اثرگذاری طرح جدید بانک مرکزی بر بازار سکه چقدر است؟

بازار سکه از جمله بازارهایی است که در  یک سال گذشته سرمایه های سرگردان به آن وارد شدند و نظم قیمت های آن را بهم ریخته اند. بانک مرکزی از سال گذشته تاکنون طرح های مختلفی را برای به سامان رساندن اوضاع بازار سکه پیشنهاد و پیاده سازی نموده است اما این طرح ها کاربرد آنچنانی نداشتند. به تازگی بانک مرکزی طرحی نو را برای کنترل بازار سکه پیشنهاد کرده است و پرسش این است که این طرح چقدر می تواند بر روی بازار و قیمت سکه موثر باشد؟

کد خبر: ۸۱۳۴۷۲

تاریخ: ۱۲ تير ۱۳۹۷ - ۱۹:۰۴

به گزارش تابناک اقتصادی، از سال گذشته و با کاهش نرخ سود بانک ها، سپرده ها از بانک ها خارج و به بازارهای مختلف وارد شدند. این سیل عظیم سرمایه های سرگردان به هر بازاری که وارد شدند، اختلالاتی را در آن بازار ایجاد کردند. بازار سکه از جمله بازارهایی بود که در یک سال گذشته قیمت ها در آن به دلیل تقاضاهای زیاد، به شدت افزایش یافته است. بانک مرکزی برای مقابله با افزایش شدید قیمت سکه هر بار طرحی را به اجرا درآورده است اما وضعیت بازار سکه نشان می دهد که این طرح ها چندان کارایی نداشتند و تنها به عنوان مُسکنی موقتی عمل کرده اند. در تازه ترین طرح بانک مرکزی برای کنترل بازار سکه، طرح عرضه اوراق گواهی پیش فروش سکه مطرح شده است. این طرح چیست و تا چه اندازه می تواند بر روی بازار سکه تاثیرگذار باشد؟

برای پاسخ به این پرسش ها باید به تاریخ 18 فروردین 1397 باز گردیم، روزی که بانک مرکزی برای کاهش التهابات بازار سکه شروع به پیش فروش سکه با سررسیدهای متفاوت کرد. سررسید سکه های پیش فروش شده به ترتیب یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه، یک ساله و دو ساله بود.

این طرح بانک مرکزی تا حدودی توانست به عنوان یک مُسکن موقتی عمل کند و قیمت سکه را در زمان پیش فروش، کنترل نماید اما با گذشت زمان التهابات به بازار سکه بازگشت و رشد قیمت ها دوباره آغاز شد و حتی قیمت سکه از 3 میلیون تومان هم گذشت. با این روند دوباره بانک مرکزی دست به کار شد و این بار طرح تبدیل حواله پیش فروش سکه به اوراق گواهی را پیشنهاد کرد. این طرح برای سکه های پیش فروش شده ای است که هنوز زمان سر رسید آن فرا نرسیده است. فرد دارای حواله سکه پیش فروش شده می تواند این حواله ها را به اوراق گواهی پیش فروش سکه تبدیل کند و این اوراق را در بورس معامله نماید.

اما این طرح تا چه اندازه می تواند در کنترل بازار سکه موثر باشد؟ برای پاسخ به این پرسش سایت تابناک اقتصادی با یکی از کارشناسان بازار سرمایه مصاحبه ای را ترتیب داده است.

این کارشناس بازار سرمایه در ابتدا به یک ضعف بزرگ بانک مرکزی اشاره نمود و گفت: متاسفانه مسئولین بانک مرکزی در طرح های گذشته خود، نشان دادند که هیچ گونه شناختی از فعالان بازار ندارند و با همین وضعیت اقدام به ارائه راهکارهایی نموده اند که هیچ اثر طولانی مدتی بر بازارها نداشته و ندارد. وی ادامه داد: طرح عرضه اوراق گواهی پیش فروش سکه نیز به دلیل عدم شناخت کافی مسئولین بانک مرکزی از فعالان بازار قطعاً اثری موقتی خواهد داشت و در کوتاه مدت قیمت سکه را کاهش خواهد داد اما در بلندمدت بر قیمت سکه بی تاثیر خواهد بود. این کارشناس بازار سرمایه بیان نمود که کسی که اقدام به پیش خرید کلی سکه نموده (برای اثرگذاری طرح اوراق پیش فروش سکه باید افرادی که به صورت کلی سکه خریداری نموده اند حواله خود را به اوراق تبدیل کنند، وگرنه افرادی که در حد چند عدد سکه خریده اند قطعاً به دلیل طولانی بودن روند تبدیل حواله به اوراق پیگیر چنین کاری نخواهند بود)، این کار را جهت حفظ ارزش سرمایه خود انجام داده است و هیچگاه حواله سکه های پیش خرید کرده را تبدیل به اوراق نخواهد کرد چرا که اولاً برای تبدیل حواله به اوراق و عرضه آن در بورس باید مراحل طولانی را طی نماید و دارای کد بورسی باشد، ثانیاً با تبدیل حواله به اوراق با تهدیدات مالیاتی مواجه خواهد شد، ثالثاً اگر این کار را انجام دهد با این پرسش مواجه می شود که حالا پول به دست آمده از فروش اوراق را به چه دارایی تبدیل کند؟

از طرفی این کارشناس بازار سرمایه در پایان صحبت های خود از عملکرد بانک مرکزی در یک سال گذشته انتقاد نمود و گفت راهکارهای بانک مرکزی متاسفانه موقتی است و این باعث می شود در طولانی مدت بانک مرکزی وجه و اثرگذاری خود را در اقتصاد کشور از دست بدهد و دیگر راهکارهایی که ارائه می دهد بر بازار و اقتصاد موثر واقع نشود.