مرور روزنامه‌های یکشنبه ۱۷ فروردین

ضرورت تصویب یک بودجه فوری در سران سه‌قوه / ‏گام‌های کرونایی اروپا به کجا ختم می‌شود؟ /جای خالی کارگران در دستورالعمل‌های کرونایی

‏چراغ سبز به ترافیک کرونایی! تصمیم خطیر سران قوا، کرونا و مفهوم عدالت، کشور‌ها چگونه از کسب و کار خود حمایت می ‏کنند؟ روایتی از مردگان بی ترحیم و سوگواران خاموش، واقعیات پشت پرده تهدیدات نظامی ترامپ، جهان پسا امریکایی بعد از ‏کرونا، دست و پا زدن برای نجات لیبرالیسم، دوئل وزارتخانه‌ها در بحبوحه کرونا، خیزش دلار با چراغ سبز ارز نیمایی، گره کور ‏معتادان در مبارزه با کرونا و ضبط تجهیزات پزشکی مقابله با کرونا به دستور ترامپ، از مواردی است که موضوع گزارش‌های ‏خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۹۷۰۱۸۱

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۹۹ - ۰۳:۲۵

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز یکشنبه ۱۷ فرودین ماه در حالی در دومین روز پس از تعطیلات طولانی ابتدای سال ‏‏۹۹ چاپ و منتشر شد که ترافیک سنگین روز گذشته در تهران با تیتر‌ها و عناوینی همچون ترافیک کرونا در تهران (شهروند)، ‏چراغ سبز به ترافیک کرونایی! (خراسان)، ترافیک مرگ (آفتاب یزد) و خطر (ایران) در صفحات نخست روزنامه‌های امروز ‏برجسته شده است.

گزارش‌هایی که در این زمینه منتشر شده، عمدتا نوک پیکان انتقاد‌ها را به سوی دولت نشانه رفته است که محکم ‏نبودن اجرای طرح فاصله گذاری اجتماعی همراه با پالس‌های غلط و کم توجهی مردم، شلوغی خیابان‌های تهران در روز گذشته را ‏سبب شده است. ‏
با وجود این، تیترهای دیگری از جمله جهان پسا امریکایی بعد از کرونا، دلایل افزایش نرخ ارز و سلسله گزارش‌ها و یادداشت‌ها ‏درباره ایران و جهان پساکرونا در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

چندین یادداشت هم در ضرورت انتشار نسخه‌ کاغذی روزنامه‌ها در روزنامه‌های امروز منتشر شده و پیشنهاد عدم انتشار نسخه ‏کاغذی جراید توسط مسئولین را نقد کرده اند. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛

ضرورت تصویب یک بودجه فوری در سران سه‌قوه ‏

حسین راغفر، اقتصاددان طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه شرق با عنوان ضرورت تصویب یک بودجه فوری در سران ‏سه‌قوه ‏ نوشت: قانون بودجه ۱۳۹۹ پیش از آنکه کشور با بحران کرونا روبه‌رو شود هم دچار چالش جدی بود. با توجه به اینکه در ‏لایحه بودجه، به‌جای درنظرگرفتن درآمد مالیاتی و حذف معافیت‌های مالیاتی، بر فروش یک میلیون بشکه نفت در روز برپایه هر ‏بشکه نفت ۵۰ دلاری، تکیه شده بود، امکان تحقق آن بسیار دور از نظر بود؛ به‌واقع چشم‌انداز آتی کشور بدون کرونا هم قابل ادامه ‏و تداوم نبود، اما این بیماری، بحران‌هایی را که گریبان‌گیر اقتصاد بود، تشدید کرد. مقاومتی که دولت هنوز هم در مقابل قرنطینه و ‏محدویت‌هایی اینگونه دارد، بیش از هر چیزی به این بازمی‌گردد که اعمال این محدودیت‌ها را باید در حوزه اقتصاد هم بپذیرد. این ‏در حالی است که بخش قابل توجهی از هزینه‌های دولت مربوط به حقوق و دستمزد است و با درآمد‌هایی که برای دولت در نظر ‏گرفته شده، عملا امکان هیچ نوع فعالیت دیگری وجود ندارد. در سنوات قبل، به‌ویژه در دو سال گذشته، اقداماتی مانند واردات ‏کالا‌های لوکس که به نظر با آگاهی و به‌منظور خارج‌کردن ارز از کشور صورت گرفت، در غیاب سیستم نظارتی و پاسخ‌گویی، ‏موجب ازبین‌رفتن اعتماد عمومی شد. حذف مستمر مردم از نظام تصمیم‌گیری‌ها و به‌جای آن سیاست‌گذاری نخبگان اقتصادی، ‏سیاسی و به‌دست‌گرفتن عنان اقتصاد و سیاست‌گذاری‌های کشور برای جامعه بسیار پرهزینه بود. ‏

یکی از ویژگی‌های شرایط بحران آن است که مردم ناگزیرند به توصیه‌های مسئولان تا حدود زیادی عمل کنند و این فرصت ‏دیگری برای نظام حکمرانی ماست که برای بازسازی آنچه در سه دهه گذشته تخریب شده، اقدام کند. برای ادامه کار هم کماکان ‏باید به‌نوعی فرصت مشارکت مردم از پایین به بالا و نه دستوری را فراهم کرد. به بیانی دیگر، باید به نقش واقعی احزاب سیاسی، ‏رسانه‌ها و سازمان‌های مدنی توجه کرد تا مردم ازطریق تشکل‌های خود در اداره جامعه سهیم باشند و بتوانند مسئولان را نسبت‌به ‏مسئولیت‌هایی که دارند، پاسخ‌گو کنند. از آن‌سو باید فرایند‌های سیاست‌گذاری اقتصادی در کشور شفاف باشد تا مردم شاهد فرایند ‏تولید تا توزیع منافع باشند و بدانند که برندگان و بازندگان این سیاست‌گذاری‌ها چه کسانی هستند. حاکمیت باید بداند که بدون ‏حمایت‌های مردم هیچ سیستمی نمی‌تواند در مقابل بحران‌های داخلی و خارجی تاب‌آوری داشته باشد. ‏

دولت باید با ایجاد این بستر، به‌ سراغ بخش‌هایی برود که سود‌های بادآورده‌ای را در چند سال اخیر از طریق افزایش نرخ ارز بدون ‏پرداخت مالیات آن کسب کردند تا بتواند زمینه را برای مالیات‌ستانی از آن‌ها برای اداره جامعه در شرایط بحرانی کنونی، فراهم ‏کند. برای نمونه، بازار بورس که باید آینه تمام‌نمای تولید باشد و در صورت سقوط آن، سقوط کند، در ایران با رشد سرسام‌آوری ‏روبه‌رو شد که ناشی از مسائلی پیچیده است. درواقع تنها راه‌حل ممکن درحال‌حاضر، اصلاح نظام مالیاتی در جهت دریافت مالیات ‏از بخش‌های غیرمولد و سفته‌بازی و کاهش یا حذف مالیات‌ستانی از بخش‌های مولد اقتصادی است. مالیات‌ستانی باید از بخش‌های ‏سکه، بورس، ارز، زمین و مستغلات، مصرف کالا‌های لوکس و درآمد حاصل از بهره بانکی باشد که هزینه‌های قابل توجهی را ‏بر جامعه تحمیل کرده‌اند. این قابل قبول نیست که دولت بگوید منابع نداریم و در مقابل، این همه منابع مالیاتی در کشور وجود ‏داشته باشد و هیچ اهتمامی برای کسب آن‌ها نکند. درحال‌حاضر بسیاری از نهادها، بنیاد‌ها و صنایع بزرگ، باوجود دریافت ‏نهاده‌های ارزان‌قیمت، اشکال قابل‌ملاحظه‌ای از معافیت‌های مالیاتی دارند. در بحران کنونی، دولت باید هزینه‌های اداره جامعه را ‏به‌شدت کاهش دهد و هم‌زمان باقی درآمد‌های خود را از دریافت مالیات از بخش‌های غیرمولد و نهاد‌ها و... کسب کند. در چنین ‏شرایطی کمیته سه‌نفره سران سه‌قوه، ضروری است در یک برنامه بودجه جدید برای شرایط بحران، اخذ مالیات از بخش‌های ‏نامولد را مصوب و نسبت به حذف معافیت‌های مالیاتی غیرضرور همچون آنچه به آن اشاره شد، اقدام کند. ‏

جای خالی کارگران در دستورالعمل‌های کرونایی

روزنامه شهروند در گزارشی با تیتر جای خالی کارگران در دستورالعمل‌ها ‏در شماره امروز خود نوشت: با بالا گرفتن ‏زمزمه‌های برگشت کارگران به محیط‌های کاری و گفتن از باید‌ها و نبایدها، فعالان این حوزه از نگرانی‌هایی می‌گویند که سلامت ‏و امنیت شغلی کارگران را تهدید می‌کند. آن‌ها می‌گویند کارگران کارگاه‌های کوچک در حال بازگشت به کارند و این یعنی دوبرابر ‏شدن خطر برای آنها. علی خدایی، فعال کارگری، نبود امنیت شغلی کارگران قرارداد موقت و روزمزد را مسائلی قدیمی می‌داند و ‏به «شهروند» می‌گوید: «نبود امنیت شغلی مسأله همیشگی کارگران قراردادموقت بوده و با شیوع کرونا این نگرانی وجود دارد ‏که با حاضرنشدن در محیط کارشان، شغل‌شان را از دست بدهند.» شیوع کرونا و واهمه همه‌گیر شدن و بالا رفتن آمار مبتلایان ‏منجر به تصویب و تدوین پروتکل‌ها و دستورالعمل‌هایی برای تأمین سلامت شهروندان شد؛ پروتکل‌هایی که هنوز در میزان ‏اجرایی و الزام‌آور بودن‌شان تردید‌هایی وجود دارد. خدایی با اشاره به اینکه پروتکل‌هایی برای حفظ سلامت کارگران به کارگاه‌ها و ‏کارخانجات ابلاغ شده‌اند، می‌گوید: «پروتکل‌هایی ابلاغ شده، اما متأسفانه گزارش‌های کارگاه‌های کوچک از اجرایی‌نشدن آن‌ها خبر ‏می‌دهند. البته بعضی از کارگاه‌های تولیدی و صنعتی در دوران کرونا و تعطیلی مراکز مختلف برای تأمین نیاز‌های اولیه مردم به ‏فعالیت‌شان ادامه می‌دادند.»

این فعال کارگری نگرانی عمده این روز‌ها را اجرا و نظارت پروتکل‌های ایمنی و بهداشت در ‏کارگاه‌های کوچک می‌داند: «نگرانی دیگر امنیت شغلی کارگران است. با وجود شرایط حاکم کارخانجات با کمبود مواد اولیه مواجه ‏هستند، نگرانی‌ای که امید است دولتمردان راهکار‌های لازم را برای برون‌رفت از آن ارایه بدهند. با بازگشایی بسیاری از ‏کارخانجات گرفتن بحث تست‌های مختلف از کارگران و اجرای شیوه‌نامه‌ها در کارخانجات مطرح شده است؛ شیوه‌نامه‌هایی که ‏اجرایی‌شدنش در کارخانجات بزرگ محتمل‌تر به نظر می‌رسد تا کارگاه‌های کوچک.» به گفته خدایی امکان چانه‌زنی در کارگاه‌ها ‏برای کارگران صفر‌درصد است: «امنیت شغلی در شرایط عادی بازار اهرمی روی کارگران بوده تا به حق و حقوق قانونی‌شان ‏نرسند، حالا با موج بیکاری و درگیری دستگاه‌های مختلف با کرونا نظارت بر مسائل کارگران کاهش یافته و نمی‌توان روی قدرت ‏چانه‌زنی آن‌ها حساب کرد؛ حتی در کارگاه‌هایی که تشکل‌های کاری دارند، این قدرت چانه‌زنی ١٠٠درصد نیست.» ‏

گام‌های کرونایی اروپا به کجا ختم می‌شود؟

علی بیگدلی کارشناس مسائل بین‌الملل طی یادداشتی با عنوان گام‌های کرونایی اروپا به کجا ختم می‌شود؟ در شماره امروز روزنامه ‏آرمان ملی نوشت: مطابق منشور سازمان ملل متحد هیچ‌تحریمی نمی‌تواند مانع ارسال دارو و تجهیزات پزشکی شود. آنچه را که ‏آمریکا اجازه ارسال نمی‌دهد در گفتار فارغ از این موارد است که سازمان ملل ممنوع کرده است، اما گویا در عمل به‌گونه‌ای دیگر ‏است. اینستکس نیز در ابتدا در راستای تبادل این موارد فعالیت خود را آغاز کرد و کشور‌های اروپایی قصد داشتند تا از طریق این ‏کانال اقلام ضروری و دارو را با ایران تبادل کنند که آمریکا باز هم با آن مخالفت کرد. در این برهه زمانی شرایط به‌گونه‌ای رقم ‏خورده است که تمامی کشور‌ها در گیر و دار کرونا گرفتار شده‌اند و به‌خاطر این شرایط یک اقدامات حداقلی بشردوستانه از طرف ‏غربی‌ها انجام می‌شود که ارتباطی به برجام و تحریم‌ها و مقوله مذاکرات ندارد. نوع نگاه اروپایی‌ها به سیاست و تعامل با سایر ‏کشور‌ها با آمریکا متفاوت است. کشور‌های اروپایی مقوله اخلاق را در سیاست جای داده‌اند، اما این امر در سیاست آمریکا ‏هیچ‌جایگاهی ندارد و حتی در این برهه زمانی که تمامی کشور‌ها گرفتار کرونا شده‌اند از سیاست‌های خود دست بر نمی‌دارد. ‏می‌توان گفت: اروپا به‌نحوی نگاهش به سیاست همچون روسو فیلسوف معروف است. از سوی دیگر به علت اینکه صهیونیست‌ها ‏در دستگاه خارجی آمریکا نفوذ بالایی دارند تبادل مالی کشور‌های اروپایی با ایران گامی مثبت در راستای برجام، اینستکس و حتی ‏مذاکرات نخواهد شد و صرفا به یک اقدام بشردوستانه محدود می‌شود. قطعا ادامه این روند می‌تواند مطلوب باشد و روابط کشور‌ها ‏را نزدیکتر کند و تاثیرات مثبتی بر سایر حوزه‌ها بگذارد.

اظهارنظر‌هایی نیز که این روز‌ها از برخی مقامات آمریکایی شنیده ‏می‌شود تحت فشار همین کشور‌های اروپایی، نمایندگان کنگره و نانسی پلوسی است که بار‌ها از دولت ایالات متحده خواسته‌اند که ‏فشار‌ها را علیه ایران کاهش دهد. این صحبت‌ها بیشتر کاربرد داخلی دارد و در روز‌های نزدیک به انتخابات صرفا برای نشان ‏دادن چهره دولت ترامپ برای بهره‌برداری‌های انتخاباتی است. در عمل بعید به‌نظر می‌رسد این صحبت‌های مقامات آمریکایی به ‏نتیجه‌ای همچون اقدامات اروپایی‌ها برسد. این نتیجه‌گیری را می‌توان از صحبت‌های سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز داشت ‏زیرا اذعان کرد که ایران منابع مالی خوبی دارد و حکومت این کشور می‌تواند از این منابع مالی گسترده خود در راستای مبارزه با ‏کرونا استفاده کند و نیازی به کمک سایرین ندارد. زمانی که به مجموع این صحبت‌ها و موضع‌گیری‌های ایران و طرف‌های مقابل ‏نگاه کنیم بعید به‌نظر می‌رسد به واسطه کرونا اتفاق جدیدی رقم بخورد و یا در مذاکرات گشایشی حاصل شود. در ادامه نیز اگر ‏ارتباط و یا تبادلی به‌وجود آید نیز یک اقدام بشردوستانه خواهد بود و بعید به‌نظر می‌رسد در راستای کاهش تحریم‌ها اروپا و یا ‏ایالات متحده اقدامی جدی انجام دهند. آنچه که مسلم است آمریکا در این زمینه دست از مانع‌تراشی بر نخواهد داشت و اروپا نیز ‏بدون آمریکا نمی‌تواند اقدامی فراتر از این موارد جزئی انجام دهد. ‏