بهار داغ خاورميانه در پيش است؟

علي منتظري

کد خبر: ۸۵۴۶

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۸۷ - ۱۵:۲۱

از فردا مانور نظامي سراسري در اسرائيل ـ که از شمالي‌ترين تا جنوبي‌ترين نقطه فلسطين اشغالي را شامل مي‌شود ـ آغاز مي‌شود و براي پنج روز ادامه مي‌‌يابد؛ اين مانور، بزرگترين مانور نظامي شهري اسرائيل از سال 1948 تاکنون است كه با به صدا درآمدن آژير خطر در سراسر اسرائيل از منطقه «الجليل» در شمال تا منطقه «بئر‌السبع» در جنوب ادامه مي‌يابد و ارتش اسرائيل نيز به موازات آن، اقدامات موازي براي حفظ امنيت در مرزها و داخل شهرها اجرا خواهد كرد.

ارتش اسرائيل، مهمترين هدف اين مانور را مقابله با موشک‌هايي دانسته است که در صورت بروز هر جنگي، شهرهاي اسرائيل را هدف قرار خواهند داد. ارتش اسرائيل اين برنامه را پس از جنگ سي و سه روزه با حزب‌الله لبنان در سرلوحه مانورهاي نظامي خود قرار داده است.
بر پايه برخي منابع خبري، دولت اسرائيل به نيروهاي «‌يونيفل‌» در جنوب لبنان اعلام کرده است که اين مانور، مرزهاي جنوبي لبنان در شمال فلسطين اشغالي را شامل نمي‌شود و هيچ هدف ضد لبنان و يا ضد حزب‌الله را در پي ندارد. اين در حالي است که بنا بر منابع خبري «‌يونيفل‌»، حزب‌الله و ارتش لبنان در جنوب اين کشور در آمادگي کاملي براي هرگونه مقابله با تجاوز نظامي ارتش اسرائيل هستند. با اين همه، يونيفل در جنوب لبنان رنگ زرد (حالت عادي) در مرزهاي جنوبي لبنان و خط سبز (نقطه تماس ارتش و حزب‌الله لبنان با مرزهاي شمالي فلسطين اشغالي) را اعلام کرده است.

در همين حال، «‌ميشل سليمان‌»، فرمانده ارتش لبنان و کانديداي مشترک موافقان و مخالفان دولت لبنان براي رياست‌جمهوري، از امروز تا پايان مانورهاي نظامي ارتش اسرائيل، حالت فوق‌العاده و آمادگي100 درصد در صفوف ارتش لبنان در جنوب و رود ليتاني اعلام کرده است.
وي همچنين چندي پيش اعلام نمود: اگر اسرائيل به هر گونه‌اي به لبنان تجاوز نظامي كند، آنگاه ارتش لبنان در کنار مقاومت، از خاک اين کشور دفاع خواهد كرد. نبيه بري، ‌رئيس پارلمان لبنان‌ نيز در ملاقات‌هاي جداگانه با فرمانده نيروهاي يونيفل، اوضاع و تحولات نظامي در جنوب اين کشور را بررسي و پيگيري مي‌كند.

در همين حال، «‌شيخ نبيل قاووق‌»، مسئول حزب‌الله در جنوب لبنان تأکيد نموده است: حزب‌الله لبنان هيچ‌گونه هراسي از مانورهاي نظامي ارتش اسرائيل ندارد، اما مقاومت اسلامي با چشماني تيزبين، همه تحولات و مانورهاي نظامي ارتش اسرائيل را پيگيري و بررسي مي‌نمايد. در همين حال و به دنبال حمله هواپيماهاي اسرائيلي در تاريخ 6 /9/2007 به سوريه و بمباران منطقه‌اي در خاک سوريه و بروز حالت تهديد متقابل در دو طرف، دولت اسرائيل به رغم حفظ تهديد‌هاي دايمي عليه اين کشور، در تلاش برآمده است تا از زبان تهديد در برابر اين کشور در آستانه برگزاري کنفرانس سران عرب در دمشق بکاهد، اما با اين حال، اين تهديدات باعث شده است تا ارتش سوريه نيز كارهايي براي آمادگي کامل سوريه در برابر هرگونه تهديد نظامي از سوي ارتش اسرائيل انجام دهد. ارتش اسرائيل تلاش كرده است از همه تحولات نظامي خود در پشت عمليات انتقامي احتمالي حزب‌الله در پاسخ به عمليات ترور «‌حاج عماد مغنيه‌» که در دمشق به دست نيروهاي امنيتي اسرائيل ترور شد، دفاع کند و به همين خاطر است که پاسخ احتمالي به اين عمليات را «‌پاسخ مشترک سوريه و حزب‌الله لبنان‌» ارزيابي مي‌کند.
دولت اسرائيل توسط ميانجي‌هاي خود دولت ترکيه به سوريه پيغام داده است که هر گونه عمليات انتقامي، پاسخي کوبنده عليه سوريه و حزب‌الله به دنبال خواهد داشت.

روزنامه «‌القدس العربي‌»، چاپ لندن به نقل از منابع امنيتي سوريه نوشت: ارتش سوريه، بخشي از نيروهاي ذخيره خود را براي مقابله با هرگونه حمله نظامي به حزب‌الله لبنان و سوريه به ارتش فراخوانده است. در همين حال، به نوشته همين روزنامه، برخي منابع امنيتي و وزارت کشور سوريه، از تشديد تدابير امنيتي در مرزهاي مشترک با ديگر کشورهاي عربي براي جلوگيري از نفوذ عوامل مشکوک به ويژه پس از ترور عماد مغنيه خبر مي‌دهند.

اين در حالي است که دولت سوريه، پايان اين هفته را تاريخ اعلام رسمي چگونگي ترور شهيد حاج عماد مغنيه اعلام کرده‌ است و اين مي‌تواند راه حزب‌الله را براي اجراي يک عمليات انتقامي عليه اسرائيل تسهيل كند. افزايش اين رويارويي‌هاي پنهان، وحشت بسياري در بين اسرائيلي‌ها ايجاد کرده است، چه آن که در صورت تجاوز نظامي عليه حزب‌الله لبنان و گشايش جبهه‌اي جديد عليه سوريه، عملا اسرائيل بايد در دو جبهه وارد جنگ شود؛ اين شرايطي است که به باور هيچ اسرائيلي نمي‌آيد که ارتش اسرائيل، بتواند با موفقيت از آن بيرون آيد. منابع اسرائيلي نيز پيشتر اعلام نموده بودند که ارتش سوريه، سه لشکر خود را به حالت آمادگي کامل در آورده است و همين امر وحشت از وقوع يک جنگ حتمي با «‌طرف‌هاي چندگانه‌» را در اسرائيل افزايش داده است.

علاوه بر اين، برخي منابع از مانورهاي نظامي سوريه و آمادگي براي برخورد با هرگونه سناريو نظامي آمريکايي و اسرائيلي خبر مي‌دهند. اوضاع کنوني منطقه و تحولات نظامي در آب‌هاي درياي مديترانه در برابر سواحل لبنان و سوريه که از سوي ناوگان دريايي آمريکا اعمال شده است و نيز اقدامات سريع و مانورهاي متوالي ارتش اسرائيل، باعث شده است تا بسياري از منابع خبري اسرائيل، از وجود بهاري داغ پيش از رسيدن فصل گرما در منطقه خبر دهند.

افزايش ديدارهاي مقام‌هاي امنيتي و نظامي آمريکا و در رأس آن، وزير دفاع آمريکا، «‌رابرت گيتس‌» (وي فردا در مسقط پايتخت عمان خواهد بود) از کشورهاي عربي منطقه و به ويژه منطقه خليج‌فارس و ديدارهاي منظم بين مقامات اسرائيلي و آمريکايي، هيچ شکي باقي نگذاشته است که در پي شکست سنگين ارتش اسرائيل در جنگ سي و سه روزه و ناکامي‌هاي سياسي در منطقه و به ويژه در لبنان، آمريکا و اسرائيل در صدد آرايش جديد مهره‌هاي خود در صفحه شطرنج خاورميانه برآمده‌اند. اين در حالي است که روزنامه اسرائيلي «‌يديعوت آحارنوت‌»، از ديدارهاي سري مقامات عالي‌رتبه آمريکايي با مشاوران امنيتي و نظامي دولت اسرائيل درباره ايران، سوريه و حزب‌الله خبر داده است.

اين روزنامه همچنين نوشته است: هفته گذشته، «‌يورام تاربوفيتچ‌»، رئيس دفتر ايهود اولمرت و مشاور سياسي اولمرت، «‌شالوم تورجمان‌» به همراه تعداد ديگري از مقامات امنيتي و نظامي اسرائيلي با مقامات آمريکايي و از جمله «‌ستيف‌هادلي‌»، مشاور امنيت ملي آمريکا ديدار و گفت‌وگو‌هاي مفصلي داشته‌اند. اين روزنامه همچنين به گفت‌وگوهاي فشرده «‌ديک چني‌»، معاون رئيس‌جمهور آمريکا با اولمرت درباره برنامه اتمي ايران و بررسي سناريوهاي گوناگون و از جمله حمله پيشگيرانه عليه سايت‌هاي اتمي ايران پيش از رسيدن به نقطه بازگشت‌ناپذير اشاره کرده است.
با اين وصف، ظهور بهار داغ در خاورميانه امري دور از انتظار نيست، اما ايران براي اين بهار داغ چه تمهيدي انديشيده است؟