کلیات
فرودگاه بینالمللی شهید مدنی تبریز بزرگترین فرودگاه ناحیهٔ شمال غرب ایران است. این فرودگاه به صورت ۲۴ ساعته عملیاتی بوده و بهجهت واقع شدن در مرز و کریدور هوایی ایران به اروپا و آسیای میانه از اهمیت بالایی برخوردار میباشد.
نام این فرودگاه بر اساس مصوبه شورای فرهنگ عمومی آذربایجان شرقی از فرودگاه بینالمللی تبریز به فرودگاه بینالمللی شهید مدنی تبریز تغییر دادهشد. فرودگاه بینالمللی شهید مدنی در شمال غرب کلانشهر تبریز واقع شدهاست. این فرودگاه از شمال و شرق به پایگاه دوم شکاری، از جنوب به بلوار بابایی و از سمت غرب به جاده ۱۴ (جاده تبریز-صوفیان) محدود است. فرودگاه بینالمللی در ارتفاع ۱٬۴۹۴ متری از سطح دریا قرار گرفته و در زمینی بهمساحت ۴۲۰ هکتار گسترده شدهاست.
در سال ۲۰۱۶ میلادی ۱۴٬۲۳۶ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۱٬۷۶۸٬۳۹۸ نفر مسافر و ۴٬۷۸۰٬۸۰۰ کیلوگرم بار از طریق آن جابجا شدند.
قدمت
فرودگاه تبریز در سال ۱۳۲۹ با مأموریت ارائه خدمات هوائی، پروازهای برنامهای و غیر برنامهای، آموزشی و نظامی برای مسافرین، متقاضیان و سایر ارگانهای کشوری و تحت نظارت ضوابط سازمان جهانی هوانوردی ICAO در شمالشرق تبریز به بهرهبرداری گردید.
مراحل احداث فرودگاه
برای اولین بار در سال ۱۳۲۶ دفتری با عنوان بیسیم هوایی در شهر تبریز در ساختمان مشهور به بیسیم در انتهای خیابان ارتش فعلی فعالیت خود را آغاز نموده و در سال ۱۳۲۹ از بیسیم هوایی به ایستگاه هوایی تغییر عنوان یافت و باند پروازی خاکی در محل فعلی فرودگاه مورد استفاده قرار گرفت. تا اینکه در سال ۱۳۳۵ با نصب دستگاههای ناوبری در محوطه فرودگاه و ایستگاه هوایی بنام فرودگاه تبریز تغییر نام دادهاست و در سال ۱۳۳۷ عملیات ساختمان ۳ طبقه و برج کنترل در طبقه چهارم در محوطه فرودگاه شروع شده و در سال ۱۳۳۸ مورد بهرهبرداری قرار گرفته و اداره فرودگاه از شهر به خود فرودگاه نقل مکان یافته و با راهاندازی دستگاههای مخابراتی و نصب یک دستگاه سانترال تلفن ۲۵ شمارهای داخلی و خرید و نصب یک رشته تلفن جهت ارتباط با شهر اقدام شدهاست و سرویس هوایی بین تبریز – تهران و بالعکس با هواپیمای DC ۳ هفتهای ۲ پرواز توسط شرکت هواپیمایی ملی ایران (هما) دایر شدهاست.
در حال حاضر این فرودگاه دارای ترمینال پروازهای داخلی، بینالمللی و حج و تسهیلات گمرک، قرنطینه، رستوران، سالن غذاخوری و سالن ویآیپی برای میهمانان مخصوص میباشد. پایانهٔ جدید این فرودگاه در آبان ۱۳۸۶ به بهرهبرداری رسیدهاست؛ و ترمینال بینالمللی این فرودگاه در مساحت ۱۴۰۰۰ متر در حال احداث میباشد.
پروازهای داخلی و بینالمللی
پروازهای بینالمللی از این فرودگاه شامل پروازهای تبریز-استانبول، تبریز-هامبورگ (توقف موقت)، تبریز-بغداد، تبریز-مدینه، تبریز-جده، تبریز-باکو، تبریز-نجف وتبریز -تفلیس و تبریز- کازان میباشند. معمولاً پروازهای بینالمللی ویژهای نیز در ایام نوروز و تعطیلات تابستان به شهرهای ازمیر، اسپارتا، بودروم و آدانا درترکیه، تفلیس در گرجستان و موناستیر در ایتالیا هم دایر میشوند.
پروازهای داخلی فرودگاه تبریز بهصورت هفتگی و روزانه انجام میشوند که شامل پروازهای تبریز-تهران، تبریز- مشهد، تبریز-اصفهان، تبریز-شیراز، تبریز -اهواز، تبریز-رشت، تبریز-کرمان، تبریز-بندرعباس، تبریز-ساری، تبریز-گرگان، تبریز-عسلویه، تبریز-کیش، تبریز-قشم
پرواز حجاج
در سال ۱۳۵۶ پرواز حجاج از این فرودگاه شروع و از سال ۱۳۷۰ با تصویب هیئت دولت بهعنوان فرودگاه بینالمللی نامگذاری شده و در سال ۱۳۷۸ بهعنوان یکی از فرودگاههای درجه یک کشور انتخاب شده و از آن تاریخ بهعنوان یکی از چهار فرودگاه Open Sky (آسمان باز) ایران خدمات هوایی خود را به پروازهای داخلی و خارجی و عبوری ارائه مینماید.