قانون انسداد یک اقدام موثر از طرف اروپایی‌ها است؟

مطرح کردن قانون انسداد و ایجاد جو روانی مبنی بر اینکه این یک اقدام موثر از طرف اروپایی ها به حساب می آید درست است؟ آیا اروپایی ها می توانند تضمین لازم برای حضور شرکت های خود در ایران را فراهم نمایند؟

کد خبر: ۸۱۵۶۳۵

تاریخ: ۲۰ تير ۱۳۹۷ - ۱۵:۵۸

به گزارش خبرگزاری فارس؛ بعد از خروج آمریکا از یکی از معامله های قرن و پشت پازدن به تمامی تعهدات نصفه و نیمه ای که داشتند و انجام تمام و کمال تعهدات طرف ایرانی؛ حال اروپا و ایران در معرض یک تصمیم بزرگ قرار گرفته اند. اما در این میان بیم و امیدهای مختلفی از طرف تحلیلگران مختلف مطرح می گردد که شاید کمی فضا را غبارآلود کند.

بعد از اقدام ترامپ به خروج از برجام کشورهایی اروپایی طرف مذاکره و رئیس اتحادیه اروپا صحبت های مختلفی را مبنی بر تلاش خود برای ادامه همین مسیر و تامین شروط ایران برای پایبندی جمهوری اسلامی به مفاد برجام ایراد کرده اند.

البته هنوز بسته حمایتی مشخصی از طرف اروپایی ها ارائه نشده و خبری هم از تضمین های کافی وجود ندارد اما در این میان پیشنهاداتی از مسئولین اروپایی به گوش می رسد که به نظر می رسد با توجه به قرائن و شواهد حاصل از صحبت های مذاکره کنندگان ایرانی مهم ترین راهکارهای اروپایی ها برای برون رفت از شرایط فعلی و حفظ جسم رنجور برجام خواهد بود. مجموع این پیشنهادات را می توان در 4 مورد زیر بیان کرد.

نخست ، برای مقابله با آثار تحریم های آمریکا علیه ایران، بار دیگر روند حقوقی «قانون انسداد تحریم‌های ایالات متحده» از سر گرفته شود. در پیشنهاد دوم، اتحادیه اروپا در نظر دارد موانع حمایت «بانک سرمایه گذاری اروپا» از سرمایه گذاری شرکت‌های اروپایی، به خصوص شرکت‌های کوچک و متوسط در ایران را از پیش رو بردارد. در پیشنهاد سوم، اتحادیه اروپا در راستای اعتماد سازی برای طرف ایرانی، تقویت سرمایه گذاری در ایران به خصوص در بخش انرژی را در دستور کار قرار دهد. و در پیشنهاد آخر، کمیسیون اتحادیه اروپا به کشورهای عضو این اتحادیه پیشنهاد کند که برای مصون ماندن از تحریم‌های فرا سرزمینی آمریکا، وجه نقد را مستقیماً به بانک مرکزی ایران انتقال دهند.

اما سوالی که مطرح است این است که مطرح کردن قانون انسداد و ایجاد جو روانی مبنی بر اینکه این اقدام یک اقدام موثر از طرف اروپایی ها به حساب می آید درست است؟ یا فقط یک بازی سیاسی و رسانه ای است؟ آیا اروپایی ها می توانند تضمین لازم برای حضور شرکت های خود در ایران را فراهم نمایند؟ و اینکه حضور شرکت های کوچک و متوسط چه میزان می تواند بر روند اقتصادی موثر باشد؟

برای پاسخ به این سوال باید دانست که اجرای یک ساله و ناموفق قانون انسداد در سال 1996 در شرایطی بود که اروپا هنوز بحث تحریم های ثانویه را نپذیرفته بود و تحریم‌های اساسی مانند تحریم بانکی و محرومیت شرکت های خاطی اروپایی از سیستم بانکی آمریکا وجود نداشت.

اما در حال حاضر با وجود محرومیت شرکت های اروپایی از سیستم بانکی آمریکا در صورت برقراری ارتباط با ایران قطعا شرکت های بزرگ و چندملیتی به هیچ عنوان ریسک حضور در بازار ایران را نمی پذیرند.

فلذا این ضمانت فقط شامل شرکت هایی خواهد شد که اولا بزرگ و چندملیتی نباشند و ثانیا در آمریکا تجارت نداشته باشند و در بخش تکنولوژیکی نیز کاملا خودکفا باشند و ثالثا سود قابل توجهی از تجارت با ایران کسب کنند که قطعا با توجه به اینکه این قبیل شرکت ها قابلیت سرمایه گذاری و فاینانس نخواهند داشت فقط به جذب بازارکالا در ایران و واردات انبوه به ایران خواهند پرداخت که درصورت عدم انتقال تکنولوژی و وجود مشابه داخلی قطعا به ضرر تولید و اقتصاد کشور بوده و با مفاد اقتصاد مقاومتی نیز در تضاد کامل خواهد بود.

همانطور که رهبر انقلاب فرمودند باید تضمین های کافی برای ادامه مسیر ارتباط با اروپا اخذ گردد. اما با توجه به شرایط موجود به نظر می رسد دیپلمات های وزارت امور خارجه باید به دنبال چند اولویت اصلی برای ادامه مسیر با اروپا باشند که در صورت عدم اخذ این تضامین ادامه برجام با اروپا حتی ذره ای منافع برای جمهوری اسلامی در قبال تعهداتش حتی بر روی کاغذ نخواهد داشت. یکی از مواردی که باید قطعا مورد مطالبه قرار بگیرد تضمین خرید نفت از ایران و از آن مهم تر تضمین انتفاع کامل ایران از پول نفت باشد که می تواند به صورت تهاتر کالاهای اساسی یا طلا و یا تکنولوژی باشد. در صورتیکه اروپا برنامه جامعی برای مسیر بازگشت پول نداشته و پول ها در بانک های اروپایی بلوکه شده و قابلیت بازگشت نداشته باشد عملا چرخه فروش تکمیل نگردیده است.

از ضمانت های ضروری دیگر می توان به تشکیل بانک های کوچک خارج از سیستم دلار و ویژه تسویه حساب با ایران و فعالیت در محدوده اروپا اشاره نمود که تحت ضمانت بانک سرمایه داری اروپا باشد و تحت تاثیر تحریم های آمریکا نباشد و بتواند با پیام رسان های جایگزین سوئیفت با بانک های ایرانی ارتباط برقرار نماید.

بیمه نفتکش ها و شرکت های ایرانی و رفع موانع پهلوگیری نفتکش ها و کشتی های باری ایرانی در بنادر اروپایی یا تعدادی از بنادر خاص نیز از جمله موارد ضروری می باشد.

تسهیل و تضمین فرآیند واردات بی واسطه کالاهای اساسی و پشتیبانی از شرکت های همکاری کننده در این زمینه ها در مقابل تحریم های آمریکا نیز از جمله مواردی است که می توان به آن اشاره نمود. همچنین اروپا باید فضایی را مهیا نماید که شرکت هایی که متمایل به فعالیت با ایران بوده و ایران نیز به همکاری با آنها نیازمند است بتوانند به راحتی و با اتکا به یک بیمه مطمئن و تضمین کافی در مقابل جریمه ها و تحریم های آمریکا به همکاری بپردازند.

حال عرصه برای دیپلمات های ایرانی فراهم است و نکته واضح این است که حجم مبادلات ما با اروپا به هیچ عنوان به گونه ای نیست که باعث ایستادن اروپا در مقابل آمریکا گردد و هیچ تحلیلگر خوش بینی نیز به این موضوع اعتقاد ندارد ولی در صورتیکه همین امتیازات حداقلی نیز به ایران داده نشود قطعا حضور ایران در توافق کاملا یکطرفه بوده و حضور سیاسی اروپا نیز هیچ ارزشی نخواهد داشت.