بی مهری به رشته های بنیادی در وزارت علوم

ثبت نرخ ۲۰ درصدی بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها و وجود ۱.۳ میلیون تحصیلکرده بیکار درسال‌های اخیر، علاوه براینکه انتقادات فراوانی را روانه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کرده، تبعات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای را هم به جامعه تحمیل کرده است.

کد خبر: ۸۱۳۹۴۳

تاریخ: ۱۵ تير ۱۳۹۷ - ۱۲:۳۸

با توجه به اهمیت افزایش چشمگیر نرخ بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی و درگیر بودن ۱۴.۱ درصد از مردان و ۳۱.۱ از زنان تحصیلکرده، راهکار‌های مختلفی از سوی کارشناسان برای کاهش نرخ بیکاری تحصیلکرده‌ها مطرح بوده است.

این راهکار‌ها عبارتند از: بهره گیری از اختیارات و امکانات کلیه سازمان‌های مرتبط به منظور تهیه و اجرای طرح جامع و فراگیر درزمینه اشتغال، ترویج و اشاعه فرهنگ کار آفرینی در جامعه و ....

در میان تمام این راهکار‌های ارائه شده، روش‌های موثر و کاربردی هم وجود دارد، اما تمامی آن‌ها با بی مهری مسئولان امر به حاشیه کشانده شده است به عنوان نمونه از جمله راهکار‌هایی که دراین زمینه مطرح شدند، اما هیچ گاه مورد توجه واقع نشدند عبارتند از، پذیرش دانشجو درهر دانشگاه براساس مزیت نسبی منطقه که تاکنون برای اجرای آن گام مثبتی از سوی وزارت علوم برداشته نشده است.

دراین شرایط و با توجه به بغرنج شدن بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها طی سال‌های اخیر به نظر می‌رسد که وزارت علوم قصد دارد که تمامی راهکار‌های ارائه شده کاربردی از سوی کارشناسان را کنار گذاشته و با اجرای طرح حذف رشته‌های کم متقاضی از میان رشته‌های دانشگاهی، سعی در کاهش فارغ التحصیلان بیکار دارد.

درهمین راستا چندی پیش مجتبی نیاسر، معاون آموزشی وزارت علوم ضمن اشاره به تدوین طرح مهارت افزایی و اشتغال زایی دانش آموختگان دوره کارشناسی، گفت: حذف و جمع شدن رشته‌های کم متقاضی و رشته‌هایی که با بازار کار انطباق ندارد دردستورکار این وزارتخانه قراردارد.

البته نیاسر پیش‌تر از اجرای طرح بدون کنکور وزارت علوم در فاز اول برای رشته‌های کم متقاضی خبرداده بود، براساس این طرح با تدابیری که با همکاری دستگاه‌های دیگر از جمله آموزش و پرورش و وزارت بهداشت اندیشیده می‌شود وزارت علوم درصدی از جمعیت کنکوری‌ها را که می‌توانند باسوابق تحصیلی وارد دانشگاه شوند، بدون حضور در فرآیند کنکور پذیرش می‌کند.

ناگفته نماند که حتی با اجرای این طرح، رقابت در رشته‌های پرمتقاضی همچنان باقی می‌ماند زیرا دراین رشته‌ها به دلیل وجود رقابت سنگین فعلا امکان حذف کنکور وجود ندارد اگرچه به گفته مسئولان وزارت علوم، این وزارتخانه در تلاش است تا در رشته‌های پرمتقاضی هم به تدریج پذیرش را به دانشگاه‌ها واگذار کند.

حال با توجه به برنامه وزارت علوم برای حذف رشته‌های کم متقاضی، نگاهی به رشته‌های کم طرفدار درمیان گروه‌های آموزشی می‌تواند نگرش وزارت علوم به رشته‌های کم متقاضی دانشگاهی را تاحدودی مشخص کند.

به گفته مسئولان سازمان سنجش و آموزش کشور در گروه آزمایشی علوم انسانی، رشته‌های زبان و ادبیات فارسی، جغرافیا، الهیات، معارف اسلامی مدیریت علوم تربیتی، علوم سیاسی از جمله رشته‌های کم متقاضی هستند.

در علوم تجربی رشته‌های زیست شناسی، شیمی، مهندسی، علوم کشاورزی، منابع طبیعی، مهندسی آب و خاک، مهندسی مدیریت آبادانی روستا و در رشته‌ی ریاضی و فنی هم رشته‌هایی که در مقطع کاردانی پذیرش دارند، کم‌تر مورد توجه متقاضیان ورود به دانشگاه قرار می‌گیرند.

نگاهی به رشته‌های کم متقاضی دانشگاهی تمامی گروه‌های آزمایشی نشان می‌دهد که تمامی رشته‌هایی که قرار است که در سال‌های آینده از لیست رشته‌های دانشگاهی حذف در زمره رشته‌های بنیادین و مادر گروه‌ها قرار دارند.

البته ناگفته نماند که رسیدگی به اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها و اجرای برنامه‌های کاربردی برای افزایش اشتغالزایی و مهارت آموزی دانشجویان گامی پسندیده و مثبت است، اما اقدام وزارت علوم برای حذف رشته‌های بنیادین و به قول معاون وزیر علوم رشته‌های کم متقاضی تنها پاک کردن صورت مساله افزایش نرخ بیکاری فارغ التحصیلان است.

درواقع کاهش نرخ بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی نباید مساوی با حذف رشته‌های کم متقاضی و بنیادین گروه‌های آزمایشی باشد زیرا این اقدام در آینده می‌تواند در افت سطح علمی رشته‌های پرمتقاضی هم موثر باشد زیرا اصول و نظریه‌های برخی از همین رشته‌های پرمتقاضی و پرطرفداردر اصول رشته‌های کم متقاضی، گره خورده است و همین رشته‌های کم طرفدار مادر برخی رشته‌های پرتقاضا محسوب می‌شوند.

پس پیشنهاد می‌شود که وزارت علوم برای کاهش نرخ بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی به دنبال راهکار‌هایی موثر و کاربردی باشد که خللی در حضور رشته‌های بنیادین گروه‌های آزمایشی بازی نکند زیرا همین رشته‌های کم متقاضی، پایه و اساس رشته‌های پرتقاضا هستند.