گفت و گو با اولین قهرمان ایرانی شطرنج آسیا؛

پورکاشیان: هزینه سفرهایم را خودم می‏دهم!

وقتی مدال طلای زیر 10 ساله های جهان را به خود اختصاص دادم، کیهان ورزشی تیتر زد: " پورکاشیان، ملکه شطرنج جهان" اما به شخصه متن پلاکاردی که در همان مسابقات و در فرودگاه مهرآباد نصب شده بود، برایم جالب تر بود و هیچگاه از ذهنم خارج نمی شود.

کد خبر: ۹۶۵۰۶

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۳۸۹ - ۱۸:۰۳

پر افتخارترین شطرنج باز تاریخ ورزش ایران آنقدر مودب و بی ریا بود که برای دعوت کردن از او جهت انجام مصاحبه حضوری، کار دشواری را پیش رو نداشتیم. آتوسا پورکاشیان قهرمان سال 2010 شطرنج آسیا بسیار محفوظ به حیاتر از چهره ای است که مطبوعات پیش از بازی های آسیایی دوحه از او ترسیم کردند.

آتوسا پور کاشیان ثمره زندگی دو قهرمان شناخته شده است. احمدپور کاشیان مربی برجسته والیبال و سرکار خانم بدره مربی عنواندار والیبال ایران حالا بیش از پیش به دختر افتخار آفرینشان می بالند.
ما که از مصاحبت با قهرمان کم ادعای ورزش ایران و آسیا محظوظ شدیم؛ امیدواریم ماحصل این گپ و گفت برای مخاطبان این مطلب هم جذاب باشد.
متن مصاحبه خبرنگار برنا با دارنده مدال طلای شطرنج قهرمانی آسیا را در ذیل ملاحظه می فرمایید:

* با وجود پدر و مادری والیبالی، چرا آتوسا پور کاشیان والیبالیست نشد؟
- والدینم این اختیار را به من دادند تا رشته مورد علاقه ام را خودم انتخاب کنم. ضمن اینکه شطرنج باز شدن من کاملاً اتفاقی بود. همکار مادرم (مادر پورکاشیان سالها معلم ورزشی بوده است) پیشنهاد کرد که در کلاسهای شطرنج فرهنگسرای بهمن ثبت نام کنم. این کار را کردم و پس از سه ماه قهرمان تهران شدم و مدال طلای مسابقات زیر 10 سال ایران را به خود اختصاص دادم.

* به همین سادگی؟
- بله، پس از آن هم در سال 97 در مسابقات قهرمانی جهان شرکت کردم و البته مقام خوبی را کسب نکردم. در سال 98 به عنوان چهارم رسیدم و بالاخره در سال 2000 مدال طلای جهان را به دست آوردم. به هر حال از همان سالها به تناوب در مسابقات مختلف داخلی و خارجی حاضر شدم و عناوین زیادی را کسب کردم.

* که البته کسب مدال طلای آسیا سرآمد تمام افتخار ورزشی ات بود.
- همینطور است. وقتی قهرمان بزرگسالان آسیا شدم، احساس فوق العاده ای داشتم. من باریتینگ (رتبه) 12 در مسابقات آسیایی حاضر شدم و حریف چینی ام باریتینگ یک؛ اما در دیدار نهایی این من بودم که گوی و میدان را از رقیب ربودم و قهرمان آسیا شدم.

* پیش از اعزام به فیلیپین فکرش را می کردی که به مقام نخست دست یابی؟
- با انگیزه کسب مدال راهی فیلیپین شدم؛ اما تصورش را نمی کردم که سکوی نخست را از آن خودم کنم.

* قهرمان حال حاضر شطرنج بانوان جهان چه کسی است؟
- خانم « کاستیونیک» از روسیه نفر اول حال حاضر شطرنج بانوان جهان است. در جام جهانی گذشته به او باختم و از گردونه رقابت ها حذف شدم.

* شکست دادن او و کسب مدال طلای جهان امکان پذیر است؟
- متاسفانه امکاناتی که روسها، چینی ها و... دارند، به هیچ عنوان با امکانات ما قابل قیاس نیست. آنها برای آغاز بازی، طراحی تاکتیک های مختلف، شیوه به اتمام رساندن مسابقه، مسائل روانشناسی و تغذیه مربیان مجزا دارند، اما ما یک تنه باید به مصاف رقبایمان برویم!

* حالا با توجه به کسب این مدال ارزشمند کسی قول پاداشی به شما نداده است؟
- رئیس فدراسیون قول پاداشی نقدی به ارزش دو میلیون تومان را داده است. جناب سعید لو هم در مصاحبه ای از کسب این مدال ابراز خوشحالی کرده اند.

* با رایانه هم مسابقه شطرنج می دهی؟
- خیلی کم؛ اما بیشتر از رایانه برای تحلیل مسابقات استفاده می کنم.

*به لزوم حضور متخصص تغذیه در ورزش شطرنج اشاره کردی. مگر شما از رژیم خاصی پیروی می کنید؟
- شاید خیلی از ورزش دوستان نمی دانند که تعداد داروهای ممنوعه و دوپینگی در شطرنج بیشتر از سایر رشته هاست! به عنوان مثال خوردن چهار فنجان قهوه غلیظ، نتیجه آزمایش دوپینگ شطرنج بازان را مثبت خواهد کرد! به همین خاطر لازم است یک متخصص تغذیه در کنار ما حضور داشته باشد و در خصوص مصرف مواد غذایی حین مسابقه، راهنماییمان کند. متاسفانه در 12 سالی که ملی پوش شطرنج ایران بوده ام، تنها دو بار متخصص تغذیه در کنارمان بوده است.

* چند استاد بزرگ شطرنج در کشورمان مشغول بازی هستند؟
- هفت نفر که دو نفر خانم هستند و پنج نفر باقیمانده آقا.

* چرا شطرنج بازان بعضی مواقع در مسابقات سیمولتانه ( مسابقه همزمان) با چند نفر متحمل شکست از شطرنج بازان گمنام می شوند؟
- در این مسابقات به علت راه رفتن و بازی همزمان با چند نفر، تمرکز لازم را نداریم. علت شکستهای گهگاهی، همین مسئله است. ضمناً رکورد دار این مسابقات در جهان، آقای محجوب هستند که در یک مسابقه با 500 نفر بازی کردند! رکورد من هم بازی با 12 یا 13 نفر است.

* آیا لیگ شطرنج پویا است و قرار دادهایی که می بندید، به لحاظ مالی نیازهایتان را برآورده می کند؟
- من چون خرج خانواده را نمی دهم با هر مبلغی که تیمها بپردازند مخالفتی نمی کنم؛ اما فکر نمی کنم آقایان شطرنجباز با این قراردادها بتوانند از پس مخارج زندگی شان برآیند.

*شاغل هستی؟
-نه. حضور در لیگ،تنها شغل من محسوب می شود.

* به غیر از شطرنج در ورزشهای دیگر هم تبحر داری؟
- در ورزشهای پینگ پنگ، والیبال و شنا مهارت دارم.

* میزان تحصیلات؟
- دانشجوی سال آخر تربیت بدنی دانشگاه تهران هستم. البته قصد دارم تا مقاطع بالاتر ادامه تحصیل بدهم.

* لابد استادانت هوایت را در نمره دادن دارند!
- به هیچ وجه، من دانشجوی دانشگاه سراسری هستم و برای کسب نمره حسابی باید درس بخوانم.

* آیا برای شطرنج بازان انجام ورزشهای دیگر ضروری است؟
- قطعاً. انجام ورزشهای هوازی مثل دو و شنا برای شطرنجبازان لازم و ضروری است.

* الگوی خاصی در شطرنج نداری؟
- نه؛ اما از تبحر هر قهرمان در قستمهای مختلف بازی شطرنج چیزهایی زیادی آموخته ام. مثلاً آقای "آلخین" قهرمان سابق شوروی سابق استاد مسلم بازی با پیاده بود. آقای "باتوینیک" در بازی منطقی صاحب کلاس بود و مکتبی را به وجود آورد که نوابغی چون "کلاسپاروف" و "کارپوف" را به دنیای شطرنج معرفی کرد.

* ورزش شطرنج سن بازنشستگی ندارد؟
- نه به آن صورت که در رشته های دیگر دیده می شود. به عنوان مثال کشور سوئیس شطرنج باز معروفی به نام "کورچنوی" دارد که با 77 سال سن مسابقه می دهد و به "خروس پیر شطرنج" شهره شده است.

* تا به حال با احساس قائم مقامی بازی کرده ای؟
- آقایان و بانوان با یکدیگر مسابقه نمی دهند؛ اما جا دارد از کمک های فنی و روانی آقای قائم مقامی که در فیلیپین برایم روحیه ساز بود، کمال تشکر را داشته باشم.

* با افراد معمولی هم شطرنج بازی می کنی؟
- خیلی. بیشتر با نونهالان و نوجوانان فامیل بازی می کنم تا برای شطرنج باز شدن ترغیب شوند.

* بهترین تیتری که از شما در روزنامه ها چاپ شده کدام است؟
- وقتی مدال طلای زیر 10 ساله های جهان را به خود اختصاص دادم، کیهان ورزشی تیتر زد: " پورکاشیان، ملکه شطرنج جهان" اما به شخصه متن پلاکاردی که در همان مسابقات و در فرودگاه مهرآباد نصب شده بود، برایم جالب تر بود و هیچگاه از ذهنم خارج نمی شود.

* مگر روی آن پلاکاردها چه چیزی نوشته شده بود؟
- آتوسای طلایی، قهرمان جهانی ( پورکاشیان با گفتن این شعار خنده اش گرفت!)

* سالی چند بار در مسابقات خارجی حاضر می شوی؟
- به طور میانگین سالی پنج یا شش بار عازم مسابقات خارجی می شوم.

* هزینه سفرها را چه کسی متقبل می شود؟
- خودم!

* دفاعیه‏ای در خصوص این اظهار نظر که شطرنج ورزش بی دردسر و آسانی است، نداری؟
- این اظهار نظر بیشتر به یک شوخی شباهت دارد! شطرنج یعنی ورزیدن فکر و ذهن. از سال 1886 مسابقات جهانی شطرنج برگزار می شود و قهرمانان این رشته با برنامه ریزی منسجم و تمرینات منظم به مصاف هم می روند.برای موفقیت در ان رشته ورزشی باید مهارت و آرامش کافی داشت.

* در دسته ورزشکاران پر استرس جای داری یا خوش روحیه هستی؟
- در مسابقات استرس چندانی ندارم. ضمناً همیشه دوست دارم که با رقبای قوی تر از خودم بازی کنم.

* در کوچه و خیابان مردم تو را به خوبی می شناسند؟
- بیشتر نام من برای مردم شناخته شده است تا چهره ام!

* مهد شطرنج دنیا کدام کشور است؟
* روسها در این ورزش قدرتمند هستند. هند و چین هم از کشورهای صاحبنام در شطرنج به شمار می روند.

* بزرگترین آرزوی ورزشی ات چیست؟
- کسب مدال طلای جام جهانی.

* و آرزوی غیر ورزشی؟
- داشتن آرامش.

* واقعاً برای عضویت در تیم اعزامی به بازیهای آسیایی دوحه با خانم شادی پریدر مشکل پیدا کرده بودی؟
- من تا به حال حتی یک کلمه هم در مورد ایشان مصاحبه نکرده ام. از صمیم قلب می گویم که خانم پریدر همیشه دوست من بوده و خواهد بود. در مسافرتهای خارجی هم همیشه با او هم اتاق هستم. (طرز برخورد و آرامش پورکاشیان به قدری برایمان ملموس بود که حتی فکر جنجالی بودن او هم به ذهنمان خطور نکرد.)

در پایان این مصاحبه، خانم پورکاشیان و مادر محترمشان تاکید کردند از قول آنها بنویسیم که مطبوعات در خصوص پوشش خبری ورزشی بانوان حق مطلب را ادا نمی کنند.