آقای رئیس، آمار شما گرسنگان را سیر نمی‌کند

انگار تعریف گرسنگی در لغتنامه‌ها، نیازمند بازنگری جدی است. البته تعریف آن زیاد تغییر نکرده، ولی گویا برداشت‌ها از آن خیلی آسمان و زمین شده است؛ یکی نخوردن غذا را گرسنگی می‌خواند و البته کم نیستند، کسانی که با این دیدگاه موافق نیستند و نگاه جامع‌تری به ماجرا دارند.

به گزارش «تابناک»، در اوایل سال جاری، هنگامی که هنوز ماه اردیبهشت به نیمه نرسیده بود، رئیس جمهور در جمع کارگران نمونه حاضر شد و با تأکید دوباره بر ایجاد دو و نیم میلیون شغلی که در سخنان نوروزی‌اش وعده داده بود، به برنامه‌های دولت در بحث هدفمند کردن یارانه‌ها اشاره نمود و افزود: «امروز می‌توانیم اعلام کنیم که در سرزمین پهناور ایران، گرسنه‌ای نیست»؛ سخنی که پیشتر هم از سوی یکی از اعضای کابینه، تأکید شده بود، ولی بیان آن توسط فرد اول قوه مجریه، آن را تبدیل به موضع‌گیری رسمی دولت کرد.

از اینجا به بعد بود که فرکانس کاربرد کلمه گرسنگی به شدت بالا رفت و تعریف‌ها دستخوش تغییر شد، به گونه‌ای که مردم کوچه و بازار تا می‌خواستند از یک معضل با هم صحبت کرده و گله‌گذاری کنند، از تمثیل ریشه‌کنی گرسنگی در کشور می‌گفتند و به محض دیدن یک مستحق، سری به نشانه تأسف تکان می‌دادند.

البته این نخستین بار نبود که حکایت یکی از سخنان برخی مقامات مسئول، به مثلی کنایه آمیز تبدیل می‌شد و به سرعت در جامعه تسری می‌یافت؛ کنایه‌ای تلخ، شبیه نرخ گوجه فرنگی در یک محله خاص که البته این بار کمی متفاوت بود، تا جایی که گویا، عمدی در میان است که مبادا تب این احساسات غلیان کرده مردمی فروکش کند.

اینجاست که هر از چندگاهی یکی از مسئولین به اذهان تلنگر می‌زند که مبادا کسی گمان کند که گرسنه‌ای در کشور هست که حاشا و کلا؛ همه سیرند و درستی این آمار و ارقام هم لابد با برهان خلف اثبات شدنی است: هر ایرانی ماهانه نزدیک ۴۵ هزار تومان یارانه می‌گیرد و با یک حساب دو دو تا، روزی هزار و پانصد تومان برای خوردن دارد و طبیعتا گرسنه نمی‌ماند!

در آخرین نمونه از تکرار این داستان، محمود احمدی‌نژاد در بیست و پنجمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی حاضر شد و گفت: «هفت میلیارد نفر در جهان هستند که سه میلیارد از آنها گرسنه هستند و ‌٢/١ دهم میلیارد نفر روزانه حتی یک وعده غذا ندارند»؛ به عبارت بهتر، از هر هفت نفر ساکن کره خاکی، سه نفرشان به معنای عام قضیه گرسنه هستند و 40 درصد گرسنگان، تعریف لغوی کلمه برایشان مصداق دارد و چه بسا که از فرط گرسنگی رو به مرگ باشند.

اکنون کافی است که این نقل قول را در کنار سخنان پیشین رئیس‌جمهور و وزیر و معاون و... بگذاریم تا به این نتیجه برسیم که حتی یک نفر ایرانی هم در میان ۴۲ درصد گرسنه جهانی نباشد؛ آماری که به شدت تعجب برانگیز است و نیاز به توضیح دارد!

اما فارغ از منبع این آمار و درستی و نادرستی این ادعا، آنچه مهم است، اذعان به تعریف جامع‌تری از گرسنگی است که تنها به شکم خالی خوابیدن محدود نشده است، بلکه احتمالا به حجم بزرگی از نیازمندانی اشاره دارد که اسیر تأمین ابتدایی‌ترین وسایل زندگی خود هستند؛ از انبوه کارتن خواب‌هایی که به گواه آمار برخی نهادهای اجتماعی، یا به گرمخانه و بهزیستی و... راه پیدا می‌کنند و یا در این شب‌های سرد زمستانی، تاب سختی روزگار را نمی‌آورند و جان می‌بازند، گرفته تا افرادی که مجبور به کلیه فروشی، تن فروشی و... می‌شوند تا شاید چند صباحی بیشتر زندگی کنند.

این گونه که از شواهد امر به نظر می‌رسد، آمار مستندی در پشت این ادعا نیست و چه بسا تنها توجیه این سخنان، تعریف و تمجید از اجرای طرح مثبت هدفمند سازی یارانه‌ها باشد که البته از ضعف‌هایی نیز رنج می‌برد؛ طرحی که شجاعانه به اجرا درآمد، ولی گویا برای مدیران بی‌نقص بیاید و حتی حکم ابزاری را پیدا کرده که می‌خواهند با آن همه ایرادات را رفو کنند.

هر گونه که به ماجرا نگاه کنیم، تنها بازخورد پنهان‌سازی آمار گرسنگان جامعه (هر چقدر هم که اندک باشند) و یا محدود کردن گرسنگی به شکم‌های خالی، حکم نمک پاشیدن به زخم برخی از اقشار جامعه را دارد که چه بسا ندار هستند و با شنیدن این سخنان، به این نتیجه می‌رسند که فراموش شده‌اند که در غیر این صورت، یا از آمار گرسنگان جا نمی‌ماندند و یا وضعیتشان با یک جمله دیگر مثل «ندار داریم اما گرسنه نیستند» گفته می‌شد.

شاید بد نباشد که مسئولان تجدید نظر کنند و اکنون که نمی‌خواهند همه آمار‌ها را بدهند، آمار گرسنگان را هم بی‌خیال شوند!