آرایش سیاسی احزاب در انتخابات ریاست جمهوری گرجستان

* رضا رحیمی

کد خبر: ۸۴۶۵۶۶

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۷ - ۱۲:۳۵

روز یکشنبه برای هفتمین و آخرین بار پس از فروپاشی شوروی، مردم کشور گرجستان پای صندوق‌های رأی حاضر خواهند شد تا برای یک دوره شش ساله رئیس جمهور کشورشان را انتخاب کنند؛ انتخاباتی که فرایند آن پس از پایان دوره جدید ریاست جمهوری تغییر خواهد کرد و نظام پارلمانی جایگزین آن خواهد شد.

ششم آبان ماه مصادف با بیست و هشتم اکتبر سال جاری، صد‌ها هزار نفر از شهروندان کشور گرجستان برای هفتمین بار در انتخابات ریاست جمهوری این کشور شرکت خواهند کرد تا مبتنی بر رأی مردم رئیس جمهور کشورشان را انتخاب کنند؛ انتخاباتی که علی رغم حضور بیش از ۲۰ نامزد در آن، رقابت تنگاتنگی را میان دو حزب اصلی گرجستان یعنی رویای گرجستان و جنبش اتحاد ملی به وجود آورده است.

بر اساس اصلاحات قانون اساسی که در سال ۲۰۱۰ اجرا شد، پس از پایان دوره شش ساله رئیس جمهور جدید، گرجستان به یک سیستم پارلمانی باز خواهد گشت و رئیس کشور توسط گروه‌ها تعیین خواهد شد

آخرین انتخابات ریاست جمهوری گرجستان در سال ۲۰۱۲ برگزار شد که در نهایت با پیروزی حزب رویای گرجستان و به صورت مشخص «گیورگی مارگولاشویلی» به پایان رسید و حزب جنبش اتحاد ملی، حزب منتسب به میخاییل ساکاشویلی با اقبال چندانی رو به رو نشد.

«میخاییل ساکاشویلی»، رئیس جمهور اسبق و غرب گرای گرجستان که قدرت را پس از رهبری یک انقلاب رنگی در سال ۲۰۰۴ میلادی به دست آورد و در انتخابات سال ۲۰۱۲ از «داویت باکرادزه» نامزد نهایی حزب منسوبش حمایت کرد، پس از شکست سنگین در آن انتخابات، نتیجه پیش آمده را نوعی پسرفت بزرگ برای گرجستان توصیف کرد.

اکنون و پس از پایان دوره ریاست جمهوری ششم، در میان مهم ترین نامزدهای انتخاباتی از حزب جنبش اتحاد ملی گرجستان «گریگول واشادزه»، از حزب گرجستان اروپایی «داویت باکرادزه» نامزد شکست خورده انتخابات پیشین و از حزب رویای گرجستان «سالومه زورابیشویلی»، رقابت خواهند کرد.

در مورد دو حزب جنبش اتحاد ملی و رویای گرجستان به عنوان دو حزب مهم که به آن‌ها اشاره شد دو نکته مهم و تفاوت بزرگ وجود دارد که اشاره به آن برای هر گونه تحلیل در مورد آینده آن‌ها ضروری است.

حزب رویای گرجستان چند ماه پیش از برگزاری انتخابات سال ۲۰۱۲ و توسط یکی از سیاستمداران ثروتمند گرجستانی به نام «بیدزینا ایوانیشویلی» شکل گرفت و در رقابت‌های این سال به حمایت از «مارگولاشویلی» (نامزد پیروز) پرداخت. موسس این حزب یکی از سرمایه داران گرجستان و جهان است که دارای عقاید و اندیشه‌های نزدیک به روسیه است و عقیده دارد کشور گرجستان نباید در سیاست‌های در پیش گرفته خود با روسیه سر ناسازگاری داشته باشد.

وی بر خلاف حزب رقیب که به نوعی غرب گرا توصیف می‌شود، معتقد است نزدیک شدن گرجستان به آمریکا و ناتو دستاورد چندانی برای گرجستان نخواهد داشت و تنها به افزیش هزینه‌ها منجر می‌شود.

از آنسو حزب جنبش اتحاد ملی در سال ۲۰۰۱ میلادی توسط «میخاییل ساکاشویلی» سیاستمدار غرب گرای گرجستانی تأسیس شد که در سبک و شیوه مدیریت سیاسی به ناتو، اتحادیه اروپا و آمریکا نزدیک بود؛ حزبی که در سال ۲۰۰۴ در یک انقلاب رنگی «ساکاشویلی» را به قدرت رساند و در سال ۲۰۱۲ تنها ۲۰ درصد از آرای عمومی مردم گرجستان را مال خود کرد.

بر این اساس حالا و در انتخابات فردا دو نامزد اصلی ریاست جمهوری را تحلیل گران «سالومه زورابیشویلی» از حزب رویای گرجستان که به روسیه نزدیک و از حمایت‌های مالی «ایوانیشویلی» برخوردار است و «گریگول واشادزه» مورد حمایت حزب جنبش اتحاد ملی که به اروپا و آمریکا نزدیک است، می‌دانند.

روز جمعه خبرگزاری «intellinews»، در مورد انتخابات پیش روی گرجستان نوشته است که هر چند چیزی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مردم گرجستان هنوز تصمیم نهایی خود را برای رأی دادن به گزینه خاص نگرفته اند، اما بیش از ۳۱ درصد مردم تصمیم دارند در این انتخابات از سالومه زورابیشویلی حمایت کنند؛ نامزدی که در سال ۱۹۵۲ در فرانسه متولد شد و تا سال ۱۹۸۶ به گرجستان وارد نشده بود، اما در مقطعی سفیر گرجستان در فرانسه بوده است.

«زورابیشویلی» هرچند در دولت «میخاییل ساکاشویلی» مدتی به عنوان وزیر امور خارجه فعال شد، تنها چند ماه پس از انتخاب به عنوان وزیر از وزارت برکنار شد تا به صورت مستقل اقدام به تأسیس حزب راه گرجستان کند. هرچند زورابیشویلی در انتخابات پیش رو به عنوان نامزد مستقل شرکت کرد، اما اکنون مورد حمایت ویژه حزب رویای گرجستان قرار دارد.

خبرگزاری «بولومبرگ»، نیز در رابطه با انتخابات پیش روی گرجستان نوشته است که ایوانیشولی در یک کمپین انتخاباتی در روز جمعه با تأکید بر حمایت از زورابیشویلی اعلام کرد که حمایت از این فرد سیاسی یک شانس خوب برای حزب رویای گرجستان است که در دور اول و با اقتدار پیروز انتخابات شود.

این خبرگزای در بخش دیگری از خبر خود آورد: بر اساس یک نظر سنجی در مورد انتخابات فردا که از بین یک جامعه آماری ۳ هزار نفره صورت گرفته است، نشان می‌دهد بیش از ۳۱ درصد مردم از خانم زورابیشویلی از حزب رویای گرجستان حمایت می کنند.

به هر ترتیب روز یکشنبه روز مهمی برای مردم گرجستان است تا سرنوشت این کشور را برای حداقل یک دوره شش ساله تعیین کنند. آن‌ها می‌توانند گرجستان را با این انتخابات به سمت روسیه سوق دهند و یا در یک چرخش قابل تأمل و غافلگیر کننده دوباره حزب غرب گرا را روی کار آورند.

تحولاتی که قطعاً در نوع و نحوه تعامل آینده جمهوری اسلامی ایران با کشور گرجستان نیز موثر خواهد بود و اگر نامزد غرب گرا یعنی «گریگول واشادزه» پیروز شود، احتمال افزایش چالش های میان ایران و گرجستان وجود دارد.

با همه این ها نباید فراموش کرد که جمهوری اسلامی ایران به واسطه میزبانی چند صد ساله از صدها هزار گرجی زبانی که در دوران حکومت صفویه به فلات مرکزی ایران مهاجرت کردند و اکنون جمعیت قابل توجهی از آنها در استان اصفهان به ویژه شهرستان های فریدونشهر، بوئین و میاندشت و نجف آباد همچنان به این زبان سخن می گویند، فرصت های بی نظیری برای تعامل با دولت های گرجستان در اختیار دارد.

علاقمندی روسای جمهوری و مقام های ارشد سیاسی گرجستان به افزایش تعاملات فرهنگی، دانشگاهی، سیاسی، اقتصادی با گرجی زبانان ایرانی اکنون ابزار و فرصت مناسبی است که دولت ایران می تواند با تمسک به آن در دوره شش ساله آینده چه دولت غرب گرا و چه دولت روس گرا بر سر کار بیایند، برای افزایش تعامل با کشور گرجستان از آن استفاده کند.

ناگفته پیداست که بی توجهی دولت مردان ایرانی به موقعیت جغرافیایی ویژه گرجستان در منطقه ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی و تحولات سیاسی داخلی و بین المللی این کشور، قطعاً خسارت های قابل ذکری را در ابعاد مختلف متوجه ایران خواهد کرد.

*دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران