به بهانه 12 بهمن و آغاز دهه مبارک فجر؛

ولايت فقيه، ضد ديكتاتورى است نه ديكتاتورى

«به همه قواى انتظامى، اطمينان مى‏دهم كه امر دولت اسلامى، اگر با نظارت فقيه و ولايت فقيه باشد، آسيبى بر اين مملكت وارد نخواهد شد. گويندگان و نويسندگان نترسند از حكومت اسلامى و نترسند از ولايت فقيه. ولايت فقيه آن گونه كه اسلام مقرر فرموده است و ائمه ما نصب فرموده‏اند به كسى صدمه وارد نمى‏كند؛ ديكتاتورى به وجود نمى‏آورد، كارى كه بر خلاف مصالح مملكت است انجام نمى‏دهد، كارهايى كه بخواهد دولت يا رئيس‌جمهور يا كس ديگرى بر خلاف مسير ملت و بر خلاف مصالح كشور انجام دهد، فقيه كنترل مى‏كند، جلوگيرى مى‏كند.»

کد خبر: ۸۳۹۷۳

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ - ۰۸:۳۶

جمهوری اسلامی و ولایت فقیه،دو مفهومی است که حضرت امام خمینی(ره) سال‌ها پیش از اینکه نظام جمهوری اسلامی شکل بگیرد، آن دو را تئوریزه کرده بودند.

به گزارش «تابناک»، در واقع در روز دوازدهم بهمن که حضرت امام(ره) وارد ایران شدند و تا پیش از اینکه جمهوری اسلامی و رفراندوم آن در سال بعد یعنی سال 1358 برگزار شود، این محتوا یعنی اسلامیت و ولایی بودن نظام جدید مشخص و مبرهن بود. با کمی اندیشیدن در سیره امام، دیده می‌شود که ایشان دو هدف عمده از طرح چنین حکومتی مد نظر داشته که مکرر در آغاز انقلاب به آن اشاره داشته‌اند: یکی اسلامی بودن نظام و تداوم آن در ادامه حکومت پیامبر اعظم(ص) و ائمه اطهار(ع) با شاخصه‌های مردم سالارانه از جنبه نظری و دوم ایجاد حکومتی مبتنی بر ولایت فقیه برای مقابله با شکل‌گیری دیکتاتوری اشخاص در حوزه عملی.

حضرت امام(ره) آنجا که ولایت فقیه را شاخص اسلامیت نظام می‌دانند و مخالفت با کلیت آن را مخالفت با خود اسلام می دانند و این گونه می‌فرمایند:

«قضيه ولايت فقيه يك چيزى نيست كه مجلس خبرگان ايجاد كرده باشد. ولايت فقيه يك چيزى است كه خداى تبارك و تعالى درست كرده است. همان ولايت رسول اللَّه هست و اينها از ولايت رسول اللَّه هم مى‏ترسند! شما بدانيد كه اگر امام زمان ـ سلام اللَّه عليه ـ حالا بيايد، باز اين قلم‌ها مخالفند با او و آنها هم بدانند كه قلم هاى آنها نمى‏تواند مسير ملت ما را منحرف كند. آنها بايد بفهمند اينكه ملت ما بيدار شده است و مسائلى كه شما طرح مى‏كنيد ملت مى‏فهمد، متوجه مى‏شود، دست و پا نزنيد! خودتان را به ملت ملحق كنيد. بياييد در آغوش ملت. قلم هاى شما از تفنگ‌هاى آن دمكرات‌ها به اسلام بيشتر ضرر دارد. نطق‌هاى شما به اسلام ضررش بيشتر از آن توپ‌هايى است كه آنها به جوانان ما مى‏بندند و تفنگ‌هايى كه آنها مى‏بندند؛ ضررش به اسلام بيشتر است، براى اينكه آنجا دشمن معلوم است و شما به صورت‌هاى مخفى به ميدان مى‏آييد.»

یا در جای دیگری این گونه می‌فرمایند:

« نگوييد ما ولايت فقيه را قبول داريم، لكن با ولايت فقيه اسلام تباه مى‏شود! اين معنايش تكذيب ائمه است؛ تكذيب اسلام است و شما مْن حَيثُ لَا يَشْعُر «1» اين حرف را مى‏زنيد. بياييد دنبال ملت كه همه با هم به جمهورى اسلامى رأى داده‏اند و در مقابل آنها يك عده، يك عده بسيار معدود، يك از صد، يك و نيم از صد، با اينكه همه قواى خودشان را جمع كردند رأى خلاف دادند. شما تبعيت بكنيد از اكثريت قريب به اتفاق ملت، تبعيت بكنيد از اسلام، تبعيت بكنيد از قرآن كريم، تبعيت بكنيد از پيغمبر اسلام، مخالفت نكنيد اين قدر.»

علاوه بر مطالب یاد شده در بسیاری فرصت‌های دیگر حضرت امام(ره) مشابه چنین مطالبی را بارها فرموده‌اند و مراد خویش از ولایت فقیه را اسلامیت نظام دانسته‌اند.

با وجود این، مطلب دیگری که عموما درباره هدف امام(ره) از تأسیس حکومت مبتنی بر ولایت فقیه کمتر بدان توجه می‌شود، ایجاد حکومت ولایت فقیه برای مبارزه با دیکتاتوری احتمالی اشخاص در درون نظام اسلامی است. شأن نزول ولی فقیه مبارزه با ایجاد دیکتاتوری در کشور است.

ایشان در جایی این گونه در این باره اظهار داشته‌اند که:

«به همه قواى انتظامى، اطمينان مى‏دهم كه امر دولت اسلامى، اگر با نظارت فقيه و ولايت فقيه باشد، آسيبى بر اين مملكت نخواهد وارد شد. گويندگان و نويسندگان نترسند از حكومت اسلامى و نترسند از ولايت فقيه. ولايت فقيه آن طور كه اسلام مقرر فرموده است و ائمه ما نصب فرموده‏اند به كسى صدمه وارد نمى‏كند؛ ديكتاتورى به وجود نمى‏آورد، كارى كه بر خلاف مصالح مملكت است انجام نمى‏دهد، كارهايى كه بخواهد دولت يا رئيس‌جمهور يا كس ديگرى بر خلاف مسير ملت و بر خلاف مصالح كشور انجام دهد، فقيه كنترل مى‏كند، جلوگيرى مى‏كند.»

حتی امام (ره) فراتر می رود و خطاب به آنانی که می‌گویند ولایت فقیه حکومت دیکتاتوری است می‌فرماید:

«چگونه ممکن است، ولایت فقیه که خود وظیفه مقابله با ایجاد دیکتاتوری در کشور را دارد، خودش دیکتاتور شود؟ ولايت فقيه، ولايت بر امور است كه نگذارد اين امور از مجارى خودش بيرون برود. نظارت كند بر مجلس، بر رئيس جمهور، كه مبادا يك پاى خطايى بردارد. نظارت كند بر نخست وزير كه مبادا يك كار خطايى بكند. نظارت كند بر همه دستگاهها، بر ارتش، كه مبادا يك كار خلافى بكند. جلو ديكتاتورى را ما مى‏خواهيم بگيريم، نمى‏خواهيم ديكتاتورى باشد، مى‏خواهيم ضد ديكتاتورى باشد. ولايت فقيه، ضد ديكتاتورى است؛ نه ديكتاتورى. چرا اين قدر به دست و پا افتاده‏ايد و همه‏تان خودتان را پريشان مى‏كنيد بيخود؟ هر چه هم پريشان بشويد و هر چه هم بنويسيد، كارى از شما نمى‏آيد.»

ایشان کسانی را که تصور دیکتاتوری را از ولایت فقه دارند، مخاطب قرار می‌دهند که نتوانسته اند اسلام و ولایت فقیه را بشناسند چرا که بر اساس اسلام اگر ولی فقیه به سمت دیکتاتوری حرکت کند، دیگر ولایتی ندارد.

ایشان می‌فرمایند:

«همين مسائل كه حالا مثلا طرح مى‏كنند كه بايد ولايت فقيه مثلا نباشد اين ديكتاتورى است و حال آنكه اگر يك فقيهى در يك مورد ديكتاتورى بكند، از ولايت مى‏افتد پيش اسلام. اسلام هر فقيهى را كه ولىّ نمى‏كند، آن كه علم دارد؛ عمل دارد؛ مَشْى او مَشْى اسلام است، سياستش سياست اسلام است، آن را براى اين است كه يك آدمى كه تمام عمرش را در اسلام گذرانده و در مسائل اسلامى گذرانده و آدم مُعوجى نيست و صحيح است اين نظارت داشته باشد به اين امرها، نگذارد كه هر كس هر كارى دلش مى‏خواهد بكند. اينها گاهى وقتها با همين صورت‏سازى كه مثلا مى‏خواهند چه بشود و به ديكتاتورى مى‏رسد و ديكتاتورى عمّامه و عصا و نمى‏دانم از اين حرفهايى كه تزريق كرده‏اند به آنها و ديكته كرده‏اند و اينها هم همان را پس مى‏دهند. مثل بچه‏ها كه يك چيزى را دهنشان مى‏گذارند پس مى‏دهند، اينها هم از آن قبيل هستند. شما از اين به بعد ان شاء اللَّه وقتى كه دانشگاه ها باز بشود، مبتلاى به اين مسائل هستيد و بايد با هوشمندى و با مطالعه و با مشورت بين خودتان افرادى را كه مى‏بينيد يا به اسم آزادى و نمى‏دانم اين حرف‌ها، كه مى‏خواهند يك آزادى خاصى در كار باشد، دلبخواهى در كار باشد، نه آزادى مطلق، يا به اسم دمكراسى و امثال ذلك، الفاظ جالبى كه در هيچ جاى دنيا معنايش پيدا نشده تا حالا، هر كس براى خودش يك معنايى مى‏كند، به اين طور چيزها گرفتار هستيد كه اينها مى‏خواهند عمل بكنند.»

بر این اساس، به نظر می رسد در آغازین روز گرامی داشت دهه فجر، یعنی روز ورود بنیانگذار انقلاب اسلامی به کشور، آنچه بیش از همه جا دارد که به آن پرداخته شود تلقی و نگاه امام به مفهوم ولایت فقیه و هدف ایشان از ترسیم آن در عرصه حکمرانی است. چه آنکه در سالیان اخیر در نشریات گوناگون و به تازگی در تجمعات مختلف، برخی بدون اینکه از ماهیت اصلی ولایت فقیه اطلاع حاصل کنند سخنانی بی پایه بر زبان جاری می‌کنند، در حالی که به فرموده امام خمینی(ره) ولایت فقیه می خواهد نظارت کند که کسی تخلف نکند، دیکتاتوری ایجاد نکند و قس علی هذا.
به نظر می‌رسد، در اوضاع کنونی هم این ولی فقیه است که در مقابل تخلفات و بی قانونی ها ـ چه تخلف آنهایی که در قدرت اند و چه آنهایی که بیرون از قدرتند ـ ایستاده است و لازم است همچنان که در نظر حضرت امام ولی فقیه در حکومت اسلامی حلال مشکلات است، در حال حاضر نیز گروه‌های گوناگون برای حل مشکلات و تنش‌ها رو به سوی ولی فقیه زمان خود داشته باشند.