در مورد حافظ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


خواجه شمس الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی متولد ۷۲۷ هجری قمری است که در سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. او نامدار به لِسان‌الْغِیْب،  تَرجُمانُ الْاَسرار،  لِسان‌الْعُرَفا و ناظِم‌الاُولیاء و  شاعر سده هشتم هجری ایران است. بیش‌تر شعر‌های او غزل هستند که به غزلیات شهرت دارند. گرایش حافظ به شیوه سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوه سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین اثرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.

 

بزرگداشت حافظ


هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز روز بزرگداشت حافظ نامیده شده‌است.

 

بخشی از زندگی نامه


مشهور است که در سال‌های نوجوانی و آغاز جوانی، شاگرد نانوا بوده و از نسخه‌های خطی نیز رونوشت برمی‌داشته‌است. آگاهی‌ها درباره تحصیل و تدریس حافظ، تنها در اشاره‌های حافظ در اشعار خویش و نیز مقدمه‌ای است که محمد گلندام در نهایت اختصار نگاشته، محدود می‌شود. به‌گفته فخرالزمانی، حافظ در اوقات فراغت به مکتب‌خانه‌ای که نزدیک دکان نانوایی بوده می‌رفته و خواندن و نوشتن را در همان‌جا فراگرفته‌است. بنابر آنچه از «مقدمه جامع دیوان» به‌دست می‌آید، حافظ و محمد گلندام هردو در مجلس درس قوام‌الدین عبدالله بن نجم‌الدین محمود شیرازی شرکت داشته‌اند.

حافظ در اشعار خویش به حضورش در مدرسه، چهل سال تحصیل علم و فضل، درس صبحگاهی، و حفظ قرآن برپایهٔ قرائت‌های گوناگون نیز اشاره نموده‌است. تخلصش به «حافظ» و برخی عناوین داده‌شده به وی مانند «ملک القراء» مؤید این مطلب است. شهرت حافظ سبب دعوتش از سوی حاکمان سرزمین‌های دور و نزدیک شده بود. سفرش به یزد و اصفهان را می‌توان احتمال داد. در فارس‌نامهٔ ناصری از سفر حافظ به هرمز در اوایل دهه ۷۸۰ ه‍. ق. سخن رفته‌است که برخی پژوهشگران آن را افسانه می‌دانند؛ اما درصورت پذیرش سفر حافظ به هند، باید سفر وی به هرمز را نیز پذیرفت. در برخی از منابع جدیدتر هم به سفر حافظ به مشهد اشاره شده که این داستان واقعیت ندارد.
حافظ در طول زندگی خود با بسیاری از سلاطین و درباریان تعامل داشت و با اهل علم و ادب و شعر هم هم‌نشینی داشت و از احوال صوفیان و درویشان زمانش هم باخبر بود، اما خودش هرگز در هیچ از این گروه‌ها قرار نگرفت. کنایه‌های تلخ و تندی که در دیوانش به صوفیان فریبکار و سلاطین متظاهر به دین‌داری زده‌است، اثباتی بر این ادعا هستند. حافظ هیچ گناهی را سنگین‌تر از مردم‌فریبی و ریاکاری نمی‌دانست و همواره به افراد متظاهر در اشعارش می‌تاخت. مکتب حافظ رندی است و رند و رندی کلیدی‌ترین و بنیادی‌ترین اصطلاح در شعر و جهان‌بینی حافظ است؛ ازاین‌رو، شناخت رندیْ شناخت جهان‌بینی، اندیشه و هنر حافظ را نتیجه می‌دهد، به‌گونه‌ای‌که رندشناسی برابر با حافظ‌شناسی است. رندی در نگاه حافظ، نظامی روشنفکرانه و فلسفی است؛ و رند متفکر روشنفکر. انسان‌گرایی رندانه با انسان‌گرایی غربی تفاوت دارد و آن به‌خاطر پشتوانه معنوی و الهی‌اش است.

 

اثرپذیری از قرآن مجید


در اثرپذیری حافظ از قرآن تردیدی نیست. در حوزه صورت یا ساختار، مهم‌ترین ویژگی شعر حافظ یعنی استقلال ابیات، بیش از هر چیز اثرپذیرفته از سُوَر و آیات قرآن است. این ویژگیْ انقلاب حافظ در غزل است. حافظ چنان‌که قرآن در یک سوره به بسیاری از موضوعات و مفاهیم می‌پردازد، در یک غزل چندبیتی، گستره‌ای وسیع از حکمت و معنا را می‌گنجاند. در قلمرو معنا، حافظ در جایگاه شاعری اندیشمند که شعرش نماینده  جهان‌بینی‌اش است، فرهنگ باستانی و فرهنگ اسلامی ایران را با دین، کلام، فلسفه و عرفان پیوند داد و در شعر خویش متبلور ساخت. او عناصر بنیاد جهان‌بینی رندیِ خویش را وامدار فردوسی،  خیام،  سنایی،  عراقی،  عطار و مولوی است و از این راه نظامی مستقل به‌نام نظام رندی بنیاد کرد. به‌گزارش خرمشاهی حافظ از ۲۵ شاعر اثر پذیرفته‌است.

 

در مورد حافظ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۹۴۸۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۹


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۸۸۸۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۷


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۷۶۳۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۲


وقایع اتفاقیه؛
بود و حافظ اسد رئیس جمهور وقت سوریه و پدر...
کد خبر: ۸۰۷۴۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۲


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۵۱۶۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۱۳


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۴۰۴۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۹


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۳۳۸۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۷


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۳۰۷۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۶


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۲۸۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۵


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۱۸۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۲


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۱۲۴۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۳۱


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۸۰۰۵۵۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۹


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۹۴۶۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۵


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۹۰۸۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۴


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۸۸۲۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۳


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۸۴۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۲


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۷۵۳۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۹


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۷۱۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۸


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۶۸۱۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۷


نبض تالار شیشه‌ای حافظ؛
کد خبر: ۷۹۶۵۰۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۶


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv