تاملی بر کوتاهی وزارت علوم در رفع مشکلات ارزی دانشگاه ها:

دانشگاه و نرخ ارز؛ بی ربط، اما خیلی مرتبط!

در شرایطی که برخی مدیران دانشگاهی تقاضای اختصاص ارز ویژه به دانشگاه‌ها دارند، وزارت علوم ترجیح داده همه چیز را به قضا و قدر بسپرد و بگذارد زمام امور دانشگاهی دست بازار متلاطم ارز باشد؛ این را می‌شود از بررسی حال و روز دانشگاه‌ها دریافت.

کد خبر: ۸۴۰۸۴۹

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۷ - ۱۳:۱۹

به گزارش «تابناک»، درحالی که دو ماه از ارسال نامه روسای ۱۳ دانشگاه برتر کشور به معاون اول رییس جمهور برای اختصاص ارز دولتی به فعالیت دانشگاه ها، دانشمندان و کالا‌های مربوط به حوزه پژوهش می‌گذرد، اما تاکنون خبری رسمی مبنی بر تصمیم گیری قطعی در این زمینه منتشر نشده است.

البته چندی پیش حسین سالار آملی، قائم مقام وزیر علوم در امور بین الملل از وعده بانک مرکزی برای تامین ارز مورد نیاز اساتید خبر داد و گفت: یکی از قول‌هایی که داده شده، افزایش مبلغ ریالی برای تامین ارز بوده و قرار است که سهم ریالی افزایش داده شود تا اساتید ارز را از شبکه نیما تهیه کنند.

در این میان و با وجود اظهارات قائم مقام وزیر علوم مبنی بر وعده‌های داده شده برای تأمین ارز مورد نیاز اساتید، نگرانی جامعه دانشگاهی با توجه به نوسانات شدید نرخ ارز طی ماه‌های اخیر ادامه داشته و البته به اساتید دانشگاهی منحصر نبوده است، بلکه کاهش فرصت‌های مطالعاتی دانشجویان مقطع دکتری را هم در بر گرفته است.

در همین رابطه چندی پیش رییس دانشگاه الزهرا با اشاره به کاهش فرصت مطالعاتی دانشجویان و اساتید این دانشگاه به دلیل مشکلات ارزی در سال جاری، گفت: ظرفیت دانشگاه الزهرا برای اعزام دانشجویان و اساتید برای ارائه فرصت‌های مطالعاتی براساس بودجه تعیین می‌شود، اما با افزایش نرخ ارز در شرایط کنونی، آمار اعزام برای استفاده از این فرصت‌ها در مقایسه با سال گذشته کاهش می‌یابد.

در این میان مسئولان وزارت علوم تمایلی برای پذیرش مشکلات ایجاد شده در زمینه حضور اساتید در کنفرانس‌های بین المللی، کاهش فرصت‌های مطالعاتی دانشجویان و اساتید و... را ندارند و یا همچون قائم مقام وزارت علوم وعده‌هایی درباره تخصیص ارز به دانشگاه‌ها می‌دهند و یا مثل رئیس سازمان امور دانشجویان، آماری درباره افزایش ۳۰ درصدی فرصت‌های مطالعاتی در شش ماهه نخست سال جاری نسبت به مشابه سال قبل ارائه می‌دهند.

به تازگی مجتبی صدیقی، رییس سازمان امور دانشجویان با تشریح وضعیت دوره‌های کوتاه مدت فرصت تحقیقاتی دانشجویان دکتری، تاکید کرد: در سال جاری با توجه به سیاست‌های ارزی، تا پایان شهریور ماه ۹۷ با ارز ۴۲۰۰ تومانی این اعزام‌ها با افزایش کمیت ادامه پیدا کرد، به گونه‌ای که در ۶ ماهه نخست سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش اعزام داشتیم.

او گفت: با وجود مشکلات ارزی و وقفه ایجاد شده در پرداخت ارز دولتی، اعزام برای فرصت‌های تحقیقاتی دانشجویان دکتری ادامه خواهد یافت.

این اظهارات و موضع گیری‌ها درباره نرخ ارز و مشکلات دانشگاهیان در شرایطی رسانه‌ای می‌شود که طی یکی دو هفته اخیر شاهد کاهش نرخ ارز در بازار بودیم؛ موضوعی که در صورت ادامه می‌تواند در بهبود تأمین نرخ ارز و وضعیت پژوهشی دانشگاه ها، افزایش فرصت‌های مطالعاتی دانشجویان و اساتید و همچنین رشد حضور اساتید در کنفرانس‌ها و همایش‌های بین المللی تاثیر مثبتی داشته باشد.

البته تاکنون اظهار نظر یا موضع گیری رسمی از سوی مسئولان وزارت علوم درباره چگونگی تأمین ارز دانشگاه‌ها پس از کاهش چشمگیر نرخ ارز نسبت به ماه‌های گذشته منتشر نشده، اما پیش بینی می‌شود که با ثبات نرخ ارز در کانال ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان و یا حتی کمتر از آن، شرایط فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها نسبت به شرایط پیش از آن ارتقا یابد ضمن اینکه با کاهش نرخ ارز در هفته‌ها یا ماه‌های اخیر شاید دیگر نیازی به تخصیص ارز از سامانه نیما به دانشگاه‌ها نباشیم.

ناگفته نماند چندی پیش بود که «تابناک» در واکنش به نامه روسای ۱۳ دانشگاه برتر کشور برای اختصاص ارز دولتی گزارشی نوشت و اعلام کرد در شرایطی که اقتصاد کشور روز‌های خوبی را سپری نمی‌کند و نرخ ارز به شدت افزایش یافته است، ارز دولتی باید به واردات کالا‌های اساسی تعلق گیرد و با وجود اهمیت حضور اساتید در کنفرانس‌های بین المللی یا ارائه فرصت مطالعاتی به دانشجویان و اساتید، معیشت مردم در اولویت است و باید ارز اختصاص یافته به دانشگاهیان از سامانه نیما (نظام یکپارچه معاملات ارزی) که در آن نرخ ارز پایین‌تر از سنا (سامانه نظارت ارزی) است، صورت گیرد تا هم فعالیت‌های علمی کاهش چشمگیری نداشته باشد و هم اینکه اولویت‌های اقتصادی کشور لحاظ شود.

بر این اساس ضرورت دارد که وزارت علوم به این ماجرا ورود کرده و هرچه زودتر تکلیف دانشگاه‌ها را در زمینه ارز اختصاصی روشن کند؛ ضرورتی که تاکنون به آن بی توجهی شده و در نتیجه این بی توجهی، ظاهرا امور جاری دانشگاه‌ها به نوسانات ارزی گره خورده است، به گونه‌ای که اگر نرخ ارز بالا برود، فعالیت‌ها محدود می‌شود و اگر پایین بیاید، فعالیت‌ها به روال عادی باز می‌گردد.