نگاه ابزاری وزارت علوم به انجمن‌های علمی

درحالی که نیم قرن از شکل گیری نخستین انجمن‌های علمی دانشجویی درکشور می‌گذرد و آغاز فعالیت رسمی و قانونی این انجمن‌ها به نیمه دوم دهه هفتاد باز می‌گردد، هنوز این انجمن‌ها به معنای واقعی کلمه نتوانسته اند در رسیدن به اهداف از پیش طراحی شده موفق باشند و بعضاً تنها کارایی آن‌ها پر کردن رزومه مدیران دانشگاهی شده است.

کد خبر: ۸۱۹۳۱۰

تاریخ: ۰۲ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۲

به گزارش «تابناک»، با توجه به سابقه حضور ۲۰ ساله انجمن‌های علمی دانشجویی، تازه‌ترین آمار منتشر شده از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری حکایت از آن دارد که حدود ۹ هزار انجمن علمی دانشجویی در سطح دانشگاه‌های کشور فعالیت می‌کنند و براساس اهداف تعریف شده قرار است که نقش مهمی را در بهبود فضای علمی دانشگاه‌ها بازی کنند.

اما سئوال این است که آیا تمام این ۹ هزار انجمن علمی دانشجویی در ایجاد و یا تقویت فضای علمی دانشگاه‌ها سهم پررنگی دارند؟ آیا وجود ۹ هزار انجمن با توجه به ۲ هزار و ۵۶۹ دانشگاه در سطح کشور آماری مثبت است؟

مسئولان معاونت فرهنگی وزارت علوم به عنوان ناظران این انجمن‌های دانشجویی معتقدند که این انجمن‌ها سهم ۲۵ درصدی در فعالیت‌های علمی-فرهنگی دانشگاه‌ها دارند، اما اعضای انجمن‌های علمی در گفتگو‌های مختلف بار‌ها اعلام کرده اند که به علت عدم حمایت مالی، قانونی و معنوی معاونت فرهنگی وزارت علوم نتوانسته اند از توانمندی‌های موجود به خوبی بهره ببرند و این معاونت تلاش چندانی برای سرپاماندن این انجمن‌ها نکرده است.

به عنوان نمونه طی سال‌های اخیر بار‌ها شاهد عدم اختصاص بودجه مستقل از سوی وزارت علوم و به ویژه معاونت فرهنگی این وزارتخانه برای ادامه حیات انجمن‌های علمی دانشجویی بوده ایم. به گونه‌ای که در چندین نوبت این انجمن‌ها مجبور به دریافت هزینه از سوی معاونت علمی ریاست جمهوری به جای معاونت فرهنگی وزارت علوم شدند و یا مسیر‌های جداگانه‌ای را برای کسب بودجه و حمایت‌های مالی از سایر نهاد‌های در پیش گرفتند؛ حقایقی که هیچگاه از سوی مدیران تریبون به دست وزارت علوم به آن اشاره‌ای نمی‌شود و دیگران نیز به همین دلیل چندان متوجه مشکلات موجود در دل انجمن‌های علمی نمی‌شوند.

این را می‌توان از هزینه سالانه اختصاص یافته از سوی وزارت علوم به انجمن‌های علمی نیز برداشت کرد که چنگی به دل نمی‌زند و با توجه به بالابودن تعداد این انجمن ها، در سال ۹۳ تنها یک میلیارد تومان به انجمن‌های علمی دانشگاه‌ها اختصاص یافت؛ موضوع مهمی که نشان می‌دهد بالا بودن شمار انجمن‌های علمی که بار‌ها از سوی مدیران دانشگاهی به عنوان یک افتخار مورد تأکید قرار گرفت از درون دارای مشکلات فراوانی است.

علاوه بر عدم حمایت مالی از سوی معاونت فرهنگی وزارت علوم برای تأمین هزینه فعالیت انجمن‌های علمی دانشجویی، بی توجهی این معاونت در ساماندهی و به رسمیت شناختن انجمن‌های علمی دانشجویی موجب شده که گاهی بودجه این انجمن‌ها به درستی اختصاص نیابد و در برخی دانشگاه‌ها شاهد هستیم و بودیم که منابع مالی مورد نیاز انجمن‌های علمی به امور فرهنگی دانشگاه اختصاص یافته و سر انجمن‌های علمی دانشجویی بی کلاه مانده است.

حال در این شرایط که با حجم بالایی از انجمن‌های علمی دانشجویی مواجه هستیم که یا بودجه مشخصی به آن‌ها اختصاص نمی‌یابد یا اینکه با کمبود بودجه مواجه هستند، مسئولان معاونت فرهنگی وزارت علوم همچنان بر افزایش تعداد انجمن‌های علمی دانشجویی تاکید دارند و معتقدند که برای ارتقای فضای علمی دانشگاه‌ها تعداد انجمن‌ها باید افزایش یابد، در واقع به نظر می‌رسد که این معاونت کمیت را بر کیفیت ارجح می‌داند.

معضل دیگری که انجمن‌های علمی دانشجویی با آن مواجه هستند این است که جایگاه انجمن‌های علمی در چارت سازمانی بسیاری از دانشگاه‌ها مشخص نیست و همین موضوع موجب شده که این انجمن‌ها در دستیابی به اهدافشان با مشکلات و موانع عدیده‌ای مواجه شوند و تدوام این شرایط نامناسب هم گواه آن است که معاونت فرهنگی وزارت علوم برنامه مشخصی برای ساماندهی وضعیت موجود ندارد.

دراین میان و با ارائه تعداد محدودی از مشکلات انجمن‌های علمی دانشجویی که موجب کاهش اثرگذاری فعالیت آن‌ها شده یک ابهام ایجاد می‌شود و آن این است که چرا معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که وظیفه برنامه ریزی، ساماندهی و نظارت بر امور انجمن‎های علمی دانشجویی و کانون‎های فرهنگی، هنری، مذهبی و اجتماعی دانشگاه‌ها را بر عهده دارد چرا در ساماندهی وضعیت موجود گام موثری بر نمی‌دارد و این انجمن‌ها با معضلات مختلفی دست و پنجه نرم می‌کنند؟

کم کاری معاونت فرهنگی وزارت علوم در رسیدگی به وضعیت انجمن‌های علمی دانشجویی در شرایطی انجام می‌شود که این انجمن‌ها بودجه مشخصی از وزارت علوم دریافت می‌کنند، اما در تخصیص آن به انجمن‌های علمی دانشجویی اهمال می‌کنند، به نظر می‌رسد که این معاونت نگاهی ابزاری به انجمن‌های علمی دارد و با ارائه آمار بالای این انجمن‌ها قصد دارد که کارنامه کاری خود را پروپیمان نشان دهد.

درحالی که از نظارت معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم بر فعالیت انجمن‌های علمی دانشجویی سال‌ها می‌گذرد، اما اعضای این انجمن‌های علمی از نظارت و حمایت این معاونت رضایت ندارند و خواهان افزایش حمایت‌ها هستند و این به معنای این است که مسئولان این معاونت باید بازنگری دقیقی در فعالیت‌ها و وظایف خود داشته باشند زیرا ادامه وضعیت کنونی و بی توجهی به انجمن‌های علمی دانشجویی نتیجه‌ای جز کاهش سطح علمی دانشگاه‌ها ندارد.

*تابناک آمادگی دارد، مشکلات انجمن های علمی و نقطه نظرات آنها را در مورد خبر بالا از طریق آدرس الکترونیکی [email-masked] دریافت و پس از بررسی منتشر کند.