تقلیل حمایت از معلولان از اجرای قانون به ارائه «بسته»‌!

دورنمای ناخوشایندی که با توجه به آمار بالای تصادفات جاده‌ای در کشورمان و افزایش روزافزون شمار معلولان در ایران، تلخ‌تر به نظر می‌رسد و بی شباهت به چشم بستن بر مشکلاتی که ممکن است گریبان هر کداممان را بگیرد، نیست. ندید گرفتن این واقعیت که اغلب افراد دارای معلولیت، معلول به دنیا نیامده‌اند و بعد‌ها دچار معلولیت شده‌اند.

کد خبر: ۸۵۵۶۹۳

تاریخ: ۰۷ آذر ۱۳۹۷ - ۲۳:۰۰

به فاصله چند ماه تا پایان سال و در شرایطی که جامعه معلولان، چشم انتظار تخصیص اعتباری برای اجرای «قانون حمایت از حقوق معلولان» در لایحه بودجه سال بعد هستند، شواهد حکایت از ندید گرفتن این مهم توسط دولتمردان دارد.

به گزارش «تابناک»؛ به رغم آنکه به گفته یکی از اعضای فراکسیون حمایت از حقوق معلولان در مجلس شورای اسلامی، ۱۲ تا ۱۴ درصد ایرانیان دارای معلولیت هستند و ایران از این نظر، جزو ده کشور نخست دنیا به شمار می‌آید، ظاهرا این مسأله آن چنان که باید مورد توجه مسئولان کشورمان قرار نگرفته است.

این را می‌شود از اخباری دریافت که این روز‌ها منتشر می‌شود و حکایت از اعتراض سازمان‌های مردم نهاد، تشکل‌ها و گروه‌های معلولان سراسر کشور دارد. اعتراض به سازمان برنامه‌وبودجه که اعتباری برای اجرای «قانون حمایت از حقوق معلولان» در لایحه بودجه ۹۸ پیش‌بینی نکرده است.

صحبت درباره قانونی است که هرچند مقدمات شکل گیری آن در دهه ۸۰ فراهم آمد، سرانجام پس از تلاش زیاد در بیستم اسفند ماه ۹۶ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در هشتم اردیبهشت امسال جهت اجرا به سازمان بهزیستی کشور ابلاغ شد؛ قانونی که در سال جاری مجالی برای اجرا نیافت، چون بودجه‌ای برای اجرایش تخصیص داده نشده بود.

روندی که وقتی خبر رسید سازمان بهزیستی بودجه‌ای بالغ بر ۱۲۵ هزار میلیارد ریال برای اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان پیش‌بینی کرده و به سازمان برنامه و بودجه فرستاده، انتظار می‌رفت تغییر کند، اما حالا خبر می‌رسد که بر اساس نظر کارشناسان و متولیان سازمان برنامه و بودجه، تنها ۱۲ درصد بر بودجه سازمان بهزیستی کشور افزوده شده است؛ افزایشی نزدیک به آنچه هر ساله در بودجه این سازمان لحاظ می شود.

رویدادی که برخی معترضان آن را به جوانمرگ شدن قانون یاد شده تعبیر می‌کنند؛ قانونی که پس از کش و قوس‌های فراوان به تصویب رسید و ابلاغ شد، اما قرار نیست اجرایی شود که اگر این گونه بود، اعتباری برای اجرایش در نظر گرفته می‌شد. بی اعتنایی به قانونی که دست کم یک و نیم فرد دارای معلولیت‌های شدیدتر، چشم انتظار شکوفایی و اجرایش هستند.

وضعیتی ناامیدکننده که ظاهرا عجیب‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد. این را می‌شود از سخنان بهروز مروتی، مدیر کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت دریافت که به جهان صنعت گفته: «از ابتدا بودجه‌ای برای معلولان در نظر گرفته نشده بود که حالا بخواهد حذف شود. قانون جدید «حمایت از حقوق معلولان» در اواخر سال ۹۶ تصویب و در اردیبهشت سال ۹۷ ابلاغ شد. یعنی در سال ۹۷ هم هیچ بودجه‌ای برای آن در نظر گرفته نشد. به همین دلیل معلولان صبر کردند تا سازمان برنامه و بودجه برای سال ۹۸ به این قانون بودجه‌ای اختصاص دهد که حالا هم به کل قضیه منتفی شده است.»

وی در ادامه گفته: «سازمان بهزیستی در جهت مشخص شدن اعتبارات لازم برای معلولین در اقدامی سریع اعتبارسنجی‌های لازم را انجام داد و ۱۲ میلیارد اعتبار برای این مسأله در نظر گرفت که این موضوع در نظر گرفته نشد و طبق سنوات گذشته و بدون در نظر گرفتن اعتبارسنجی دوباره ۱۲ درصد مثل هر سال به بودجه بهزیستی اضافه شد. با این شرایط ما مجدد به ۱۴ سال پیش بازگشتیم و تمام تلاش‌هایی که در این چند سال انجام دادیم بی‌نتیجه ماند.»

شرایطی که به باور این فعال حقوق معلولان، می‌تواند موجب سرخوردگی مضاعف افراد دارای معلولیت شود، چون در قانون، مواد و بند‌هایی برای حمایت از ایشان در نظر گرفته شده، اما اختصاص نیافتن بودجه موجب خواهد شد این مواد قانونی به هیچ انگاشته شوند؛ وضعیتی که برای فرار از آن، بیانیه‌ای تهیه و تقدیم ریاست مجلس و فراکسیون برنامه و بودجه شده که امضا کنندگان آن امیدوارند، کارگر واقع شود و در غیر این صورت، آن گونه که مروتی گفته، شاهد اعتصاب معلولان خواهیم بود.

دورنمای ناخوشایندی که با توجه به آمار بالای تصادفات جاده‌ای در کشورمان و افزایش روزافزون شمار معلولان در ایران، تلخ‌تر به نظر می‌رسد و بی شباهت به چشم بستن بر مشکلاتی که ممکن است گریبان هر کداممان را بگیرد، نیست. ندید گرفتن این واقعیت که اغلب افراد دارای معلولیت، معلول به دنیا نیامده‌اند و بعد‌ها دچار معلولیت شده‌اند؛ واقعیتی که با تصور بسیاری مان، از جمله برخی مسئولان از معلولیت همخوانی ندارد.

اما هرچه ندید گرفتن معلولان و قانون حمایت از ایشان در لایحه بودجه سال آتی دردناک و تلخ به نظر می‌رسد، نگاه برخی مسئولان به حمایت از این قشر، تلخ‌تر است. نگاه مسئولانی از جمله رئیس امور سلامت و رفاه اجتماعی سازمان برنامه و بودجه که روز گذشته از قرار گرفتن «حمایت از معیشت آحاد جمعیت کشور و قشرهای آسیب‌پذیر [از جمله معلولان]در زمره مهمترین اولویت‌های دولت در بودجه سال ۱۳۹۸» خبر داده و آن را این گونه معنا کرده است: «یکی از مهمترین اقدام‌های انجام گرفته در این خصوص، تعریف بسته حمایتی برای قشرهای آسیب‌پذیر از جمله کودکان، سالمندان، زنان سرپرست خانوار و معلولان و ارایه این حمایت‌ها به گروه‌های مذکور است.»؛ حمایتی از جنس تهیه و ارائه بسته‌های حمایتی به معلولان، آن هم در شرایطی که قانون تصویب شده برای حمایت از ایشان، روی زمین مانده و در آستانه جوانمرگ شدن است!