نشانه‌ها و عوارض کمبود ویتامین‌ها در بدن

کد خبر: ۸۴۶۹۰۹

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۷ - ۱۸:۰۷

کمبود ویتامین‌های مختلف در بدن با علائمی همراه است که زنگ خطری برای سلامت هستند؛ آشنایی به این نشانه‌ها به شما کمک می‌کند تا به مشکل خود پی ببرید.

به گزارش باشگاه خبرنگاران؛ کمبود ویتامین‌ها در گروه‌های مختلف نشانه‌ها و عوارض جدی برای سلامت بدن دارد که گاها مصرف مکمل‌ها برای جبران این کمبود نه تنها کافی نیست بلکه عوارض هم دارد.

متخصصان همیشه بر لزوم اهمیت دریافت مقدار کافی از ویتامین‌ها و مواد مغذی در رژیم روزانه غذایی تاکید می‌کنند، اما نکته مهمی که بسیاری از افراد جامعه توجه زیادی به آن ندارند، مصرف درست و به اندازه آنها است.

اصولا ویتامین‌ها چه نقشی در بدن ایفا می‌کنند؟ آیا ریزش مو نشانه کمبود ویتامین B بد بدن است؟ یا پوسته پوسته شدن لب‌ها به دنبال کمبود ویتامین E اتفاق می‌افتد؟ کمبود ویتامین در بدن با تظاهرات بالینی همراه است یا تنها راه اینکه بفهمیم بدن مان به چه ویتامین هایی نیاز دارد، انجام آزمایش خون است؟

ویتامین‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند؟

ویتامین‌ها نقش حیاتی در سلامت انسان‌ها دارند و وجود آنها در بدن برای ادامه بقا لازم و ضروری است، احتمالا می‌دانید ویتامین‌‎ها به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ برخی محلول در آب و برخی محلول در چربی هستند. از طرفی بهترین راه دریافت این ترکیبات موثر رعایت تنوع و تعادل در برنامه غذایی و استفاده مناسب از تمام گروه‌های غذایی به ویژه میوه‌ها و سبزیجات است.

البته کمبود ویتامین‌ها در بدن، علائم متفاوتی ایجاد می‌کند که گاهی بسیار خفیف و گاهی خطرناک و غیرقابل جبران است. از این رو می‌توان به نقش حیاتی آنها پی‌برد. در این میان نشانه‌های کمبود، با توجه به نوع هر ویتامین در نقاط خاصی از بدن ظاهر می‌شوند.

نشانه‌های کمبود ویتامین A

در موارد خاص، برخی از بیماری‌ها مثل اختلالات جذب و اسهال چرب باعث می‌شوند، کبد نتواند میزان کافی از این ویتامین راجذب کند و در نتیجه فرد دچار علائمی از کمبود ویتامین آ می شود. این علائم عبارت اند از اختلال در بینایی و شب کوری، اختلال باروری به ویژه در جنس مذکر، سقط خود به خودی، کم خونی و اختلال در سیستم ایمنی؛ به همین دلیل توصیه می‌شود در صورت مشاهده هریک از این علائم به متخصص مراجعه کنید تا در صورت ابتلا به کمبود شدید ویتامین A اقدامات ضروری صورت گیرد.

نشانه های کمبود ویتامین D

ویتامین D توسط نور خورشید در بدن ساخته می‌شود و در مناطقی که نور خورشید کمتر به زمین می‌تابد، کمبود این ویتامین بیشتر مشاهده می‌شود و با علائمی مثل پوکی استخوان در بزرگسالان و نرمی استخوان در کودکان در حال رشد بروز می‌کند. براساس آخرین تحقیقات، این ویتامین در پیشگیری از ابتلا به افسردگی و برخی از سرطان‌ها موثر است؛ همچنین نقش ویتامین D در پیشگیری از ابتلا به بیماری ام اس هم از دیگر نتایج این تحقیقات است.

نشانه های کمبود ویتامین E و K

اگرچه کمبود ویتامین E و K چندان شایع نیست اما عوارضی از کمبود این دو ویتامین در مواردی که این کمبود شدید باشد، گزارش شده است. این نشانه‌ها عبارتند از اختلال در انعقاد خون و شکستگی‌های استخوانی. در خصوص کمبود ویتامین E هم می‌توان به اختلالات عصبی، عضلانی و تولید مثل اشاره کرد.

ویتامین‌های گروه B و نشانه‌های کمبود این ویتامین در بدن

ویتامین‌های گروه B اهمیت بالایی در حفظ انرژی بدن دارند اما این ویتامین در بدن ذخیره نمی شود و تامین آن از طریق موادغذایی ضروری است؛ البته ویتامین B12 تنها ویتامین گروه B محسوب می‌شود که دارای ذخایر کبدی برای تامین نیازهای بدن به مدت 5 تا 7 سال است و تنها در گیاه خواران مطلق، کمبود آن به چشم می خورد.

ویتامین B1 یا تیامین از آن دسته ویتامین هایی است که کمبود آن در بدن با نشانه‌های ظاهری در پوست همراه است، این ویتامین نقش بسیار مهمی در تولید انرژی ناشی از مصرف غذاها در بدن دارد؛ از دیگر علائم کمبود آن می‌توان به بی‌اشتهایی، کاهش وزن و علائم قلبی و عصبی اشاره کرد.

کمبود ویتامین B2

ترس یا حساسیت نسبت به فتوفوبیا، سوزش، خارش و اشک ریزش چشم، کاهش شفافیت بینایی و درد و سوزش لب ها و زبان از جمله مهم ترین نشانه‌های کمبود ویتامین B2 است.

در مواقعی که شدت کمبود ویتامین بالا باشد، بروز مشکلاتی مثل ترکیلوز (شکاف و ترک خوردگی لب)، آنگولار استوماتیت (شکاف در پوست گوشه دهان و شقاق گوشه لب ها)، بثورات چرب پوستی، زبان متورم ارغوانی و افزایش رشد مویرگ‌های اطراف قرنیه چشم نیز دیده می شود.

علائم کمبود ویتامین B3

در کمبود ویتامین B3 ضعف عضلانی، بی اشتهایی و سوء هاضمه و بثورات جلدی ایجاد می‌شود، این کمبود با تغییرات پوستی نیز بروز می‌کند به این ترتیب که نواحی از پوست که در معرض نور آفتاب هستند (دست ها، بازو، گردن و پاها) دچار ترک خوردگی، تیرگی رنگ و درماتیت پوسته ریزی کننده خواهندشد. حتی گاهی کمبود نیاسین سیستم عصبی را هم درگیر می‌کند که اغلب با نشانه‌هایی مثل گیجی و منگی، التهاب عصبی و تغییرات دستگاه گوارش به شکل تحریک پذیری و التهاب غشای مخاطی دهان و لوله گوارش همراه است.

کمبود ویتامین B6 و بروز صرع

ویتامین B6 در بدن نقش مهمی دارد و کمبود آن موجب مشکلات پوستی و عصبی در فرد می‌شود و زمانی که بدن فرد این ویتامین را به میزان کافی ذخیره نکرده باشد، دچار علائمی مانند ضعف، بی خوابی، نوروپاتی محیطی، کیلوز، التهاب زبان، التهاب حفره دهان و اختلال ایمنی سلولی خواهدشد.

شاید تعجب کنید اما کمبود ویتامین B6 در درازمدت می‌تواند فرد را به بیماری صرع مبتلا کند. البته خوشبختانه درمان با پیریدوکسین یا پیریدوکسال فسفات کمک کننده است.

کمبود فولات یا ویتامین B9

کمبود فولات یا ویتامین B9 منجر به بروز کم خونی در بدن می‌شود و بررسی‌ها نشان می‌دهند که عدم مصرف این عنصر حیاتی در دوران بارداری می‌تواند جنین را به نقایص سیستم عصبی مبتلا کند، زیرا در صورت بروز این کمبود هنگام بارداری، لوله عصبی جنین به صورت کامل تشکیل نمی‌شود و سلامت جنین به خطر می‌افتد؛ با این حساب توجه به مصرف کافی این ویتامین در تمام خانم‌ها به ویژه در سنین باروری ضروری است.

کمبود ویتامین B12 و خستگی زودرس

یکی از عوارض مهم عدم مصرف ویتامین B12 ایجاد عارضه کم خونی است که همین امر زمینه ساز بروز مشکلات عصبی و استرس‌های مزمن را نیز فراهم می‌کندغ بدنیست بدانید بی حالی و خستگی زودرس در افراد می‌تواند یکی از دلایل کمبود این ویتامین باشد.