7سین امسال، بدون تنگ ماهی قرمز

حسین عبیری گلپایگانی*

کد خبر: ۸۸۲۲۷

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۳۸۸ - ۰۱:۱۸

با شروع نیمه دوم اسفند ماه ؛ یواش یواش در جلوی بعضی از مغازه ها و یا در کنار پیاده روها ؛ بساط فروش تنگ های ماهی قرمز شب عید نوروز شروع می شود. در هر بساط یک لگن بزرگ وجود دارد که پر از ماهی می باشد چون اکثر این ماهی ها قرمز رنگ می باشند لذا اصطلاح ماهی قرمز شب عید برایشان بیشتر به کار می رود و در کنار لگن بساط ماهی فروشان چند تا تنگ کوچک نیز است که در داخل هر کدام از آنها یکی یا چند تا ماهی وجود دارد که این ماهی ها همیشه در حال جنب جوش هستند و انگار می خواهند از درون تنگ فرار کنند که به علت استحکام شیشه (جنس تنگ) امکان فرار برای آنان وجود ندارد مردم با خرید ماهی های کوچولو (که در تنگ های بلورین زندانی هستند) آنان را جهت گذاشتن در سر سفره هفت سین به منزل می برند.

حالا در ایامی که بازار بساط ماهی فروشان( ماهی کوچولوی قرمز رنگ ) داغ است و شما با فرزند خردسال خود که در حال قدم زدن در خیابان و کوچه ها هستید که ناگهان چشم فرزند خردسال شما به این ماهی رنگ وارنگ می افتد؛ حتما" کودکتان شما را به سمت این بساط ها ماهی فروشی خواهد کشاند و از شما در خواست می نمائید که برایش از این ماهی ها خوشگل خریداری کنید . برای شما دو حالت وجود دارد:

1 – در حالت اول شما با خریدن ماهی و آوردن آنها به منزل؛ هر روز با وجدان خود درگیری می باشید که این ماهی کوچولو چه گناهی کرده است که باید در این تنگ کوچک زندانی شود و همچنین عید نوروز و آغاز سال نو خود را در کنار سفره هفت سینی آغازمی کنید که موجود بی گناهی را اسیر تنگ نموده اید.
2 – در حالت دوم از خرید ماهی خود داری می کنید که با اعتراض و گریه زاری فرزند خود روبرو می شوید و این نخریدن ماهی باعث می شود که ذهن فرزند خردسالتان نبست به شما بد شود و او روزی چند بار با گریه و عصبانیت به یاد شما بیاورد که پدر و مادر خوبی نیستید چون برایش ماهی قرمز نخردید و این باعث آزرده خاطری شما نیز خواهد شد.

چرا نباید در سفره هفت سین ماهی قرمز وجود داشته باشد

الف –از نظر تاریخی : تا صد سال پیش در عید نوروز اصلا"ماهی قرمز بر سر سفره هفت سین ایرانیان جای نداشت .و اگربه خواهیم از نظر تاریخی این مسئله را بررسی کنیم نقاشی سفره هفت سین کمال الملک یک سند واقعی می باشد زیرا در این آثار هنری از وجود ماهی قرمزرنگ در سر سفره هفت سین ایشان خبری نیست؛ لذا می توان گفت که حتی در دوره قاجارنیز مردم در سفره هفت سین از ماهی قرمز استفاده نمی کردند و این نشان می دهد که ماهی قرمز در این چند دهه اخیر بر سر سفره هفت سین راه یافته است. همچنین طبق بررسی ها نشان می دهد فقط در کشور چین مردم در مراسم عید کشور خود از ماهی قرمز استفاده می کردند و در پایان مراسم عید نیز این ماهی ها کوچک را در آبهای روان رها می کردند . ولی از حدود هشتاد سال پیش همزمان با ورود چای از چین به کشور ایران استفاده از ماهی قرمز در جشنهای نوروزی که مخصوص ایرانیان می باشد نیز شایع شده است .

ب- از نظر بهداشتی :ماهی های قرمز سفره هفت سین می تواند عامل انتقال ویروسی به نام سالموند به انسان شوند که یک نوع بیماری پوستی می باشد واحتمال دارد کسانیکه ماهی قرمز در منزل نگهداری می کنند مخصوصا" هنگامی که افراد خردسال جهت بازی با ماهی آن را دستمالی می کنند به این بیماری مبتلا شوند و سلامتی خود و خانواده را در معرض خطر قرار دهند.

ج- از نظر روانی : در بعضی از کودکان ؛ مرگ موجودات زنده در اطراف آنان می تواند آثار بد روحی برایشان داشته باشد و چون کم تجربه هستند و هنوز مفهوم مرگ را نمی دانند و از نظر روحی آمادگی مرگ اطرافیان ندارند و آثار این مرگ تا مدتها در ذهن آنان باقی می ماند و حتی یاد این مرگها گاهی می تواند باعث بیماری های روانی در بزرگ سالی این افراد شود. از طرفی کودکان به علت روحیه کنجکاوانه دوست دارند با هر چیزی که در اطرافشان است ارتباط برقرار کنند مخصوصا" با موجودات زنده بی آزارمانند ماهی قرمز و چون طول عمر ماهی های قرمز در حالت معمولی کوتاه می باشد و بعضی مواقع به علت بی دقتی و کمبود اطلاعات افراد نسبت به نگهداری و حفاظت از این ماهیها ؛ باعث مرگ زود هنگام ماهی می شوند. حال مرگ ماهی می تواند آثار بدی در روی ذهن این کودکان بگذارد و گاهی مرگ ماهی یا هر موجود زنده دیگر در اطراف کودکان و باعث می شود که از نظر روحی و روانی به سلامت آنان آسیب جدی وارد شود.

د - از نظر دینی : ماهی قرمزی را از محل زندگی خود مثل حوض یا رودخانه به یک تنگ کوچک منتقل می کنند و این ماهی باید تمام ایام عمر باقی مانده خود را در این زندان کوچک سپری کند؛ حالا اگر صاحب ماهی بدون آنکه برای نگهداری این ماهی اطلاعاتی داشته باشد مثلا" ماهی باید چه نوع غذائی بخورد و در چه دمای زندگی کند و چند روز یکبار آب را آن تعویض کند از همه بدتر در ایام تعطیلات است اگر کلیه افراد خانواده به مسافرت بروند این مهمان کوچولو باید چندین روز در خانه تک تنها بماند بدون آنکه مواد غذائی در اختیارش قرار گیرد یا آبش تعویض شود و در صورتیکه بمیرد جسدش چند روز در آب باقی می ماند که باعث آلودگی فضای خانه خواهد شد.
با توجه به مشکلات بالا حال در کدام دین و آیین مذهبی اذیت و آزار حیوانات مجاز شمرده شده است که ما باعث اذیت و آزار این موجودات کوچولو خدا می شویم .

پ – از نظر اقتصادی : با توجه به خرید و فروش ماهی قرمز در ایام اسفند ماه ؛ فرض کنید که حدود 10 میلیون خانوار ایرانی تصمیم به خرید ماهی قرمز بکنند و به طور میانگین هر خانواده دو تا ماهی بخرد اگر میانگین قیمت هر ماهی هزار تومان بگیریم در ایام عید نوروزی چیزی حدود بیست میلیارد تومان پول جهت خرید ماهی قرمز توسط مردم در سال هزینه می شود که مبلغ چشمگیری می باشد که متاسفانه این ماهی ها تا پایان تعطیلات نوروزی زنده نخواهند ماند .

لازم به ذکر است : ماهی های قرمز کنار خیابان به علت اینکه یا در آب کلر دار قرار گرفته اند و یا در اثر ضربه های غیر عادی در هنگام جابجای و جدا کردن آنها از یک دیگر اکثرا" سکته زده می شوند همچنین ریختن مواد غذائی چرب به درون تنگ ماهی و یا استفاده از آب کلر دار در هنگام تعویض آب ماهی و یا فشاردادن ماهی با دست و یا به خاطر بازیگوشی کودکان نسبت به ماهی که او را تا حد مرگ در بیرون آب نگه می دارند و در آخرین لحظات که ماهی دارد جان می دهد آن را دوباره به آب بر می گردانند تا دو باره جان بگیرد و این کار را چندین بار تکرار می کنند ( به قول عامیانه ماهی را شکنجه میدهند ) و خیلی موارد دیگر که باعث کاهش طول عمر ماهی می شود که در مدت کوتاهی بعد از خرید ماهی میمرند یعنی از زمانیکه شما ماهی را می خرید تا زمان مرگ آنان فقط چند روز بیش نیست پس بیایم به خاطر خدا وسلامتی کودکانمان و حفظ محیط زیست از استفاده ماهی قرمز در سفره هفت سین جلوگیری کنیم .

*حسین عبیری گلپایگانی فعال محیط زیست