم و بیثبات است.
بنابراین، موضوع بسیار ساده و شفاف است. مادامی كه صحنهگردان سیاست نزد احزاب نیست، میدان سیاست پر از آشوب و هرج و مرج بوده و حالت سینوسی خواهد داشت. از این روی، سیاستمداری در درون نظام حزبی ارزش حقیقی پیدا میكند. اما سیاستمدار چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
در زیر این ویژگیها از منظر یك دانشپژوه علم سیاست، به ترتیب اولویت تبیین میشود:
1. دانش: مهمترین ویژگی یك سیاستمدار حرفهای، دانش او از وضعیت كشورش و همچنین از محیط بینالمللی است. منظور از دانش، مواد خام نیست. مواد خام باید تجزیه و تحلیل شود و با استنباط حرفهای و عقلی و منطقی همراه باشد. این استنباط به آسانی به دست نمیآید و با مطالعه روزنامهها، بولتنها و شبكههای خبری دستیافتنی نیست.
یكی از دلایلی كه در كشور ما، اشتباه و سعی و خطا فراوان است، به موجب درس خواندن تكهتكه و بدون دقت و تمركز افراد، پس از سالها كار اجرایی است. شمار كسانی كه اول درست درس خوانده و سپس كار اجرایی را پذیرفتهاند، بسیار محدود است. فهم چندبعدی و عمیق مسائل یك كشور و محیط بینالمللی كار آسانی نیست.
بهترین رشتهها برای تحقق چنین هدفی، رشتههای علوم انسانی هستند به ویژه اقتصاد، حقوق و مدیریت. طی دو دهه اخیر، 250 دانشكده اقتصاد و مدیریت در چین تأسیس شده تا نیروی انسانی لازم برای دستگاه هیأت حاكمه چین با همكاری دانشگاههای برتر جهان تربیت كند. كسانی كه این رشتهها را میخوانند و استاد میبینند و متون میخوانند، رقم و آمار میفهمند و به طور طبیعی از تخیل، خرافات و وارونه نشان دادن واقعیتها فاصله میگیرند. كسی كه اقتصاددان است، تفاوت كهكشانی میان نیم درصد رشد اقتصادی با هشت درصد را میفهمد. كسی كه حقوق خوانده، از واژهها و مفاهیم و عبارات و حتی حروف اضافه با دقت استفاده میكند و «مسئولیت» سخن خود را بیشتر میپذیرد.
با اطمینان میتوان گفت كه در كشورهای قابل اعتنای جهان، 80 درصد سیاستمداران یا اقتصاد خواندهاند یا حقوق. این دو تخصص باعث میشود تا فرد در شناخت محیط داخلی و بینالمللی كشورش، با واقعیتها، مسائل را ارزیابی كند و از خیالبافی، جزمیت و حتی خودخواهی فاصله گیرد.
در تحقیق در دانشگاه كمبریج، 92درصد بنیادگرایان در خاورمیانه یا مهندسی و علوم پایه خواندهاند یا پزشكی. دلیل تناسب میان این رشتهها و جزمیت، ذهن دوتایی (Binary) و یا سیاه و سفید است. انسانهای عمیق كه با مطالعه دستکم پنج هزار كتاب به مرحله استنباط میرسند، دارای مدارهای خاكستری در ذهن و تجزیه و تحلیل هستند. سخن گفتن دقیق عمدتا هنر و توانایی حقوقدانان است و بیدلیل نیست كه در تاریخ آمریكا نزدیك به 90 درصد سیاستمداران، حقوقدان هستند. فهمیدن متن در مورد مسائل داخلی یك كشور و تحولات بیرونی خود یك تخصص است و نمیتوان در این عرصه خودآموزی كرد.
2. ابزار تصمیمگیری: تصمیم بر اساس واقعیت ضمن در نظر گرفتن افقها و آرمانها مهمترین مهارت یك سیاستمدار است. او برای تصمیمهای عقلایی هم خود باید ظرفیتهای تحلیلی و منطقی از واقعیت و امكانات داشته باشد و هم گروهی كه دایره نخبگان فكری و نخبگان ابزاری او را تشكیل میدهند، از چنین قوههایی برخوردار باشند.
در كشورهای قابل اعتنای جهان، كسانی كه اطراف یك سیاستمدار كلیدی قرار میگیرند به مراتب از خود او تواناترند، كما اینكه كیسینجر از نیكسون، چوئن لای از مائو، جك استرا از تونیبلر، تیمور تاش از رضا شاه، گنشر از هلموت كل و داوداوغلو از اردوغان به مراتب تواناتر بودند و هستند. یكی از روشهای شناخت یك سیاستمدار و سنجش ظرفیتهای او، دقت در اطرافیان اوست. هیلاری كلینتون، احترام در داخل آمریكا و تقدیر جهانیان را به عنوان وزیرخارجه كسب نمود.
حضرت امیر در فرمان مالك اشتر توصیه میكنند: كسانی را به كار بگمار كه آنها در نزد مردم به بهترینها شناخته میشوند. سیاستمدار كسی است كه میخواهد مسائل را حل كند و مشكلات را تخفیف بخشد و نگرانیها را بكاهد، نه آنكه با جهل و بیدانشی و حُبّ نفس خود، مشكلات را تصاعدی گسترش دهد. سیاستمدار فردی ایدئولوژیك و یا جزمی نیست كه به ذهنیتهای بسته، غیرواقعی و غیرقابل دستیابی، محصور بماند؛ سیاستمدار هم قدرت را درك میكند و هم محدودیتهای آن را.
او به پیامد سخنان و تصمیمهای خود آگاه است؛ برای نمونه، سیاستمدار دانشمحور كه به یك گروه مشورتی مجرب وابسته است، تلاش میكند پرونده هستهای ایران در وین و در آژانس بینالمللی هستهای باقی بماند تا آنكه به شورای امنیت سازمان ملل در نیویورك برود، زیرا این سیاستمدار سرنوشت پروندههای ارجاعی به شورای امنیت را در تاریخ خوانده است و تعهد كاری و وطندوستی مشاوران او مقدم بر جهل و چاپلوسی آنهاست تا افق را ببینند و مانع از تصمیمگیریهای نادرست شوند.
سیاستمدار حرفهای در عصر جهانی شدن به چند زبان تسلط دارد، نه آنكه آشنایی كلی داشته باشد و یا مانند برخی به اصطلاح مدیران در حدّ (Yes) و (No) باشند.
سیاستمدار مدیریت گزینشی ندارد بلكه مشكلات به صورت هرمی در ذهن او و زیرمجموعه او شكل گرفتهاند و تقدم و تأخر دارند. سیاستمدار اولویتبندی داشته و از مسائل یك كشور و حتی نظام بینالملل، فهم شبكهای دارد. او تمركز دارد و دچار ذهن پریشانی و رفتار پریشانی نیست. سیاستمدار حرفهای هر روز در رسانهها نیست، چون نیازی به خودنمایی ندارد بلكه به ضرورت ظاهر میشود و اثر میگذارد. تصمیمگیری یك سیاستمدار حرفهای برای رضایت فرد و گروهی نیست بلكه برای كل كشور و سعادت و آینده آن است. عقلانیت سیاستمدار حرفهای آنجا بروز میكند كه چهل سال پس از تصمیمگیری، پیامدهای مثبت آن نمایان شود.
3. خلقیات: خوبی نظام حزبی این است كه دو یا سه دهه طول میكشد تا عامه مردم و نخبگان، افكار و خلقیات فردی و سیاسی او را بشناسند و بتوانند در مورد او، قضاوتهای دقیقی انجام دهند. این وضعیت را مقایسه كنید با شرایطی كه 23 روز فرصت برای قضاوت كردن هست. بعد هم طیف وسیعی از افراد، پشیمان میشوند، چون ایرانی ظاهر مودب دارد، لایههای پنهانی او دیرتر شناخته میشود. بگذریم از اینكه شناخت ایرانی (در مقام مقایسه با تركیهای یا ژاپنی) اگر نگوییم محال بلكه بسیار دشوار است.
سیاستمدار حرفهای كسی است كه از غرایز (كینه، عقده، حسد، طمع و امثالهم) عبور كرده است: او كسی است كه غذای خوب خورده، در حد متعارف زندگی كرده است، مهربانی و احترام را تجربه كرده است، سفر رفته و حتی از هوس نیویورك رفتن هم عبور كرده است. ریچارد نیكسون معتقد بود سیاستمدار حرفهای از هر ده دعوت، شاید یك دعوت را قبول كند.
مهمترین خصلت خُلقی سیاستمدار این است كه با رقیب و مخالف خود، انسانی و در فرهنگ ما با اخلاق اسلامی رفتار كند. در گذشته ایرانیها مؤدبترین ملتها بودند اما در معرض كارگزارانی قرار گرفتند كه سخیفترین رفتارها و واژهها را استفاده كردند. شخصیت سیاستمدار باید هموزن افكار او باشد و هر دو كفه با هم رشد كرده باشند. او باید در حدی خودسازی كرده باشد كه عصبانیت خود را مدیریت كند و واكنشهای خود را سالها به تأخیر اندازد.
همچنین نه رسمی و تصنعی بلكه واقعی به شخصیت و افكار انسانها احترام بگذارد. متعادل بودن، هم یك بعد آموزشی و فكری دارد و هم یك ركن تربیتی و شخصیتی. این تعادل با سهولت به دست نمیآید. اعتدالگرایی به مثابه یك چارچوب فلسفی در سایه یك نظام اجتماعی و تربیتی متعادل تحقق پیدا میكند. طبیعی است كه نباید اینگونه افقها را سهل انگاریم.
یكی از روشهای شناخت یك سیاستمدار حرفهای و معقول، درجه توجه او به جزییات است: آیا این شهامت را دارد كه به خاطر پنج ثانیه تأخیر از عدهای عذرخواهی كند؟ آیا رنگ جوراب او با رنگ لباسش سنخیت دارد؟ آیا در كنار فكر، تجزیه و تحلیل، عقلانیت در تصمیمگیری و مدیریت، آداب راه رفتن، غذا خوردن و معاشرت را میداند؟ این گونه جزییات را میتوان تا صدها مورد شمرد.
تربیت رفتاری و فكری در خانواده، مدرسه، دانشگاه و محیط اجتماعی در رشد شخصیت سیاستمدار تعیینكنندهاند. مانع و ترمز اصلی در مقابل سوءاستفادهها، دزدیها، اختلاسها و حرامخوریها قبل از آنكه فكر و قانون باشد، شخصیت و اصالت فرد و سیاستمدار است كه پس از سالها بلكه دههها عملكرد در عرصه سیاست قابل شناخت است.
4. نكته آخر: سیاستمداری و عرصه سیاست گذرگاه عمومی نیست كه هر كسی در آن ورود و خروج داشته باشد. پس از هزاران سال تاریخ ایران و تولید حجم چشمگیری از متون به موازات تجربیات گسترده، اكنون لازم است برای تضمین ظهور سیاستمداران حرفهای از یك طرف، نظام حزبی را جدی بگیریم و از طرف دیگر، ارتباط جامعه با سیاست، از حسی و كوتاهمدت به عقلایی و درازمدت تقویت شود. به خاطر داشته باشیم كه تجربه دو قرن اخیر بشر نشان میدهد كه همیشه مسائل و مشكلات در ساختارها حل میشوند.
منبع: آسمان
هشت سال است كه علاقهمند بودم در ارتباط با این موضوع، دانستهها و دیدههای خود را روی كاغذ بیاورم. خرسندم كه امروز، فضای بهتر فكری این فرصت را فراهم كرد. نزدیک دو قرن است كه سیاستمداری، تخصص است. از زمانی كه در غرب اروپا و شمال آمریكا، حزب شكل گرفت و تولید ثروت به ثبات سیاسی و عقلانیت نیاز پیدا كرد، سیاستمدار شدن نیز تخصصی شد.
اما چون در ایران هنوز حزب شكل نگرفته و عرصه سیاست عمدتا بر حس و مزاج و تمایلات فردی استوار است، آنچه سیاسی است، بیشتر حالت تصادفی دارد، واقعه و شانس است، به تلفنها و روابط وابسته است و با دوستیهای قدیمی شكل میگیرد. قاعده و قانون و متن و آییننامه یا نیست یا جنبه تزیینی دارد. چون خواستهها و منافع آدمیان ملاك است و به معنای علمی كلمه، سیستمی در كار نیست، فضا پیوسته مبهم و بیثبات است.
بنابراین، موضوع بسیار ساده و شفاف است. مادامی كه صحنهگردان سیاست نزد احزاب نیست، میدان سیاست پر از آشوب و هرج و مرج بوده و حالت سینوسی خواهد داشت. از این روی، سیاستمداری در درون نظام حزبی ارزش حقیقی پیدا میكند. اما سیاستمدار چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
در زیر این ویژگیها از منظر یك دانشپژوه علم سیاست، به ترتیب اولویت تبیین میشود:
1. دانش: مهمترین ویژگی یك سیاستمدار حرفهای، دانش او از وضعیت كشورش و همچنین از محیط بینالمللی است. منظور از دانش، مواد خام نیست. مواد خام باید تجزیه و تحلیل شود و با استنباط حرفهای و عقلی و منطقی همراه باشد. این استنباط به آسانی به دست نمیآید و با مطالعه روزنامهها، بولتنها و شبكههای خبری دستیافتنی نیست.
یكی از دلایلی كه در كشور ما، اشتباه و سعی و خطا فراوان است، به موجب درس خواندن تكهتكه و بدون دقت و تمركز افراد، پس از سالها كار اجرایی است. شمار كسانی كه اول درست درس خوانده و سپس كار اجرایی را پذیرفتهاند، بسیار محدود است. فهم چندبعدی و عمیق مسائل یك كشور و محیط بینالمللی كار آسانی نیست.
بهترین رشتهها برای تحقق چنین هدفی، رشتههای علوم انسانی هستند به ویژه اقتصاد، حقوق و مدیریت. طی دو دهه اخیر، 250 دانشكده اقتصاد و مدیریت در چین تأسیس شده تا نیروی انسانی لازم برای دستگاه هیأت حاكمه چین با همكاری دانشگاههای برتر جهان تربیت كند. كسانی كه این رشتهها را میخوانند و استاد میبینند و متون میخوانند، رقم و آمار میفهمند و به طور طبیعی از تخیل، خرافات و وارونه نشان دادن واقعیتها فاصله میگیرند. كسی كه اقتصاددان است، تفاوت كهكشانی میان نیم درصد رشد اقتصادی با هشت درصد را میفهمد. كسی كه حقوق خوانده، از واژهها و مفاهیم و عبارات و حتی حروف اضافه با دقت استفاده میكند و «مسئولیت» سخن خود را بیشتر میپذیرد.
با اطمینان میتوان گفت كه در كشورهای قابل اعتنای جهان، 80 درصد سیاستمداران یا اقتصاد خواندهاند یا حقوق. این دو تخصص باعث میشود تا فرد در شناخت محیط داخلی و بینالمللی كشورش، با واقعیتها، مسائل را ارزیابی كند و از خیالبافی، جزمیت و حتی خودخواهی فاصله گیرد.
در تحقیق در دانشگاه كمبریج، 92درصد بنیادگرایان در خاورمیانه یا مهندسی و علوم پایه خواندهاند یا پزشكی. دلیل تناسب میان این رشتهها و جزمیت، ذهن دوتایی (Binary) و یا سیاه و سفید است. انسانهای عمیق كه با مطالعه دستکم پنج هزار كتاب به مرحله استنباط میرسند، دارای مدارهای خاكستری در ذهن و تجزیه و تحلیل هستند. سخن گفتن دقیق عمدتا هنر و توانایی حقوقدانان است و بیدلیل نیست كه در تاریخ آمریكا نزدیك به 90 درصد سیاستمداران، حقوقدان هستند. فهمیدن متن در مورد مسائل داخلی یك كشور و تحولات بیرونی خود یك تخصص است و نمیتوان در این عرصه خودآموزی كرد.
2. ابزار تصمیمگیری: تصمیم بر اساس واقعیت ضمن در نظر گرفتن افقها و آرمانها مهمترین مهارت یك سیاستمدار است. او برای تصمیمهای عقلایی هم خود باید ظرفیتهای تحلیلی و منطقی از واقعیت و امكانات داشته باشد و هم گروهی كه دایره نخبگان فكری و نخبگان ابزاری او را تشكیل میدهند، از چنین قوههایی برخوردار باشند.
در كشورهای قابل اعتنای جهان، كسانی كه اطراف یك سیاستمدار كلیدی قرار میگیرند به مراتب از خود او تواناترند، كما اینكه كیسینجر از نیكسون، چوئن لای از مائو، جك استرا از تونیبلر، تیمور تاش از رضا شاه، گنشر از هلموت كل و داوداوغلو از اردوغان به مراتب تواناتر بودند و هستند. یكی از روشهای شناخت یك سیاستمدار و سنجش ظرفیتهای او، دقت در اطرافیان اوست. هیلاری كلینتون، احترام در داخل آمریكا و تقدیر جهانیان را به عنوان وزیرخارجه كسب نمود.
حضرت امیر در فرمان مالك اشتر توصیه میكنند: كسانی را به كار بگمار كه آنها در نزد مردم به بهترینها شناخته میشوند. سیاستمدار كسی است كه میخواهد مسائل را حل كند و مشكلات را تخفیف بخشد و نگرانیها را بكاهد، نه آنكه با جهل و بیدانشی و حُبّ نفس خود، مشكلات را تصاعدی گسترش دهد. سیاستمدار فردی ایدئولوژیك و یا جزمی نیست كه به ذهنیتهای بسته، غیرواقعی و غیرقابل دستیابی، محصور بماند؛ سیاستمدار هم قدرت را درك میكند و هم محدودیتهای آن را.
او به پیامد سخنان و تصمیمهای خود آگاه است؛ برای نمونه، سیاستمدار دانشمحور كه به یك گروه مشورتی مجرب وابسته است، تلاش میكند پرونده هستهای ایران در وین و در آژانس بینالمللی هستهای باقی بماند تا آنكه به شورای امنیت سازمان ملل در نیویورك برود، زیرا این سیاستمدار سرنوشت پروندههای ارجاعی به شورای امنیت را در تاریخ خوانده است و تعهد كاری و وطندوستی مشاوران او مقدم بر جهل و چاپلوسی آنهاست تا افق را ببینند و مانع از تصمیمگیریهای نادرست شوند.
سیاستمدار حرفهای در عصر جهانی شدن به چند زبان تسلط دارد، نه آنكه آشنایی كلی داشته باشد و یا مانند برخی به اصطلاح مدیران در حدّ (Yes) و (No) باشند.
سیاستمدار مدیریت گزینشی ندارد بلكه مشكلات به صورت هرمی در ذهن او و زیرمجموعه او شكل گرفتهاند و تقدم و تأخر دارند. سیاستمدار اولویتبندی داشته و از مسائل یك كشور و حتی نظام بینالملل، فهم شبكهای دارد. او تمركز دارد و دچار ذهن پریشانی و رفتار پریشانی نیست. سیاستمدار حرفهای هر روز در رسانهها نیست، چون نیازی به خودنمایی ندارد بلكه به ضرورت ظاهر میشود و اثر میگذارد. تصمیمگیری یك سیاستمدار حرفهای برای رضایت فرد و گروهی نیست بلكه برای كل كشور و سعادت و آینده آن است. عقلانیت سیاستمدار حرفهای آنجا بروز میكند كه چهل سال پس از تصمیمگیری، پیامدهای مثبت آن نمایان شود.
3. خلقیات: خوبی نظام حزبی این است كه دو یا سه دهه طول میكشد تا عامه مردم و نخبگان، افكار و خلقیات فردی و سیاسی او را بشناسند و بتوانند در مورد او، قضاوتهای دقیقی انجام دهند. این وضعیت را مقایسه كنید با شرایطی كه 23 روز فرصت برای قضاوت كردن هست. بعد هم طیف وسیعی از افراد، پشیمان میشوند، چون ایرانی ظاهر مودب دارد، لایههای پنهانی او دیرتر شناخته میشود. بگذریم از اینكه شناخت ایرانی (در مقام مقایسه با تركیهای یا ژاپنی) اگر نگوییم محال بلكه بسیار دشوار است.
سیاستمدار حرفهای كسی است كه از غرایز (كینه، عقده، حسد، طمع و امثالهم) عبور كرده است: او كسی است كه غذای خوب خورده، در حد متعارف زندگی كرده است، مهربانی و احترام را تجربه كرده است، سفر رفته و حتی از هوس نیویورك رفتن هم عبور كرده است. ریچارد نیكسون معتقد بود سیاستمدار حرفهای از هر ده دعوت، شاید یك دعوت را قبول كند.
مهمترین خصلت خُلقی سیاستمدار این است كه با رقیب و مخالف خود، انسانی و در فرهنگ ما با اخلاق اسلامی رفتار كند. در گذشته ایرانیها مؤدبترین ملتها بودند اما در معرض كارگزارانی قرار گرفتند كه سخیفترین رفتارها و واژهها را استفاده كردند. شخصیت سیاستمدار باید هموزن افكار او باشد و هر دو كفه با هم رشد كرده باشند. او باید در حدی خودسازی كرده باشد كه عصبانیت خود را مدیریت كند و واكنشهای خود را سالها به تأخیر اندازد.
همچنین نه رسمی و تصنعی بلكه واقعی به شخصیت و افكار انسانها احترام بگذارد. متعادل بودن، هم یك بعد آموزشی و فكری دارد و هم یك ركن تربیتی و شخصیتی. این تعادل با سهولت به دست نمیآید. اعتدالگرایی به مثابه یك چارچوب فلسفی در سایه یك نظام اجتماعی و تربیتی متعادل تحقق پیدا میكند. طبیعی است كه نباید اینگونه افقها را سهل انگاریم.
یكی از روشهای شناخت یك سیاستمدار حرفهای و معقول، درجه توجه او به جزییات است: آیا این شهامت را دارد كه به خاطر پنج ثانیه تأخیر از عدهای عذرخواهی كند؟ آیا رنگ جوراب او با رنگ لباسش سنخیت دارد؟ آیا در كنار فكر، تجزیه و تحلیل، عقلانیت در تصمیمگیری و مدیریت، آداب راه رفتن، غذا خوردن و معاشرت را میداند؟ این گونه جزییات را میتوان تا صدها مورد شمرد.
تربیت رفتاری و فكری در خانواده، مدرسه، دانشگاه و محیط اجتماعی در رشد شخصیت سیاستمدار تعیینكنندهاند. مانع و ترمز اصلی در مقابل سوءاستفادهها، دزدیها، اختلاسها و حرامخوریها قبل از آنكه فكر و قانون باشد، شخصیت و اصالت فرد و سیاستمدار است كه پس از سالها بلكه دههها عملكرد در عرصه سیاست قابل شناخت است.
4. نكته آخر: سیاستمداری و عرصه سیاست گذرگاه عمومی نیست كه هر كسی در آن ورود و خروج داشته باشد. پس از هزاران سال تاریخ ایران و تولید حجم چشمگیری از متون به موازات تجربیات گسترده، اكنون لازم است برای تضمین ظهور سیاستمداران حرفهای از یك طرف، نظام حزبی را جدی بگیریم و از طرف دیگر، ارتباط جامعه با سیاست، از حسی و كوتاهمدت به عقلایی و درازمدت تقویت شود. به خاطر داشته باشیم كه تجربه دو قرن اخیر بشر نشان میدهد كه همیشه مسائل و مشكلات در ساختارها حل میشوند.
منبع: آسمان
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
با تشکر از دوستان سایت تابناک که با انتشار این مطلب ومقاله از دکتر سریع القلم زمینه فکر کردن ونوشتن به قدر مقدور برای دوستانی که مطلب را خوانده اند واینجانب فراهم نمودند.
و تشکر از جناب آقای سریع القلم به خاطر آنچه که تاکنون نگاشته ودر ایجاد یک هنجار فرهنگی متروک در دانشگاه ها پیش قدم شدند.(نوشتن بدور از حب وبغض ، نوشتن بدون منفعت طلبی و ...نوشتند به خاطر انتقال وآموزش تفکر سیستمی ونوشتند به خاطر اشک وآه یتیمان بی کس، بخاطر بیماران بی بضاعت که سیاست ارزی رشته عمرشان را از دنیا کوتاه کرد و بخاطر پدرانی که از شرمساری بکاری ونداری صبح زود از منزل خارج می شوند و نیمه شب برمی گردنددو نوشتند به خاطر جوانان کشور که بخاط سوء مدیریت در بهار جوانی دراثر بیکاری،عدم امید به آینده و اعتیاد و.. پرپر می شوند نوشتند ومی نویسند وخواهند نوشت برای خدا و...) وبنده به واسطه مطالعه آثار ایشان خودم را شاگرد آن بزرگوار می دانم وتوصیه می کنم دوستان فقط وفقط صفحه تقدیم کتاب عقلانیت آینده توسعه یافتگی در ایران را بخوانند.(لطفا مطالعه بفرمایید.).و بسیار علاقمندم تا بایشان در مورد آنچه که تاکنون از سیاست و توسعه یافتگی و خلقیات ایرانی ونقش آن در توسعه ، نقش توسعه درشکل گیری شخصیت انسانی واتصال این فلسفه به قدرت لایزال الهی وفلسفه خلقت گفت وشنود داشته (البته درس پس بدم )باشم ،که به نظرم تاکنون جناب آقای سریع القلم بنا به دلایل منطقی که از ایشان سراغ دارم از طرح غایت ونهایت اندیشه خود برای جلو گیری از سوء تفاهمات وسواستفاده های احتمالی از آن ،چیزی به رشته تحریر یا منتشر نساخته اند. ولی آنچه که شناخت من از ایشان است .ایشان یک مسلمان واقعی ومومن با الله ویک انسان است .خداوند حافظ این بزرگوار وامثال ایشان باشد .انشاء الله
آنجا که نویسنده این مطب می فرماید قابل تامل است که از رسانه ملی هم بخواهیم که آنرا بخواند و کمی تجربه کسب نماید آنجا که استاد می گوید (سیاستمدار حرفهای هر روز در رسانهها نیست، چون نیازی به خودنمایی ندارد بلكه به ضرورت ظاهر میشود و اثر میگذارد. تصمیمگیری یك سیاستمدار حرفهای برای رضایت فرد و گروهی نیست بلكه برای كل كشور و سعادت و آینده آن است. ) و مطلب بعدی(: آیا این شهامت را دارد كه به خاطر پنج ثانیه تأخیر از عدهای عذرخواهی كند؟ آیا رنگ جوراب او با رنگ لباسش سنخیت دارد؟ آیا در كنار فكر، تجزیه و تحلیل، عقلانیت در تصمیمگیری و مدیریت، آداب راه رفتن، غذا خوردن و معاشرت را میداند؟ این گونه جزییات را میتوان تا صدها مورد شمرد. تربیت رفتاری و فكری در خانواده، مدرسه، دانشگاه و محیط اجتماعی در رشد شخصیت سیاستمدار تعیینكنندهاند.)
حرفى كه مطرح شده استاد دانشكاه شما هم اكه مطلبى دارى خوبه بيان كنيد و اين بحث را جذاب ادامه دهيد
آقاي دكتر سريع القلم
اين نكته را در نظر داشته باشيد كه در كشورهاي پيشرفته ،رشته علوم انساني در دبيرستان محل تجمع شاگرد تنبل هاي دوره راهنمايي نيست كه از سر اجبار بخاطر پذيرفته نشدن در رشته هاي رياضي و تجربي به رشته علوم انساني فرستاده شده باشند. بايد اول باهوشترين دانش آموزان دوره راهنمايي را به دوره دبيرستان علوم انساني فرستاد و سپس از آنها در مناصب كلان مديريتي استفاده كرد. نه اينكه فارغ التحصيلان دبيرستان در علوم انساني به رشته هايي چون حقوق و اقتصاد بروند و بعد دكترا نيز بگيرند .اگر مايل هستيد جوابم را بدهيد
سلام ناشناس عزیز
نظر شما در نگاه اول صحیح به نظر می رسد اما:
1- اساسا برداشت و تعریف شما از "باهوشتر" چندان درست نیست. زیرا نمرات بیشتر گرفتن در دبیرستان نشانه "باهوشتر" بودن نیست. دم دستی ترین! مثالش وجود "افراد فوق العاده باهوشی" است که حتی دبستان را هم تمام نکرده اند اما گاه پیچیده ترین و هوشمندانه ترین عملیات تبهکارانه را طراحی و اجرا کرده اند! امروزه در هیچ کجای دنیا "بهره هوشی" را معادل نمرات بیشتر نمی دانند. که اتفاقا در بسیاری موارد دقیقا برعکس است. زیرا افراد باهوشتر اساسا از "تسلیم و به قاعده درآمدن" و شاگرد مثبت شدن خوششان نمی آید!
دوم اینکه بسیاری از افراد در سنین نوجوانی و جوانی اصطلاحا بازیگوشترند و لذا درسخوان نمی شوند اما همینها در سالهای بزرگسالی بر عکس آن دسته درسخوانها می شوند!
اصلا قصدم اعلامیه علیه درسخوانها نیست زیرا اساسا آنها از نوع بهره هوشی دیگری برخوردارند و اینها دیگری.
ضمنا توجه داشته باشید اساسا توانایی ذهن بشر بقدری نامحدود و خارق العاده هست که بتواند در مدت بسیار کوتاهی تغییرات شگرفی بکند . تفاوت در طیف نمره از یک تا بیست است در حالی تفاوت بین استعداد آدمها طیف نامحدودی در همه ی ابعاد و شعاهای یک دایره است... چندان جزمی نباشید دوست عزیز.
جناب دکتر مقالات جنابعالی همواره منحصر به فرد وبرخواسته از یک ذهن فعال ودقیق است.بسیار واقع گرایانه بوده است.
از محاسن نوشته های استاد بزرگوار این است که نوشته هایی همه فهم دارند و خود را گرفتار نوشته های پیچیده که مخاطب خاص دارند ننموده اند. مخاطب صحبت ها و نوشته های ایشان عموم مردم هستند تا بتوانند با دردهای جامعه ایرانی آشنا شوند.
خواندن کتاب ماکس وبر را باید به اهل آن توصیه کرد...
خطاب به دوستی که توصیه خواندن آن را داشتند
به نظر پردازش این گونه مباحث نیازبه جلسات هم اندیشی ومرکب ازتخصص های مختلف علوم انسانی ونیزبرخی ازفعالان سیاسی کشورداردتاباتحلیل انتقادی به کنه واقعیات رهنمون شد.درهرصورت ازدکتربه خاطرتحریر این موضوع سپاسگزاری می شود.
همه اين خصوصيات فردي بود.
نظام حزبي چه كمكي در به وجود آمدن اين خصوصيات دارد كه اينقدر به آن تاكيد مي شود؟
كتاب دانشمند و سياستمدار ماكس وبر را بخونيد نيازي به اين نوشته هاي سطح پايين پيدا نمي كنيد.
دمت گرممممممممممممممممممممممممم
با تشکر از نکات بسیار کلیدی و تخصصی شما .
با توجه به مرقومه شما پس باید در رشته های علوم سیاسی و روابط واحدهای بیشتری از اقتصاد و حقوق گنجانده شود واقعا در تمام مقاطع رشته های فوق واحدهای دروس فوق کم میباشد.
با این تحلیل خیلی از اقایان غیر متخصص باید یا خود را به روز کنند یا بعنوان یک فرد متعهد کنار بکشند و کار را به اهلش بسپارند زیرا متعهد کسی است که تخصص کاری را دارد و قبول میکند .
نکتهای که نباید فراموش کرد آن است که هر فارغالتحصیل اقتصاد و حقوقی را هم نمیتوان لایق ورود به دنیای سیاست دانست. یکی از نکات مهمی که استاد عزیزم آقای سریعالقلم مرقوم فرمودهاند خواندن زیاد کتاب است تا تصمیمگیریهای سیاستمدار، صفر و صدی و سیاه و سفید نباشد. استاد با تخفیف میفرمایند پنجهزار کتاب. برخی از دانشجویان ما همان کتاب درسیشان را هم به زور میخوانند. به همه دوستان توصیه میکنم کتاب «اقتدارگرایی ایرانی در عهد قاجار» نوشته استاد سریعالقلم را مطالعه کنند تا با دغدغههای ایشان بیشتر آشنا شوند.
یک سیاستمدار خوب در کنار خواندن حداقل ۵ هزار کتاب باید حداقل دو تا سه زبان مهم دنیا را نیز بداند. دانستن زبان فقط حفظ کردن جند واژه و دستور نیست بلکه آشنایی با دنیای گویشوران آن زبان است.
قبول کنید کمتر دانشجوی ایرانی است که مشکل زبان انگلیسی نداشته باشد.
تازه این زبان انگلیسی است که زبان پیشفرض در ایجاد رابطه با دنیاست و بخش اعظم ادبیات سیاسی دنیا حتی اگر به زبانهای دیگر هم تولید شود حتماً یک نسخه انگلیسی خواهد داشت. به نظر من با توجه به موقعیت کشور ما در خاور میانه دانستن زبان عربی هم برای یک سیاستمدار خوب ایرانی جزو واجبات است. تازه حقوقدانهای خوب باید در کنار انگلیسی، به عربی و فرانسه هم مسلط باشند.
در جواب آقای ناشناسی که نوشته بود رشته علوم انسانی محل اجتماع تنبل کلاس هاست.
شاید از جهاتی حرف شما صحیح باشد ولی عکس آن نیز صادق بوده و همه دانش آموزان رشته ریاضی و تجربی هم شایسته این رشته ها نیستند. الان با نمره های کیلویی همه می توانند ریاضی یا تجربی یا هر رشته دلخواه خود را بخوانند.
ولی نکته اینجاست که از بین این دانش آموزان انسانی نخبه هایی در سطح ملی و بین المللی داریم که کنار شما در دانشگاههای معتبر درس می خوانند. یک دانشجویی پزشکی یا مهندسی یا علوم پایه هرچقدر هم خوب باشد به اندازه یک دانشجویی حقوق، اقتصاد، مدیریت و دیگر رشته های انسانی از سیاست، فرهنگ، حقوق، جامعه شناسی نمی داند.
من خود یک مدرس دانشگاه و نویسنده ام در برابر قلم دکتر سریع القلم و شهامت ایشان متواضعانع به پا می خیزم و دست ایشان را می بوسم...
با سلام.
انتظار بوداز دوستان بیشتر ازاینکه احسنت و ماشالله بگن غالباَ این نکات را ریز ریز تأمل کنندو به نقد بنشینند...نقدعالمانه
جناب استاد...
1-نوشته شماجبر گرایانه وساختارگرایانه است..قرار بود این نوشته را هشت سال پیش بنویسیدپس جامعه ما همواره درگیر این پیشفرضها بوده وهست.دولتهای مختلف توفیری ندارند..ما اینجوریم در پیشینه مان......این جبرگرایانه ومطلق گویانه است.
2- تکلیف سیاستمداری که شرایط مذکورشما را دارد ولیکن نظام حزبی راقبول ندارد چیست؟
3-مسأله اصلی نیز تعریف واژگان است لا أقل واژه کلیدی سیاستمدار؟
4- شمال امریکا و اروپای غربی در ذهن استاد محترم یک ساختار و شالوده ای است که نیاز به شکسته شدن دارد..نطام حزبی آنجا جواب داده آیا اینجا هم جواب میدهد..ما با آنوریها درد مشترک نداریم که نسخه درمان مشترک را بپذیریم..
و1.............................. 1با تشکر ازاستاد
خود دکتر سریع القلم یکی از مصادیق بارز این فاکتورهایی هستند که فرمایش کردند.
مثلا این شهامت را دارد که برای دیر رسیدن 2 دقیقه ای از دانشجویان تازه اودر غذر خواهی میکند و کتابش را به کسانی تقدیم کند که فرق "8" با 8:1" را میفهمند.
از وقتي كه دكتر در روزنامه ايران قلم ميزدن اگه يك روز مقاله اش را نميخواندم زنگ ميزدم به سردبير روزنامه و پيگيري ميكردم.
دست مريزاد
آقای دکترماحزب هم داشته باشیم چیزی عوض نمیشه
دو رشته مهم که از مدیریت واقتصاد هم برای سیاست ورزی مهم ترند تاریخ و جامعه شناسی است .جغرافیای سیاسی هم مهم است.اتفاقاً بسیاری از برجسته ترین سیاستمداذان جهان تاریخ خوانده اند .حزب کارگر انگلستان با اندیشه های گیدنز جامعه شناس متحول شد هرچند که وی هیچگاه پست سیاسی نداشت. ااصولاً علوم انسانی برای ادارة امورعمومی جامعه یعنی سیاست است و مهندسی رشته ای فنی است که فقط به درد تولید می خورد وصنعت .مهندس چه می داند مردم چه می خواهند و سیاست چیست..اما یک نکته هم اضافه کنم و آن این که علاوه برتحصیلات در رشته های علوم انسانی و بویژه اجتماعی شعور عمومی معلومات وسواد عمومی و هوش هم لازم است .سیاست مردان باید معلومات عمومی وسیع از همه حوزه های انسانی و اجتماعی داشته باشند.هر فارغ التحصیل رشته های انسانی و اجتماعی هم شایسته نیست فقط برجستگان ونخبگان جامعه می توانند سیاستمدار شوند.حالا مفقایسه کنید با وضع امروز ما.
واقعیت این است که جامعه ایران نگاهی کاملا مادی به رشته های تحصیلی دارد ،شاید دلیل آن هم مشکلات اقتصادی ،"اشتغال " و "کار باشد بسیاری در این جامعه با شنیدن کلمه "متخصص" به یاد پزشکی و پزشکان می افتند و ترکیب های مانند متخصص بیمه ،سیاست خارجی ،جنگ الکترونیک ،کنترل شبکه(به معنی عام)،پرستاری،بازاریابی و...... در نزد بسیاری از مردم معنی ندارد و "می پرسند مگه شما پزشکید که تخصص دارید یا اینکه اگر متخصصید چرا در آمدتان پایین است؟"نگاهی به پیشینه تحصیلی بسیاری از بزرگان فرهنگ و هنر موید این موضوع است:استاد شهریار (پزشکی)،صادق هدایت (مهندسی)،همایون خرم(مهندسی)و.....
متن نوشته شده توسط دکتر سریع القلم را خواندم. با توجه به اینکه نکات جالبی در موارد بیان شده توسط ایشان وجود دارد و لی یک ضعف عمده و بنیادی در نوشته ایشان وجود دارد که برای من جای تعجب دارد که به آن اشاره نشده. همانطور که در برخی اظهار نطرهای خوانندگان سایت گفته شده با اینکه رشته تحصیلی دکتر علوم سیاسی میباشد و این موضوع بدیهی است که سیاستمدار در وهله اول باید درس سیاست خوانده باشد ولی این نکته از قلم افتاده است. حال شاید دکتر سریع القلم برای خود دلایلی داشته باشند اما بر همگان روشن است که توسعه سیاسی مقدمه لازم را جهت آفرینش جامعه ای پویا از نظر فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی فراهم میکند. توسعه سیاسی نیاز به نخبگانی دارد که آگاهی سیاسی داشته باشند و این خود محتاج کرسیهای قوی در برخی رشته های علوم انسانی است که ارباب این علوم به گفته ارسطو سیاست است. بنده دلایل آقای دکتر برای عدم اشاره به این مطلب مهم را نمیدانم ولی حتما دلایلی وجود دارد.شاید در حاشیه قرار گرفتن این رشته بسیار مهم و حیاتی ناشی از عدم توجه کسانی باشد که اعتقادی به ترویج علم سیاست ندارند.و یا از آن سرخورده شده اند.سیاست علم تدبیر جامعه است و سیاستمدار مدبر جامعه.
استاد گرامی ضمن عرض سلام لطفا باز هم بنویسد .زود به زود
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.