آیا شعر دولتی می شود؟

فرزاد صبوری

کد خبر: ۹۶۷۳۴

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۹ - ۱۷:۴۷

چندی پیش به توصیه‌ رئیس جمهور، قرار بر آن شد که بخشی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  به امور شعر اختصاص یابد تا این هنر ویژه و ارزشمند نیز تحت نظر دولت قرار بگیرد. این توصیه رییس جمهور فورا از سوی وزیر ارشاد نیز مورد توجه قرار گرفت و حسینی اعلام کرد که در حال بررسی برای اجرایی کردن دستور رییس جمهور هستند تا تشکیلاتی به عنوان شعر به وزارت خانه عریض و طویل ارشاد اضافه شود و این آغاز ماجرایی است جدید برای فرهنگ کشور...

تصمیم جدید وزرات فرهنگ که به نظر نمی‌رسد خلق الساعه و بدون دریافت مشاوره‌های لازم، از سوی رئیس جمهور و در همایش شاعران ایران و جهان مطرح شده باشد بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر را متوجه دولتی شدن شعر کرده است. این افراد معتقدند که ای کاش دولت پیش از آنکه شعر را نیز در تیول خود آورد، با دقت و تعمق بیشتری به وضعیت سایر هنرها، از جمله موسیقی، تئاتر، تجسمی و سینما توجه می‌کرد و در صورت موفق دانستن آنها، بخش جدیدی نیز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کند.

بر این اساس باید پذیرفت که:

الف) حجم دولت افزوده می‌شود؛ در حالی که طبق تاکید صریح مقام معظم رهبری مبنی بر اجرای اصل 44 قانون اساسی،  باید دولت به سمت کاهش تصدی گری و کوچک سازی خود حرکت کرده و از اقداماتی که باعث فربه تر شدن می شود پرهیز کند.

ب) به روال تجربه‌هایی از این دست، اگر چه در وهله نخست بودجه‌ هنگفتی صرف تهیه ساختمان، به کار گیری کارمندان، خرید و یا تهیه سخت افزار و ... می‌شود، اما به روال معمول بسیاری از مراکز دولتی، قدم اساسی بعدی پرداخت حقوق به برخی از شاعران است.

به دیگر سخن برای حمایت از شعرای حائز شرایط، ماهیانه مبالغی از پول نفت، ـ که سرمایه مادی آیندگان کشور است ـ به ایشان پرداخت می‌شود و براساس همان تجربیات، احتمالاً در قبالش، حضور و یا اشعار این ادبا را خواستار می‌شوند و این یعنی سقوط هر چه سریع‌تر «شعر جوششی» در مقابل صعود هر چه بیشتر «شعر کوششی». یا به تعبیر دیگر به این ترتیب تا حد فراوانی بر حجم « پوسته » افزوده شده؛ در حالی که «مغز» بسیار نحیف و رنجور می‌شود و بیچاره کسانی که ـ مردم و به ویژه جوانان ـ باید این محصول را برای ارضای نیازهای روحی و روانی مصرف کنند و یا به کار گیرند و ....

ج) بسیاری از فعالیت‌های ادبی، از جمله برگزاری کلاس‌های آموزشی و نشست‌های ویژه شعر نیازمند طی مسیر پر و پیچ و خم اداری ‌ شده و احتمالاً دچار وقفه و آسیب می‌شود. به علاوه اینکه بسیاری از شعرا از هراس دولتی شدن در برنامه‌هایی که از سوی دولت برگزار می‌شود ـ همچون جشنواره شعر فجر و یا همایش  شاعران ایران و جهان که گویا هر ساله قرار است برگزار شود ـ شرکت نمی‌کنند.

د) و نکته پایانی اینکه رفت و آمد بسیاری از چهره‌های ادبی به برنامه‌های بین المللی نیز به دلیل ورود به چرخه حجیم و پیچیده‌ اداری با مشکلات متعدد روبه رو شده و ممکن است بسیاری قید معرفی ادبیات ایران به دنیا را نیز بزنند و در نتیجه صادرات فرهنگی آسیب ببینند ...

به هر حال در مورد این اقدام، برخلاف بسیاری از تصمیم‌گیری‌های آنی و بدون پشتوانه‌، به طور حتم باید بسیار سنجیده و با توجه کامل به نظرات کارشناسان خبره، اتخاذ روش شود تا آن چنان که رئیس جمهور محترم قصدش را دارد به این حوزه از  فرهنگ و هنر نیز خدمتی صورت گیرد...