زودبازده‌ها نیامده رفتند

کد خبر: ۹۴۰۸۶

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۸۹ - ۰۸:۴۴

اسفند ماه سال 84 تا پایان سال 87 را می توان دوره شروع، اوج و افول زودبازده ها در بازار کار ایران دانست، طرحی که علیرغم حمایتهای همه جانبه مقامات ارشد دولت نتوانست توجیه مناسبی در برابر انتقادات ارائه کند و حال باید جای خود را به مشاغل خانگی بدهد.

به گزارش خبرنگار مهر، اسفند ماه سال 84 تا پایان سال 87 را می توان دوره ورود زودبازده ها به بازار کار ایران قلمداد کرد چرا که طی این سالها و همزمان با فعالیت سیدمحمد جهرمی وزیر وقت کار ، زودبازده ها توانستند جای خود را در بازار کار ایران باز کرده، توسعه یابند و متاسفانه از سال گذشته نیز با رفتن جهرمی از مسند وزارت کار، راه نزول و بایگانی را پی بگیرند.

زودبازده ها در صف مقدم اشتغالزایی

بر اساس این گزارش، اولویت قرار گرفتن اشتغال در سالهای گذشته از سوی دولت، حمایتهای شخص رئیس جمهور از زودبازده ها و همچنین الزام سیستم بانکی به اختصاص تسهیلات برای این طرحها، از عواملی بوده است که توجهات ویژه ای را به سمت زودبازده ها و طرحهای اشتغالزایی کوچک جلب کرد.

شعار ایجاد سالیانه 1.2 میلیون اشتغال جدید، تجربه موفق برخی کشورها در این زمینه و لزوم توسعه مشاغل خرد، از عوامل تاثیر گذار در راه اندازی بنگاهها قلمداد می شود.

انحراف، اتهام جدی زودبازده ها

هرچند در دوره بلوغ زودبازده ها یعنی زمانی که وزارت کار هر چند وقت یکبار آماری از میزان تسهیلات بانکها به این طرحها و همچنین بررسی طرحهای متقاضی تسهیلات به صورت دوره ای ارائه می داد، انتقادات جدی نیز مانند انحراف تسهیلات از سوی مرکز پژوهشهای مجلس، بانک مرکزی و در یک مورد نیز پلیس ارائه شد، ولی جهرمی هربار در رسانه ها به دفاع از طرح بنگاههای زودبازده پرداخت و منتقدین را به دقت بیشتر در عملکرد، هدف و برنامه این طرح فراخواند.

مشاغل خانگی در کورس

با تمام فراز و فرودهای زودبازده ها در کشور، امروز که وزارت کار در دوره تصدی شیخ الاسلامی وزیر کار  قرار دارد طرحی را تحت عنوان مشاغل خانگی به مجلس ارائه کرده که موفق به تصویب کلیات آن در صحن علنی شده است.

به اشتغال 1 میلیونی زودبازده ها تردید دارم

حمید حاج اسماعیلی در گفتگو با مهر، کلیت طرح بنگاههای زودبازده را قابل دفاع دانست و گفت: هرچند ایجاد اشتغال از طریق طرحهای زودبازده قابل توجیه و حمایت است ولی متاسفانه به آمار اشتغالزایی 1 میلیون نفری و پرداخت تسهیلات 23 هزار میلیارد تومانی آن تردید وارد است.

نماینده سابق کارگران در شورای حل اختلاف تصریح کرد: یکی از بزرگترین ضعفهای بنگاههای زودبازده مربوط به ابهام در صحت آمارها و عملکردها است به نحوی که هیچ گاه مشخص نشد تسهیلات زودبازده به چه میزان در هر یک از بخشها پرداخت شد و اگر شغل پایدار ایجاد شد، میزان آن چقدر است.

جریان اشتغال به سمت خانه ها سوق می یابد

حاج اسماعیلی بیان داشت: در حالی که در زمان کمک و حمایت از زودبازده ها قرار داریم تا ضمن رفع نقایص و عقب افتادگی های طرح بنگاهها، روند توسعه اشتغال از طریق این طرح تسهیل شود متاسفانه می بینیم که وزارت کار طرح دیگری را شتاب زده به مجلس ارائه می کند و می خواهد جریان اشتغال را به سمت خانه ها سوق دهد.

وی با تاکید بر اینکه هر چقدر طرح بنگاههای زودبازده قابل دفاع بوده است، طرح مشاغل خانگی غیرقابل اجرا و توجیه است، افزود: به دلیل عدم وجود تمهیدات لازم برای جلوگیری از خاموش شدن تحرک بنگاهها، آمارهای غیرواقعی ارائه می شود و در کنار آن نیز طرحهای دیگری مطرح می شود که خود جای سوال بسیاری دارد.

درصد انحراف زودبازده ها

این فعال کارگری با بیان اینکه بانکها می گویند تسهیلات زودبازده انحراف داشتهو به سیستم بانک برنگشته است، ولی نمی گویند که سررسید تسهیلات چه زمانی بوده و آیا اقساط آن پرداخت می شود و یا خیر؟ متاسفانه در این زمینه نه وزرت کار توانسته آمار و اطلاعات شفافی ارائه کند و نه بانک مرکزی.

به گفته حاج اسماعیلی، طرح بنگاههای زودبازده در حال حاضر عقیم مانده و به اهداف خود نرسیده است. حمایتهای فنی و مشاوره ای نیز هیچ گاه در کنار تسهیلات به بنگاهها ارائه نشد در حالی که برای تولید محصولاتی قابل رقابت، کشورهای پیشرفته به جنبه های فنی طرحها توجه می کنند.

زودبازده ها شکست خورد

وی با ذکر این نکته که ما هنوز هم مدافع زودبازده ها هستیم، بیان داشت: به نظر می رسد این طرحها به دلایلی که ذکر شد نتوانستند به اهداف خود برسند و منجر به ایجاد مشاغل پایدار شوند.

نماینده سابق کارگران در شورای حل اختلاف گفت: طرح مشاغل خانگی نیز که به تازگی مطرح شده است دارای نقایص فراوانی است به نحوی که علاوه بر مغایرت جدی با قانون نظام صنفی، بحث مالیاتها، بیمه ها، ایمنی در کار، بهداشت کار و موارد دیگر در آن روشن نشده است. حاج اسماعیلی خاطر نشان کرد: اینکه می گویند 200 شغل را شناسایی کرده اند باید جزئیات آن اعلام شود.

بهمنی: برای زودبازده ها برنامه خاصی نداریم

همچنین محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی نیز در گفتگو با مهر جدیدترین سیاست نظام بانکی در مورد زودبازده ها را پرداختن به طرحهای نیمه کاره و در دست اقدام بانکها دانست و گفت: برای سالجاری برنامه ویژه و جدیدی در این زمینه نداریم و همان اقدامات سال گذشته را ادامه خواهیم داد.

نرخ بیکاری را کاهش دهید

اولیاء علی بیگی، نایب رئیس کانون عالی شوراهای اسلامی کار سراسر کشور نیز در خصوص تغییر روش اشتغالزایی از بنگاههای زودبازده به مشاغل خانگی، به مهر گفت: متاسفانه هر چند وقت یکبار طرح جدیدی برای اشتغال در کشور مطرح می شود که با تغییر مدیران به فراموشی سپرده می شود.

این مقام مسئول کارگری تاکید کرد: مهم نیست که طرح اشتغالزایی چه اسمی داشته بشد بلکه باید دید در جریان اقدامات و برنامه ریزیها چه میزان می توانیم به اهداف اشتغالی و کاهش نرخ بیکاری نائل شویم.