اسرار با حمام شيخ بهايي مي‌ميرند

کد خبر: ۹۴۲۰۰

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۸۹ - ۱۶:۱۰

يک کارشناس و متخصص بناهاي تاريخي با اشاره به اينکه آبروي مهندسي ايرانيان در حال دفن شدن است، گفت: بايد در حراست از مهندسي حمام‌هاي کشور اقدامي جدي انجام شود که اين مهم بر عهده سازمان ميراث فرهنگي ايران است.

عبدالعظيم امير شاه کرمي که در خصوص حمام شيخ بهايي و ديگر حمام‌هاي موجود در کشور مطالعاتي داشته در گفت‌وگو با مهر در اصفهان افزود: نبايد فراموش کرد که حمام يک صنعت بهداشتي، اجتماعي است که مهندسين براي سلامت نفر و جامعه‌آن را خلق کرده و با وجودي که در تاريخ مهندسي ايران، اين اثر ثبت شده متاسفانه در اروپا و جهان اين مهم به نام ترکيه و حمام ترکيه معروف شده اين در حالي است که در ايران از دير باز بهداشت شخصي اهميت بسياري داشته است.

وي با اشاره به اينکه در تخت جمشيد نيز حمام شناسايي شده اظهار داشت: در گذشته شبکه حمام‌ها در اصفهان با شبکه‌هاي مدرسه‌ها،‌ حوزه‌هاي علميه، ‌مساجد و حوزه تجاري همساني داشته و از يک پايه و بنياد بوده است.

امير شاه کرمي با اشاره به اهميت مهندسي بکار رفته در حمام‌هاي اصفهان اظهار داشت: در مجموعه حمام‌هاي اصفهان به خصوص حمام شيخ بهايي مهندسي‌هاي متفاوتي بکار رفته که البته مجموع آنها در حمام يکپارچه شده چنانچه فضاهاي عظيم و زيبا، گرم‌خانه، ‌خزينه، حفاظت آب، حفظ رطوبت، حفاظت گرما، محيط زيست و دفع فاضلاب از مهندسي‌هاي ملوس حمام است.

اين کارشناس آثار تاريخي و استاد دانشگاه اظهار داشت: در حمام شيخ بهايي طرح‌هاي سلامت و اکسيژن دهي آب از جمله مسائلي است که علاوه بر مسائل فوق به وضوح به چشم مي‌خورد.

شاه کرمي ادامه داد: ‌در حمام شيخ بهايي و ديگر حمام‌ها به نوعي جريان سازي در هوا براي پاک سازي جسم و پالايش روح و خرسند سازي انسان طراحي شده که از اهميت بسياري برخوردار است.

حمام نمادي از مهندسي ارزش در ايران است

اميرشاه کرمي در ادامه خود با اشاره به شاهکارهاي مهندسي بکار رفته در حمام شيخ بهايي اظهار داشت: از جمله ابتکارات شيخ بهايي در اين حمام در خزينه اين بناي تاريخي و مهندسي مهمندسي خزينه است که جنس سيني خزينه از چه عنصري است که با حرارت يک شمع به آب موجود در خود حرارت مي‌دهد.

وي تصريح کرد:‌ مهندسي موجود در حمام گواهي دهنده اين امر است که حمام از يک مهندسي خاصي برخوردار بوده و اين کار مهندسي در دوران گذشته تمدن ايرانيان را نشان مي‌دهد چرا که اروپائيان هرگز در 400سال پيش حمام نداشتند اين در حالي است که حمام شيخ بهايي در نقطه اوج مهندسي خود در آن زمان تنها با شعله شمع گرم مي‌شده که خود گواهي دهنده اوج مهندسي شيخ بهايي در حمام است.

آبروي مهندسي ايرانيان در حال دفن شدن است

امير شاه‌کرمي تصريح کرد: در حمام شيخ بهايي مهندسي ارزش بکار رفته که نمونه بارز آن در کوره آتش اين بناي تاريخي و چند طبقه کردن ساختمان است و در مجموع مي‌توان گفت حمام شيخ بهايي از يک المان سازه‌اي و آرايش بسيار زيبا و آراسته‌اي برخوردار است.

وي تصريح کرد: با توجه به نکات ياد شده بايد به فکر حفظ و ثبت حفظ مهندسي حمامها بود چرا که ممکن است آثار تاريخي و اين حمام‌ها از بين برود اما اگر مهندسي آنها ثبت شود اين مهندسي نسل به نسل خواهد گشت و در دانشگاه‌ها نيز دانشگاهيان از آن بهره لازم را مي‌برند که اين مهم يکي از رسالت‌هاي اصلي سازمان ميراث فرهنگي است.

امير شاه کرمي همچنين در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به اينکه سال گذشته با نام سال "اصلاح الگوي مصرف" نامگذاري شده است خاطر نشان کرد: مي‌توان الگوي مصرف را از مهندسي حمام‌ها بياموزيم و نبايد گذاشت مهندسي اين حمام‌ها دفن شود و مهندسي حمام‌ها آبروي مهندسي ايران است که بايد از دفن اين مهندسي‌ها جلوگيري کرد و از اين مهندسي مي‌توان سالهاي سال در دانشگاه بهره گرفت و اجراي اين مهم نيز هيچ هزينه گزافي را به همراه ندارد.

شمع حمام شيخ بهايي يک مهندسي نهفته است که بايد شناسايي شود

وي در بخش ديگري از سخنان خود افزود:‌ در مهمندسي حمام شيخ بهايي دو جريان به هم پيچيده فيزيکي وجود دارد چنانچه توليد،‌ حفظ و بهره برداري جريان انرژي (آتش)، ‌تخصص، حفظ و بهره برداري صحيح از آب با تلفيق آتش از جمله اين نکات است.

امير شاه کرمي ادامه داد: در ادبيات اجتماعي به اشکال مفاهيمي نسبت داده مي‌شود که بايد آنها را کشف و شناسايي نمود و شمع نيز با توجه به اهميت و عملکرد آن که در هنگام سوختن توليد انرژي و نور مختصري دارد از اهميت فوق العاده‌اي برخوردار است چرا که با هزينه‌اي در حد معقول مهندسي و بدون اصراف در حدي که طراحي و ساخته شده بهره‌وري دارد.

وي تصريح کرد: به همين سبب است که از شمع نيز براي روشن شدن مفاهيم استفاده مي‌شود.

اين متخصص بناهاي تاريخي يادآور شد: وقتي گفته مي‌شود حمام شيخ بهايي با شمع گرم مي‌شده است شمع خود نشان خرد، دانايي و تلاش انساني است؛ چنانچه در طراحي و ساخت اين حمام از چنان علم، مهندسي و هنري استفاده شده که نسبت شمع را به مهندسي بکار رفته در آن مي‌توان ديد.

وي تصريح کرد:‌ اکنون وظيفه سازمان ميراث فرهنگي کشف اين مهندسي و خرد بکار رفته در اين حمام است تا در نهايت بتوان مهندسي بالاتري از آن را در امروز خلق نمود و اکنون بايد در اين رابطه دو مرحله کاري را انجام داد.

اميرشاه کرمي گام اول در اين خصوص را کشف معني و مهندسي بکار رفته آن با بازگشت به زمان و مکان دانست و مرحله دوم را نيز در آفريدن معني و مهندسي در اين دوران متناسب با امکانات کنوني و روشن نمودن يک شمع ديگر است.

اين متخصص بناهاي تاريخي خاطرنشان کرد: ‌شمع آتشکده کوچکي است که بايد بازخواني شود و علاوه بر آن شمع مي‌گويد رازهاي در حمام نهفته که به علت عدم وجود مدارک از طريق تقارن‌ها مي‌توان معني شمع و يا مهندسي حمام شيخ بهايي را بازخواني نمود که اين مهم نيز وظيفه سازمان ميراث فرهنگي است که بايد براي دانشگاه‌هاي امروز پايه مهندسي ايجاد کند تا در نهايت ريشه درخت مهندسي امروز در آن قرار گيرد.