پزشك خانواده سرگردان‌ ميان 2 وزارتخانه

اختلاف نظر ميان مسوولان وزارت بهداشت و رفاه بر سر نحوه تامين بودجه مورد نياز براي اجراي طرح پزشك خانواده در شهرها در حالي ادامه دارد كه در چنين شرايطي تحقق وعده مسوولان وزارت بهداشت درباره اجرا شدن طرح پزشك خانواده از ابتداي ارديبهشت در شهرها در هاله‌اي از ابهام قرار دارد.

کد خبر: ۹۳۱۳۹

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۸۹ - ۱۱:۳۷

درحالي‌كه هنوز چند روزي از اظهارات معاون درمان وزارت بهداشت در جمع خبرنگاران مبني بر اجرايي شدن طرح پزشك خانواده در شهرها از ارديبهشت ماه امسال نگذشته است، گفته‌هاي روز گذشته سرپرست برنامه‌ريزي بيمه‌هاي درماني وزارت رفاه كه اجراي اين طرح در صورت عدم تامين منابع مالي مورد نياز را غيرممكن دانسته است، يكبار ديگر بيانگر اين واقعيت است كه اجرايي شدن طرح پزشك خانواده در شهرها آن هم در زمان وعده داده شده بعيد به نظر مي‌رسد.

رضا حسين‌پور ، در حالي با پيش كشيدن مشكل تامين منابع مالي مورد نياز براي اجراي پزشك خانواده در شهرها آب پاكي را روي دست مسوولان وزارت بهداشت و جمعيت ميليوني ساكن شهرها ريخت كه معاون درمان وزارت بهداشت در اظهارات خود تاكيد كرده بود اعتبارات اين طرح در دل سازمان‌هاي بيمه تامين اجتماعي و خدمات درماني و بخشي از اعتبارات مربوط به امور بهداشتي آن نيز در وزارت بهداشت موجود است.

پزشك خانواده؛ يك ضرورت

مسوولان وزارتخانه‌هاي بهداشت و رفاه، هدف از اجراي طرح پزشك خانواده را ساماندهي نظام سلامت و درمان در كشور مي‌دانند تا از اين طريق خدمات بهداشتي و درماني تمامي افراد ساكن كشور پوشش داده شده و در هزينه‌هاي درماني كشور نيز تا حدود زيادي صرفه‌جويي شود.

آنها معتقدند اگر طرح پزشك خانواده و نظام ارجاع سلامت، تمام كشور را تحت پوشش قرار دهد بسياري از آزمايش‌هاي غيرضروري از دفترچه بيماران خط مي‌خورد.

تاخير در اجراي يك وعده

در حالي‌كه بر اساس قانون بودجه سال 88 كشور، وزارت بهداشت موظف بود تا پايان سال گذشته علاوه بر روستاها، شهرهاي زير100 هزار نفر را نيز زير پوشش طرح پزشك خانواده ببرد اما مشكلات موجود در رابطه با اجراي اين طرح در روستاها از يك‌سو و اخبار متناقص مسوولان وزارتخانه‌هاي بهداشت و رفاه درباره زمان و چگونگي اجراي طرح پزشك خانواده در شهرها از سوي ديگر، سرنوشت اين طرح را طي دوره‌هاي مختلف با اما و اگرهاي بسياري مواجه كرده است. در واقع با وجود وعده‌هاي وزير بهداشت مبني بر اجراي طرح پزشك خانواده در شهرهاي كمتر از 100 هزار نفر تا پايان سال 88، حتي اجراي اين طرح در شهرهاي زير 50 هزارنفر نيز عملي نشده و سرانجام در روزهاي پاياني سال گذشته، زمزمه‌هاي آغاز اين طرح در شهرها از ابتداي سال 89 به گوش رسيد.

اجراي ناقص طرح در روستاها

مسوولان دو وزارتخانه بهداشت و رفاه درحالي بر اجراي طرح پزشك خانواده در شهرها تاكيد دارند كه بررسي‌ها بيانگر اين واقعيت است كه مرحله اول اجراي طرح مذكور در روستاهاي كشور از موفقيت مورد انتظار برخوردار نبوده است. در واقع طرح پزشك خانواده از ابتداي اجرا در روستاها و با تحت پوشش قراردادن 22 ميليون جمعيت روستايي كشور به دليل اختلافات ميان وزارتخانه‌هاي رفاه و بهداشت با مشكلاتي همراه بود كه در ادامه اجراي آن را با افت‌وخيزهايي مواجه كرد. پرداخت‌هاي نامنظم و گاه با تاخيرهاي چند ماهه حقوق پزشكان خانواده و در نتيجه كاهش انگيزه خدمت براي پزشكان و ريزش آنها از جمله نواقص اجراي طرح پزشك خانواده در روستاها محسوب مي‌شود.

وزارت رفاه: بدون بودجه، هرگز

مسوولان وزارت بهداشت درحالي از ابتداي سال‌جاري وعده اجرايي شدن طرح پزشك خانواده در شهرهاي زير 100 هزار نفر را داده‌اند كه مسوولان وزارت رفاه به دليل مبهم بودن وضعيت تامين منابع مالي مورد نياز، چندان به اجرايي شدن اين طرح در زمان وعده داده شده خوشبين نيستند.

سرپرست برنامه‌ريزي‌ بيمه‌هاي درماني وزارت رفاه در گفتگو با ايسنا مي‌گويد: هر چند توافقاتي بين وزارت رفاه و بهداشت مبني بر اجراي طرح پزشك خانواده در شهرها، انجام شده است اما هنوز مشكلات مربوط به نحوه تامين منابع مالي مورد نياز براي اجراي اين طرح ادامه دارد و اجراي طرح بدون تامين بودجه غيرممكن است.

رضا حسين‌پور با تاكيد بر اين‌كه در شرايط فعلي اجراي طرح پزشك خانواده فقط در چند شهر به طور آزمايشي امكانپذير است، مي‌گويد: اجراي طرح پزشك خانواده در تمام شهرهاي زير 100 هزار نفر نيازمند منابع مالي بسياري است و شايد اجراي آن در تمام شهرها فقط در صورت تامين منابع مالي در نظر گرفته شده در بودجه امكانپذير باشد بنابر اين بر اساس اعلام مسوولان وزارت بهداشت، پيش‌بيني شده طرح پزشك خانواده از ارديبهشت فعلا در برخي شهرهاي زير 50 هزار نفر به صورت آزمايشي اجرايي شود.

طرح پزشك خانواده در حالي از ارديبهشت در شهرهاي زير 50 هزار نفر اجرا مي‌شود كه از ابتدا قرار بود اين طرح در شهرهاي زير 100 هزار نفر اجرا شود و به نظر مي‌رسد باز هم مشكل تامين منابع مالي موجب شده است اجراي اين طرح در شهرها بر اساس اولويت‌بندي جمعيتي انجام شود.

پزشكان خانواده به دور از تخصص

رئيس فراكسيون سلامت و رفاه مجلس در گفتگو با «جام‌جم» با بيان اين‌كه اجراي طرح پزشك خانواده نيازمند استفاده از پزشكاني است كه دوره‌هاي آموزش تخصصي در اين زمينه را طي كرده‌اند و از آنجا كه هم‌اكنون براي اجراي طرح پزشك خانواده در روستاها صرفا از پزشكان عمومي بدون گذراندن دوره‌هاي آموزشي تخصصي، استفاده مي‌شود، گفت: اين طرح معناي واقعي طرح پزشك خانواده را نمي‌دهد.

به گفته دكتر شاهرخ رامين، طرح پزشك خانواده‌اي كه هم اكنون در روستاها اجرا مي‌شود، استفاده از پزشكان عمومي در سيستم غيرفني با نواقص و مشكلات فراوان است و بنابراين براي اين‌كه پزشك خانواده به هدف اصلي خود كه تضمين‌كننده حقوق بيماران در نظام سلامت است نزديك شود، ضروري است پزشكان عمومي با گذراندن دوره‌هاي آموزشي لازم به عنوان نيروي متخصص در اجراي طرح پزشك خانواده تربيت شوند.

وزارت بهداشت تاخير دارد

رامين تاكيد دارد: وزارت بهداشت در اجراي طرح پزشك خانواده با تاخير مواجه است زيرا اين طرح بايد به‌طور كامل هم در روستاها و هم در شهرها تا پايان برنامه چهارم توسعه اجرايي مي‌شد.

وي مي‌گويد: از بهمن ماه سال گذشته كه برگزاري دوره‌هاي تخصصي پزشكان عمومي شركت كننده در طرح پزشك خانواده آغاز شده است و با پايان دوره آموزشي اين گروه از پزشكان براساس اعلام مسوولان وزارت بهداشت اجراي طرح پزشك خانواده در برخي استان‌ها آغاز مي‌شود.

وي مي‌افزايد: در ادامه از ماه آينده دوره‌هاي آموزشي پزشكان عمومي شركت‌كننده در طرح پزشك خانواده 10 استان ديگر كشور نيز آغاز خواهد شد و پيش‌بيني مي‌شود تا مهر ماه با اتمام دوره آموزشي اين گروه از پزشكان بتدريج اين طرح در ساير استان‌هاي كشور نيز اجرايي شود.

مسوولان وزارت بهداشت درحالي يكبار ديگر وعده اجراي طرح پزشك خانواده در شهرها از ابتداي ارديبهشت را به شهروندان ساكن شهرها مي‌دهند كه با توجه به مشكلاتي كه اجراي پزشك خانواده در روستاها با آن مواجه بود، ضروري به نظر مي‌رسد پيش از هر اقدامي در ابتدا براي رفع نقاط ضعف و نواقص موجود در اين طرح، راهكار مناسبي انديشيده شود.

در صورت عدم چاره‌انديشي جدي براي رفع نواقص موجود در اين طرح، با اجرايي شدن پزشك خانواده در شهرها، احتمال تكرار مشكلات قبلي به شكلي عميق‌تر و نگران‌كننده‌تر وجود خواهد داشت كه تبعات آن در مرحله نخست گريبانگير نظام سلامت جامعه خواهد شد.