بيانيه غيرمتعهد‌ها در انتقاد از گزارش آمانو

کد خبر: ۸۸۵۵۳

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۳۸۸ - ۱۲:۱۳

جنبش غيرمتعهد‌ها در آژانس بين‌المللي انرژي در بيانيه‌اي كه در وين قرائت شد درباره گزارش مديركل آژانس درباره فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران نسبت به رويكرد مديركل در گزارش و تفاوت اين رويكرد با آن چه در گزارش‌هاي قبلي آژانس منتشر شده است خواستار توضيح مديركل شدند.

جنش غيرمتعهد‌ها نسبت به تبعات احتمالي فاصله گرفتن از زبان استاندارد راستي‌آزمايي در بخش خلاصه گزارش مديركل جايي كه بيان مي‌كند: «ايران ‌بايد همكاري لازم را براي اين كه به آژانس اجازه دهد كه تاييد كند، كليه مواد هسته‌يي ايران در فعاليت‌هاي صلح‌آميز قرار دارند، مورد ملاحظه قرار دهد» ابراز نگراني كرده و از دبيرخانه آژانس خواستار توضيح شده است.

اين جنبش با مدنظرقراردادن اجراي «تفاهم‌نامه جمهوري اسلامي ايران و آژانس در خصوص مداليتي حل و فصل موضوعات باقي مانده» (INFCIRC/‌٧١١) اعلام كرد كه كماكان منتظر است اجراي پادمان در ايران به صورت عادي به انجام برسد.

به گزارش ايسنا متن بيانيه جنبش غيرمتعهد‌ها توسط نماينده مصر در جمع اعضاي شوراي حكام قرائت شد به شرح زير است:

«آقاي رييس

‌١ـ جنبش غيرمتعهد‌ها مايل است مراتب تشكر خود را از مديركل ‌آژانس بين‌المللي انرژي اتمي يوكيا آمانو به خاطر گزارش وي درباره اجراي موافقت‌نامه پادمان در جمهوري اسلامي ايران مندرج در سند gov/‌٢٠١٠/١٠ ابراز كند.

‌٢ ـ قبل از بيان نقطه نظرات‌مان در خصوص گزارش مديركل، جنبش غيرمتعهد‌ها مايل است مواضع اصولي خود را درباره اين موضوع مورد تاكيد قرار دهد.

A. جنبش غيرمتعهد‌ها بر حق اوليه غيرقابل انكار كليه كشورها براي توسعه، تحقيق، توليد و استفاد از انرژي اتمي براي مقاصد صلح‌آميز، بدون هرگونه تبعيض و منطبق با تعهدات قانوني مترتب، تاكيد مي‌كند. بنابراين، هيج موردي نبايد به گونه‌اي تفسير شود كه منجر به ايجاد ممنوعيت با محدوديت حقوق كشورها در توسعه انرژي اتمي براي مقاصد صلح‌آميز شود، انتخاب‌ها و تصميمات كشورها، شامل موارد (‌مربوط به) جمهوري اسلامي ايران،‌ در زمينه استفاده صلح‌آميز از فن‌آوري هسته‌يي و سياست‌هاي چرخه سوخت مي‌بايست محترم شمرده شوند.

B. جنبش غيرمتعهد‌ها، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي را به عنوان تنها مرجع ذي‌صلاح براي راستي‌آزمايي تعهدات پادماني مترتب بر اعضا مورد شناسايي قرار داده و تاكيد مي‌كند كه هيچ فشار يا مداخله ناواردي در فعاليت‌هاي آژانس به ويژه در فرآيند راستي‌آزمايي كه مي‌تواند بازدهي و اعتبار آژانس را به مخاطره اندازد، نبايد وجود داشته باشد.

C. جنش غيرمتعهد‌ها بر تفاوت بنيادين ميان وظايف قانوني كشورها وفق موافقت‌نامه‌هاي پادمان مربوط به آنها با هرگونه اقدامات اعتمادساز كه به طور داوطلبانه اتخاذ مي‌كردند، تاكيد كرده و اين كه اين امر موجد وظايف پادماني قانوني نيست.

D. جنبش غيرمتعهد‌ها تاسيس منطقه عاري از سلاح هسته‌يي (NWFZ) در منطقه خاورميانه را به عنوان گامي مثبت در راه نائل شدن به هدف خلع سلاح هسته‌يي جهاني مورد توجه قرار داده و مراتب حمايت خود از تاسيس چنين منطقه‌اي مطابق با قطعنامه‌هاي مربوطه مجمع عمومي و شوراي امنيت را تكرار مي‌كند.

E. جنبش غيرمتعهد‌ها مصونيت فعاليت‌هاي هسته‌يي صلح‌آ‌ميز را مورد تاييد مجدد قرار داده و تاكيد مي‌كند هرگونه حمله با تهديد به حمله بر عليه تاسيسات هسته‌يي صلح‌آميز اعم از در حال فعاليت يا در حال ساخت كه بشريت و محيط زيست را در معرض خطر جدي قرار داده و نقض عمده حقوق بين‌الملل، اصول و اهداف منشور ملل متحد و آيين‌نامه آژانس بين‌المللي انرژي اتمي محسوب مي‌شود، تاكيد مي‌كند. جنبش غيرمتعهد‌ها نياز به تدوين سند مذاكراتي چند جانبه جامع براي اعلام ممنوعيت حملات يا تهديد به حملات بر تاسيسات هسته‌يي مختص استفاده‌هاي صلح‌آ‌ميز از انرژي هسته‌يي را تصديق مي‌كند.

F. جنبش غيرمتعهد‌ها قويا معتقد است كه كليه پادمان‌ها و موضوعات راستي‌آزمايي از جمله موارد مربوطه به ايران ‌بايد در چارچوب آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و براساس مباني حقوقي و فني حل و فصل گردد، علاوه بر آن جنبش غيرمتعهد‌ها تاكيد دارد كه آژانس ‌بايد به كار خود براي حل موضوع هسته‌يي ايران در چارچوب اختيار و اساسنامه آژانس ادامه دهد.

G. غيرمتعهد‌ها تاكيد مي‌كند كه ديپلماسي و گفت‌وگو از طريق صلح‌آميز و هم‌چنين مذاكرات محتوايي بدون پيش‌شرط بين طرف‌هاي ذي‌ربط بايد به عنوان تنها روش‌هايي كه از طريق آ‌نها يك راه‌حل فراگير و پايا براي موضوع هسته‌يي ايران قابل دستيابي است، باقي بماند.

‌٣ ـ جنبش غيرمتعهد‌ها ملاحظه مي‌كند كه گزارش اخير مديركل شامل اشارات زيادي به وقايعي است كه قبل از گزارش پيشين مندرج در سند GOV/‌٢٠٠٩/٧٤ مورخ ‌١٦ نوامبر ‌٢٠٠٩ رخ داده‌اند. جنبش غيرمتعهد‌ها هم‌چنين ملاحظه مي‌كند كه گزارش پاسخ‌هاي ارائه شده از سوي ايران به آژانس در موارد متعدد را منعكس نساخته است.

‌٤ ـ جنبش غيرمتعهد‌ها ملاحظه مي‌ كند كه مديركل بار ديگر بيان داشته كه آژانس قادر بوده است به راستي‌آزمايي عدم انحراف مواد هسته‌يي اظهار شده در ايران ادامه دهد.

‌٥ ـ جنبش غيرمتعهد‌ها هم‌چنين ايران را به افزايش همكاري‌اش با آژانس به منظور ارائه تضميني معتبر در خصوص عدم وجود مواد و فعاليت‌هاي هسته‌يي اعلام نشده در ايران، ‌در چارچوب شرح وظايف آژانس ترغيب مي‌كند.

‌٦ ـ جنش غيرمتعهد‌ها با نگراني تبعات احتمالي فاصله گرفتن از زبان استاندارد راستي‌آزمايي در بخش خلاصه گزارش مديركل جايي كه بيان مي‌دارد: ايران ‌بايد همكاري لازم را براي اين كه به آژانس اجازه دهد كه تاييد كند، كليه مواد هسته‌يي ايران در فعاليت‌هاي صلح‌آميز قرار دارند، مورد ملاحظه قرار مي‌دهد و مايل است در اين خصوص از دبيرخانه درخواست توضيح كند.

‌٧ ـ غيرمتعهد‌ها از همكاري مستمر بين آژانس و ايران همان‌گونه كه در آخرين گزارش مديركل ذكر شده استقبال كرده و در اين رابطه موارد زير را متذكر مي‌شود:

A. فعاليت توليد مواد هسته‌يي، ‌خصوصا مواردي كه به غني‌سازي مربوط مي‌شود، هم‌چنتان تحت اقدامات كنترلي و نظارتي آژانس قرار داشته و تا به آن تاريخ نتايج نمونه‌برداري‌هاي محيط زيستي در كارخانه غني‌سازي سوخت FEP در نطنز و كارخانه نيمه‌صنعتي غني‌سازي سوخت (PEFP) دلالت بر آن دارد كه عمليات كارخانه‌ها منطبق بر موارد اظهار شده بوده است. آژانس از زمان آخرين گزارش ‌٤ بازرسي سر زده را به طور موفقيت‌آميز به انجام رساند. از مارس ‌٢٠٠٧ در مجموع ‌٣٥ مورد بازرسي سرزده در FEP انجام شده است.

B.آژانس تاييد كرده است كه كارخانه غني‌سازي سوخت فردو (PEFP) با اطلاعات طراحي ارائه شده از سوي ايران مطابقت داشت و تاسيسات در مرحله بپيشرفته ساخت قرار داشت، اگرچه هيچ سانتريفيوژي به تاسيسات وارد نشده است. آژانس پس از گزارش قبلي چهار راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي (DIV) را به انجام رسانده است. از اكتبر ‌٢٠٠٩ مجموع ‌٥ راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي (DIV) در كنار نيمه‌صنعتي غني‌سازي سوخت انجام شده است.

C. آژانس به نظارت بر استفاده و ساخت سلول‌هاي د اغ در تاسيسات هسته‌يي مربوطه در ايران ادامه داده و هيچ‌گونه شواهدي دال بر اين‌كه فعاليت‌هاي جاري بازفرآوري وجود داشته، در اين تاسيسات مشاهده نشده است.

D. آژانس ارزيابي خود را درباره نتايج راستي‌آزمايي موجودي فيزيكي (PIV) انجام شده در كارخانه توليد سوخت (FMP) در اوت ‌٢٠٠٩ را نهايي كرده و نتيجه گرفته است كه فهرست موجودي مواد هسته‌يي در FMP كه ايران اظهار داشته با اين نتايج انطباق دارد. ايران امكان دسترسي آژانس به رآكتور آب سنگين را در اراك (IR-40) فراهم ساخت و آژانس قادر شد، راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي را انجام دهد. آژانس تاييد مي‌كند كه احداث تاسيسات در حال انجام است.

‌٨ ـ جنش غيرمتعهد‌ها ملاحظه مي‌كند كه به نظر مديركل "مدت زماني كه ايران براي اعلام در خصوص تغييرات مربوطه ايجاد شده در PFEP فراهم آورد براي آژانس براي اين‌كه بتواند رويه‌هاي موجود پادماني را تنظيم كند، ناكافي بود. در اين رابطه جنبش غيرمتعهد‌ها ايران را به ارائه اطلاعات طراحي درباره تاسيسات هسته‌يي‌اش مطابق با موافقتنامه پادمان جامع اين كشور با آژانس ترغيب مي‌كند.

‌٩ ـ جنبش غيرمتعهد‌ها از درخواست‌هاي پيشين مديركل خطاب به آن دسته از اعضايي كه اطلاعاتي را در ارتباط با "مطالعات ادعايي" به دبيرخانه ارائه كرده‌اند، براي موافقت با اين‌كه آژانس تمامي اسناد مربوطه را با ايران ارائه كند، كاملا حمايت مي‌كند. جنش غيرمتعهد‌ها يك‌بار ديگر نگراني‌هاي خود را نسبت به ايجاد موانع در اين خصوص كه فرآيند راستي‌آزمايي آژانس را با مانع مواجه مي‌سازد، ابراز مي‌دارد. جنبش غيرمتعهد‌ها در اين رابطه، ‌خاطرنشان مي‌سازد كه مديركل قبلا گزارش كرده :

A. آژانس به طور مستقل ابزارهاي محدودي را براي اثبات صحت مدارك ارائه شده كه براساس مطالعات ادعايي را تشكيل مي‌دهند در اختيار دارد.

B. محدوديت‌هاي اعمال شده از سوي برخي اعضا در قبال در اختيار گذاشتن اطلاعات به ايران،‌ انجام مذاكرات مشروح را با ايران در اين خصوص براي آژانس مشكل‌تر مي‌سازد.

‌١٠ ـ با مدنظر قرار دادن تحولات ياد شده بالا و هم‌چنين گزارش‌هاي قبلي مديركل در خصوص اجراي برنامه عمل «تفاهم‌نامه جمهوري اسلامي ايران و آژانس در خصوص مداليتي حل و فصل موضوعات باقي مانده» (INFCIRC/‌٧١١) جنيش غيرمتعهد‌ها كماكان منتظر است كه اجراي پادمان در ايران به صورت عادي به انجام برسد.

‌١١ـ جنش غيرمتعهد‌ها موضع اصولي خود را مبني بر اين‌كه ديپلماسي و گفت‌وگو تنها راه براي حل بلند مدت موضوع هسته‌يي ايران است، تصريح مي‌كند. جنبش غيرمتعهد‌ها بدين منظور همه كشورهاي عضو را نسبت به مشاركت مثبت، تشويق مي‌ كند.

متشكر آقاي رييس»