طرح جامع تحول سازمان امور عشاير

الله كريم عباس نيا*

کد خبر: ۹۷۱۰۷

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۳۸۹ - ۱۰:۵۵

چكيده
در اين نوشتار مطالبي در خصوص نحوه ايجاد تحول در سازمان امور عشاير ارائه مي شود. ، مباني ضروري وجود سازمان، تحليل وضع موجود، تحليل وضعيت تحقيق و توليد، مشخصه هاي سازمان، عمليات اجرايي سازمان، ارتباطات سازمان با متقاضيان، الزامات ارتباطات سازمان با متقاضيان، الزامات طرح جامع و سياستها از جمله عناويني است كه در ادامه تشريح و بررسي مي شوند. اين بحث از آن جهت مي تواند مطرح شود كه بتواند حقوق از دست رفته مردم عشاير را به آنها بازگردانده و مهرورزي و عدالت گستري دولت اسلامي، شامل حالش شود.

كليد واژه: سازمان امور عشاير

مقدمه
عدم كارآيي سازمان امور عشايربا توجه به رويكردهاي جديد در جامعه، عدم توان پاسخگوئي به نيازهاي تعريف شده جامعه عشاير در شرح وظايف سازمان و ساختار اداري آن ، عدم توان پاسخگوئي به نيازهاي جديد ايجاد شده، متفاوت بودن وضعيت فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي جامعه عشاير با جامعه شهري و روستايي، عدم پيشرفت سازمان از لحاظ خدمات رساني به عشاير مطابق وظايف و مأموريتهاي محوله و.... از عمده دلائلي است كه ضرورت ايجاد تحول اين سازمان را ايجاب مي نمايد. اين سازمان در حوزه هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي جامعه عشاير، كاآيي لازم را نداشته و در حالي كه تنها متولي امور عشاير در كشور مي باشد نتوانسته است در ايفاي نقش خود موفق باشد.

در حال حاضر جامعه عشاير در حال احتضار بين فرهنگ كوچ نشيني و فرهنگ مرسوم است و اين دو فرهنگ تفاوتهاي اساسي با هم دارند. اين احتضار فرهنگي مشكلات جامعه را دوچندان و بارز نموده است. نكته ديگر اينكه به صرف اسكان عشاير نمي توان سر خود را در برف فرو برد و از عوارض خطرناك بعدي اسكان مطالعه نشده و از بين بردن يك روش زندگي باستاني، غفلت نمود. در حال حاضر در شهركهاي اسكان مشكلاتي بروز كرده است كه با مشكلات زندگي كوچ نشيني قابل مقايسه نيست و براي حل آن نيز بايد هزينه هاي مادي و معنوي زيادي را متحمل شد و در واقع به علت نبود نيروهاي متخصص، بدون مطالعه و اجراي طرحهاي امكان سنجي، اقداماتي صورت گرفته است كه نتايج زيانبار آن (كه در اين نوشتار فرصت پرداختن به آن نيست) دامن جامعه را گرفته و در آينده بيشتر خواهد گرفت.

ساماندهي جامعه عشاير و مدرن سازي زندگي كوچ نشينان با توجه به امكانات مدرن و تغييرات جهاني، ساختاري اداري مناسب با اين نوع زندگي و فرهنگ را مي طلبد و سازمان امور عشاير به عنوان متولي اين امر شناخته مي شود ولي آنچه مهم است ساختار و كاركنان اين اداره نه تنها توانايي همگام سازي خود با تغييرات جهاني و منطقه اي را ندارند بلكه در انجام ابتدائي ترين وظايف خود نيز ناتوان هستند. افراد خدوم و صادق زيادي در اين سازمان وجود دارد ولي متأسفانه نبود يك سيستم متناسب با تغييرات محيطي و پيشرفتهاي روز براي ارتقاء آموزشي كاربردي كاركنان و ايجاد ساختار اداري متناسب با وضعيت فعلي، اين مشكلات را ايجاد كرده است.

بحث طرح تحول سازمان امور عشاير در راستاي سياست دولت مهرورز و عدالت گسترجمهوري اسلامي مطرح مي گردد. آنچه مسلم است در دوران هاي گذشته به جز دوران اوايل انقلاب و مخصوصاً دولت كريمه شهيد رجائي، توجه چنداني به عشاير نشد و وضعيت ناموزون امروز عشاير كه روزي باعث وحشت دشمنان و بازدارندگي بود حاصل اين بي توجهي است كه در امنيت ملي ما مي تواند تأثير گذار باشد. عشاير همواره بعنوان حافظان ذخيره اين مرز و بوم شناخته مي شوند و امام عزيز چه بسيار ژرف انديشانه اين سخن را بر زبان راند كه: عشاير ذخاير انقلابند. زيرا عشاير ضمن اينكه در دفاع مستقيم، شركت جانانه اي داشت، نيروي پنهان داخل كشور بود تا هر زماني دشمن در سرزمين ميهن اسلامي رخنه كند با غيرت و تعصب مثال زدني خود دشمن را زمينگير نموده و شكست دهد و در طول تاريخ به كرات اين موضوع به اثبات رسيده است. غيرت و تعصب عشاير، سرمايه بزرگ امنيتي كشور ماست و هرگوه غفلت اين سرمايه را به باد خواهد داد. اگر با ايجاد تحول در عشاير با حفظ معيارهاي اسلامي و ملي تلاش كنيم يقيناً دشمن را از فكر تجاوز باز خواهد داشت.

مباني ضرورت وجود سازمان امورعشاير

عشاير مردماني با فرهنگ ، آداب و رسوم خاص خود و روش زندگي آنها متفاوت با زندگي شهرنشيني و روستايي است. سازمانهاي خدمات شهري و روستايي با توجه به اهداف و مأ موريتهاي خود و شرايط بسيار متفاوت زندگي عشايري نمي توانند پاسخگوي نيازها و مطالبات مردم عشاير باشند.فرهنگ متفاوت، روش زندگي متفاوت، آداب و رسوم متفاوت، روش آموزش متفاوت و ... شرايطي را براي مردم عشاير بوجود آورده است كه برنامه ريزي متفاوت و جداگانه اي را مي طلبد.

اسكان عشاير نيز نتوانسته است مسئله متفاوت بودن را حل نمايد و در برخي موارد نيز باعث ناهنجاريهاي اجتماعي گرديده كه صدمات جبران ناپذيري بر فرهنگ،آداب، رسوم و روش زندگي عشاير وارد كرده است. مسئله احتضار فرهنگي يك مسئله جدي براي مردم عشاير در حال حاضر است و نمي توان سر در برف فرو برد و خيال خام نمود. مسئله تفاوت اساسي فرهنگي مردم عشاير با فرهنگ مرسوم، ريشه بيشتر مشكلات عشاير مي باشد.

عدم حمايت نهادي براي حفظ و تكريم فرهنگي مردم عشاير باعث مشكلات ريشه اي و اساسي گرديده است كه باز در اين نوشتار مجال پرداختن به آن نيست. بنابراين وجود سازماني به نام سازمان امور عشاير به دليل اين تفاوتها كه بدون هدايت آنها به تضادهاي فرهنگي تبديل مي شوند ضروري و حياتي بنظر مي رسد و اين ابتدائي ترين حق مردم عشاير است.

ضرورت وجود جامعه عشاير يك ضرورت دفاعي و حفاظت است و استراتژي دفاعي عشاير نكته بارزي است كه به راحتي نمي توان از آن صرفنظر نمود. حافظان دشتهاي وسيع ايران زمين كه بدون آنها مخاطرات زيادي توسط دشمنان ايجاد خواهد شد از عوامل مهمي است كه بايد به سازماندهي عشاير در قالب زندگي و فرهنگ خودشان و برنامه ريزي مدرن اقدام نمود.

از همه مهمتر از بين بردن شكل و شيوه جامعه عشاير باعث مهاجرت آنها به شهرها گرديده و ضمن اضمحلال فرهنگي جامعه عشاير، تأثيرات نامناسبي هم بر روي فرهنگهاي ديگر خواهد گذاشت كه تا حدي شاهد آن هستيم و جلو ضرر را از هرجا گرفتن نفع است و بايد فكري كرد.

تحليل وضع موجود

الف- ساختار و تركيب نيروي انساني و امكانات سازمان

1- ساختار سازمان سنتي و قديمي مي باشد
2- ساختار سازمان جوابگوي مسائل روز نيست
3- تصميمات در اين سازمان بر مبناي شخص يا مدير محوري است و از توان فكري و علمي اقشار جامعه عشاير و پرسنل سازمان استفاده چنداني صورت نمي گيرد و از هسته هاي فكري و اتاق هاي فكر در اين سازمان خبري نيست.
4- اين ساختار توان كامل پاسخگويي براي حل مشكلات ابتدائي را ندارد.
5- پرسنل مورد نياز اين ساختار تأمين نشده است
6- از نيروهاي تحصيلكرده و متخصص در امورات مربوطه بهره كافي نمي برد.
7- امكانات سازمان حداكثر جوابگوي نگرش سنتي به امور عشاير مي باشد و با توجه به نقشي كه از آن انتظار مي رود توان كافي وجود ندارد
8- بسياري از مسائل مهم عشاير كه فقط مي تواند توسط سازمان امور عشاير و بدست فرزندان عشاير كه آشنا به مسائل عشاير هستند حل شود به نهادهاي ديگر همانند جهاد كشاورزي سپرده شده است
9- اساسنامه سازمان داراي نقص هاي اساسي است و در آن از امور فرهنگي جامعه عشايرو ساماندهي آن ذكري به ميان نيامده است و بسياري از امورات مهم عشاير در آن وجود ندارد.
10- نسبت نامشخص نيروهاي اداري، خدماتي و تحقيقاتي
11- ستاد ضعيف
12- مديريت سنتي

ب- امور آموزش

1- آموزشهاي كلاسيك و دانشگاهي در دانشگاههاي كشور اجرا مي شود و برخي هم كيفيت خوبي دارند ولي آنچه مي تواند اين آموزشها و محتوي آنها را بروز كند پيشرفت و حركت رو به جلو سازمانها مي باشد. سازمان امورعشاير به روشي ثابت و به صورت سنتي اداره مي شود كه نياز به آموزش را منتفي مي سازد. با اين حال در سالهاي اخير از نيروهاي تحصيل كرده دانشگاهها نيز استفاده نشده است.

2- از نظر آموزش هاي كوتاه مدت، وضعيت سازمان نامطلوب به نظر مي رسد. آنچه مي تواند تئوريها را كاربردي نمايد آموزشهاي كوتاه مدت است كه يك نوع ترويج و نهادينه سازي تفكرات جديد در قالب سازمان و ارباب رجوع آن مي باشد. اولين موضوعي كه مي تواند به صورت دوره هاي كوتاه مدت در سازمان امور عشاير ارائه شود دوره هاي فناوري اطلاعات كشاورزي و دامداري است كه در اين دوره هاآخرين روش هاي علمي و مدرن مديريت امور كشاورزي و دامداري و مطالب علمي مربوطه آموزش داده مي شود و با استفاده از مفاهيم و اطلاعات اين دوره ها مي توان برنامه جامعي را با توجه به شرايط اقليمي كشور به صورت بومي طراحي و اجرا كرد.

3- از نظر ايجاد دوره هاي كاربردي در دانشگاههاي كشور اقدامي صورت نگرفته است. علت اصلي آن عدم پيشرفت سازمان امور عشاير مي باشد. نياز به آموزش زماني احساس مي شود كه سازمان حركت رو به جلو داشته و با توجه به تغييرات محيطي و جهاني اهداف و حركت خود را تنظيم نمايد در حاليكه اين سازمان به صورت سنتي اداره مي شود و عدم ورود نيروهاي تحصيلكرده و تازه نفس جديد در سالهاي اخير به ساختار سازمان، همگامي سازمان را براي پاسخگويي به مطالبات عمومي و سازگاري با تغييرات محيطي و جهاني بطور جدي به مخاطره انداخته است.

ج- تحقيقات و مديريت تحقيقاتي

در سالهاي گذشته مراكز انگشت شماري براي تحقيقات در امور كشاورزي و دامداري ايجاد شده اندولي براي رسيدن به قله هاي پيشرفت وترقي در اين زمينه، بسيار ناچيز است و نكته مهمتر اينكه مراكز تحقيقاتي قابلي براي انجام تحقيقات در خصوص فرهنگ و روش زندگي عشاير شكل نگرفته و تحقيقات اندك انجام گرفته نيز بيشتر حركات و تفكرات انفرادي بوده و در راستاي برنامه مدون و استراتژيك نمي باشد. در بيشتر موارد به ارائه آمار از جامعه عشاير بسنده كرده و مطالب تحليلي عميق و قابل استفاده كمتر ارائه شده است. البته مراكز ذكر شده در فوق نيز به انتقال تكنولوژي مشغول هستند و كار تحقيقاتي كمتر انجام مي دهند هر چند انتقال تكنولوژي زمينه ايجاد تحقيقات مي باشد ولي برنامه ريزي و درك صحيح از اين فرايند مي تواند ما را در رسيدن به برنامه جامع ياري نمايد.

آيا با توجه به موقعيت استراتژيك كشور از لحاظ دامداري و كشاورزي، طرح جامعي براي مديريت تحقيقاتي در سطح كشور وجود دارد در غير اين صورت بايد با توجه به قافله شتابان جامعه بشري به سوي علم و تكنولوژي هاي جديد، در اين زمينه برنامه ريزي لازم انجام شده است.
سازماندهي نيروهاي علمي، تجربي و تحقيقاتي كشور با مديريت صحيح مي تواند گام مؤثري براي ايجاد حركت هاي مردمي و رقابتي كردن آن در قالب شركتهاي خصوصي باشد.

د- نقش و ارتباطات

نقش سازمان در اساسنامه تشكيل سازمان مشخص است ولي آنچه مهم است چگونگي ايفاي بهينه و مؤثر اين نقش است. آيا ساختار سازمان جوابگوي مسائل روز مي باشد و مي تواند نقش خود را با اين ساختار ايفا نمايد يا نياز به تحول در ساختار و تركيب خود دارد تا بتواند در تكميل زنجيره و پوياسازي سيستم صنعت دامداري و كشاورزي عشاير مؤثر باشد. هرچند سازمان امور عشاير يك سازمان خدماتي مي باشد ولي با يك قشر خاص روبرو است كه مشكلات خاص خود را دارند. اين مشكلات با توجه به پيشرفت جامعه بشري روز به روز پيچيده تر مي شود. عمده ترين مشكل عشاير مسئله تضاد و تعارض فرهنگي است كه با قشر شهرنشين و روستايي دارد و بايستي براي سازمان وظايفي تعريف شود كه باني ساماندهي فرهنگ عشاير نيز باشد فرهنگي كه تفاوتهاي آن باعث شده جامعه عشاير به عنوان جامعه اقليت فرهنگي محسوب شود.

ه- جمع بندي اوليه

1- ساختار و تركيب سازمان بايد تغيير كند.
2- به آموزش به عنوان يك مقوله اساسي سازمان توجه و دوره هاي كوتاه مدت و كاربردي به طور علمي و كارشناسي شده اجرا گردند و از نيروهاي تحصيلكرده دانشگاهي باري پيشبرد اهداف سازمان استفاده شود.
3- انتقال تكنولوژي از خارج بدون انجام مطالعات و تحقيقات، ايجاد صنعت مونتاژي است كه به طور مداوم بايستي از خارج حمايت شود كه با توجه به شرايط سياسي كشور كه در حالت تحريم قرار داريم، منطقي نيست و با انجام تحقيات مي توان اين صنايع را بومي كرد.
4- از ايجاد دوره هاي كارشناسي و كارشناسي ارشد در حوزه جغرافيا، مديريت و فرهنگ عشاير حمايت شود.
5- بايد بتواند سهم قشر عشاير را از تسهيلات و امكانات موجود كشور، كه حقوق حقه آنها مي باشد و در حال حاضر از آنها بي بهره هستند از دولت و نهادهاي مربوطه مطالبه و به آنها تخصيص دهد.
6- ايجاد كانونهاي تفكر يا اتاق فكر با حضور كارشناسان، مجربين و متخصصين

تحليل وضعيت تحقيق و توليد

دامداري، كشاورزي معيشتي، صنايع دستي و... عناويني است كه در بحث تحقيق و توليد در جامعه عشاير مهم هستند. باستاني بودن زندگي مردم عشاير و جذب توريست با توجه به روش خاص جامعه عشاير و ساماندهي آن و عوامل بسيار ديگري، مي تواند نياز به توليدات و روشهاي جديد را در جامعه عشاير ايجاد كند كه مستلزم امر تحقيقات مي باشد. در زير به تحليل كلي وضعيت تحقيق و توليد در جامعه عشاير مي پردازيم.

1- فعاليتهاي تحقيقاتي در حال حاضر از ضعف عقلانيت برنامه اي رنج مي برد و به نحو مؤثري مبتني بر نيازها، استراتژي مشخص، سياستها و الگوي توسعه مشخص تكنولوژيك و ... نيستند.
2- روش موجود بدليل عدم استفاده كامل از عقلانيت علمي فاقد كارايي و اثربخشي كامل است.
3- روش موجود اجراي پروژه هاي خيلي بزرگ و خيلي پيچيده با ريسك بالا مواجه است.
4- بدليل فقدان هرگونه نظام جامع اطلاعاتي و نيز يك بازوي تصميم سازي قوي، امكان مديريت مؤثر را منتفي مي سازد.
5- تحول از تحقيق و توليد بر مبناي توان به تحقيق و توليد و توليد به دنبال نياز، مستلزم يك انتقال اساسي از الگوي موجود(الگوي سنتي محور) به الگوي مياني(الگوي مهندسي محور) و در نهايت به الگوي مطلوب (الگوي محقق محور) دارد. در زير شرح مختصري از اين الگوها مقايسه مي شود.

مقايسه الگوها

شاخصها الگوي سنتي محور الگوي مهندسي محور الگوي محقق محور
چگونگي تقريب تجربيات - منبع شناسي
- واردات اجزا
- توليد قطعات نيازشناسي
تحقيقات و توليد تكنولوژي
طراحي(مفهومي- كلان- دقيق)
نمونه سازي- توليد
زيرساخت تفكرات بومي و قومي نظام مهندسي قدرتمند نظام تحقيقاتي قدرتمند
مشخصات(محدوديتها) عدم هرگونه تغيير و حركت به سوي پيشرفت - عقب ماندگي دائمي از دنيا
- حركت در چارچوبي كه براي دنيا روشن است و موجب غافلگيري نخواهد شد
- عدم قابليت انعطاف، تغيير و بويژه توسعه
- ضعف شديد در جذب و نگهداري نخبگان
- ضعف شديد در بعد دانش افزايي فعاليتها - فراهم كردن امكان پيش افتادگي
- وجود امكان ناشناختگي و غافلگيري
- قابليت انعطاف و توسعه
- قابليت بالا در جذب و نگهداري نخبگان
- بعد دانش افزايي قوي
- انباشت دانش و اطلاعات
- سير مراحل پيشرفت از طريق انتقال يافته ها به نسل بعدي همكاران

مشخصه هاي اصلي سازمان چيست

1- به لحاظ فرهنگ و ساختار يك سازمان اجرايي اداري است.
2- پتانسيل انساني قابل بهره برداري دارد ولي نيروهاي متخصص به اندازه كافي ندارد.
3- يك سازمان كشوري است و پوشش خدمات آن شامل بيشتر مناطق جغرافيايي كشور مي شود.
4- داراي اعتبار و منزلت دولتي و داراي جايگاه شناخته شده مردمي است
5- از امكانات اوليه برخوردار است.
6- متولي امور يك قشر خاص از جامعه است.
7- در حال حاضر اين سازمان بطور سنتي، خدمات محدود خود را ارائه مي دهد.
8- طرحها و پروژه هاي اين سازمان بوسيله كارمندان تجربي، ارزيابي و اجرا مي شود.
9- استراتژي مناسبي براي ارائه طرحها و راهكارهاي جديد و متناسب با تغييرات محيطي ندارد و برنامه هاي آن بدون انجام تغييرات مناسب سالانه و بطور ثابت اجرا و برنامه ريزي رو به جلو ديده نمي شود.
10- فاقد نيروهاي آموزش ديده براي انجام تحولات تدريجي مي باشد.
11- سازمان توانائي ارائه مطالب و برنامه كاربردي و عميقي در مورد عشاير ندارد و به اطلاعات آماري و روزمره بسنده كرده است.
12- بيشتر نقش اطلاع رساني دارد تا نقش تصميم ساز.

سازمان چه كارهايي انجام مي دهد:

1- نقش اصلي آن خدمات رساني به عشاير بوده و بطور كلي متولي كليه امور مربوط به عشاير مي باشد.

2- در اجراي طرحها و پروژه هاي تحقيق توسعه نقش حمايت كننده دارد.

3- نقش يك تصميم ساز را در فرايند خدمات رساني در مجموعه حاكميت ايفا مي نمايد.

الزامات طرح جامع تحول

1- انتقال امر آموزش: از مهمترين الزامات طرح جامع تحول است. طرح تحول نيازمند يكسري آموزش شامل كوتاه مدت، ضمن خدمت، بلند مدت و ... مي باشد. انتقال امر آموزش مي تواند با برپائي سمينار، همايش ، كنگره و ... باشد.

2- رفع معضلات ساختاري: در ساختار اين سازمان به غير از مشكلات عديده اي كه وجود دارد جايگاهي براي بعضي موضوعات مهم همانند امور فرهنگي وجود ندارد و يا مبهم است.

3- اطمينان اراده و عزم راسخ در ايجاد تحول و حمايت قاطع مادي و معنوي از طرح

4- نهادينه شدن طرح

سياست هاي آموزش عالي

بيشترين استفاده از مراكز آموزش عالي كشور، تأكيد بر آماده سازي تمامي نيروهاي جذب شده قبل از ورود به خدمت، ايجاد تحول دوره هاي آموزشي كه در دانشگاهها اجرا مي شود به دوره هاي كاربردي(حرفه اي- تكنولوژيك)، واگذاري اجراي آموزش تا سطح ليسانس به سازمان و پشتيباني از آن، ايجاد تناسب در تركيب و سطوح آموزشي، فراهم آوردن زمينه براي بيشترين هم افزايي بين كار و آموزش و نيز نهادينه كردن آموزشهاي حين خدمت، فراهم كردن زمينه براي بيشترين هم افزايي بين آموزش و تحقيقات، تأكيد بر برنامه هاي تربيتي بمنظور آماده سازي فرد براي خدمت در بخش مربوطه قبل از ورود به خدمت و جذب دانشجو به صورت هدفدار(درچارچوب امور مربوطه) از نكات بارزي است بايد در اين طرح مورد توجه قرار گيرد. تدوين دوره هاي آموزشي كاربردي در سطح ليسانس و فوق ليسانس مربوط به امور عشاير(جغرافيا و برنامه ريزي عشايري- مديريت عشايري) نيز از عناوين مهمي است كه بايد در اين طرح مورد توجه قرار گيرند.

سياست هاي پژوهش

ساماندهي نظام تحقيقاتي، افزايش عقلانيت برنامه اي تحقيقات(اجراي تحقيقات مبتني بر نيازها، استراتژي(راهبرد) مشخص و سياستها و الگوي توسعه مشخص)، افزايش كارايي و اثربخشي فعاليتهاي تحقيقاتي، شكل دهي سيستم اطلاعات جامع تحقيقاتي، افزايش بعد دانش افزايي فعاليتهاي تحقيقاتي(مستندسازي- توليد مقالات و اسناد فني و ...)، فراهم كردن زمينه براي بيشترين هم افزايي بين تحقيقات و توليد، واگذاري اجراي تحقيقات به مؤسسه هاي خصوصي و پشتيباني از آن، توجه كافي به تكنولوژيهاي پايه اي و تكنولوژيهاي محوري و پيشرو در صنعت دفاعي، فراهم سازي امكان اجراي پروژه هاي بزرگ(فراسازماني)، تسهيل و ساده سازي مسير تصميم گيري و حمايت از پروژه هاي سازماني، فراهم كردن زمينه براي بيشترين بهره گيري از دانش فني موجود در مراكز و نيروهاي متخصص خارج از سازمان، بيشترين استفاده از دانشجويان كارشناسي ارشد و دكتري در اجراي پروژه هاي تحقيقاتي از عمده سياستهايي است كه مي تواند در امر تحول سازمان امور عشاير مفيد و مؤثر باشد.

سياست هاي سازماني

حذف فاصله بين آموزش و تحقيقات و يكپارچه سازي اين فعاليتها در يك واحد سازماني، روان سازي جريانات مربوط به سيكل آموزش و تحقيقات بين سازمان و ارباب رجوع(فررفتگي درهم- رفع ديوار و مانع ارتباطي)، انتقال به الگوي سازماني و فرهنگي متاسب با مراكز اجرايي و مديريتي(تأكيد بر ماهيت اجرايي و مديريتي سازمان)، انتقال تدريجي از سازمان بسته به سازمان باز نسبت به روابط خارجي(عادي سازي سازماني)(تأكيد بر ماهيت عادي سازمان)، ايجاد نظامي براي ارتباطات منظم و نهادينه شده با مراكز علمي و تحقيقاتي داخل و خارج كشور، افزايش سطح كيفي فعاليتها و كاهش حجم كمي آن(ارتقاء سطح فعاليتها به لحاظ كيفي و حذف امور اجرايي كمي)، توسعه انساني براي ايجاد قابليت ايفاي نقش و فعاليتهاي جديد، توسعه پتانسيل تحقيقاتي(تجهيزاتي) براي احراز قابليت ايفاي نقش و فعاليتهاي جديد(اصلاح و بهره وري سازماني از طريق اصلاح نسبت)، ايجاد زمينه براي جذب و تربيت نخبگان بصورت اعضاي هيات علمي، محقق، دانشجو و همكار، شكل دهي نظام مناسب اداره و نگهداري، حمايت و توسعه جامعه اعضاي هيات علمي و تحقيقاتي، افزايش نسبت صف به ستاد در سازمان(افزايش نسبت عملياتي – اداري در سازمان) (اصلاح كارايي و اثربخشي سازماني از طريق اصلاح)، ايجاد نظام سازماني مناسب براي سازماندهي و اداره دانشجويان از عمده سياست هايي است كه مي تواند در امر تحول سازمان امور عشاير تأثيرگذار باشد.

نتيجه گيري نهايي

با توجه به مطالبي كه ارائه گرديد ايجاد تحول در سازمان امور عشاير ضروري بنظر مي رسد و ايجاد تحول نيازمند مطالعاتي عميق و دقيق است. مطالعاتي مه در اين خصوص صورت گرفته و يا مجلاتي كه در اين مقوله چاپ مي شوند به بيان مشكلات و مسائل آماري توجه بيشتري نشان مي دهند ولي از ذكر راهكارهاي متناسب با رويكرد جامعه، مطالب قابل توجهي ارائه نمي نمايند. در جامعه عشاير نخبگاني وجود دارد كه هم از نظر علمي و هم از نظر تجربي توانايي ارائه طرح جامع تحول را دارند و مي توان با جمع آوري بانك اطلاعاتي لازم و شناسائي اين نخبگان و تشكيل اتاق هاي فكر در موضوعات مختلف زندگي مردم عشاير نسبت به تصميم سازي براي مديران سازمان امور عشاير اقدام نمود و اين امر نيازمند سياستگذاري درست از طرف نهادهاي دولتي و حمايت آنها مي باشد.آنچه مسلم است نخبگان و فرزندان عشاير از اين وضعيت نابسامان فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي رنج مي برند واگر دولت بطور منطقي و علمي براي برنامه ريزي هدايت و راهبري مردم عشاير اقدام نمايد مطمئنا مردم عشاير پشتيبان اصلي براي نجات از اين وضع نابسامان خواهد بود.

*كارشناس معاونت پژوهش دانشگاه صنعتي مالك اشتر

منابع: اين مقاله حاصل تجربيات اينجانب در دانشگاه صنعتي مالك اشتر و همچنين زندگي در ميان مردم عشاير مي باشد.