احتمالات انتخابات هیات رئیسه مجلس

انتخابات سه قطبی برای ۱۲ صندلی

لابی‌هایی که می‌توانند مثبت یا به لابی منفی و ضد و بند تعبیر شوند. در این زمان رقابت‌ها نه تنها در میان سایر فراکسیون‌ها شکل می‌گیرد، بلکه گاهی به رقابت درون فراکسیونی و بین برخی اعضای یک فراکسیون شکل می‌گیرد که می‌تواند منجر به شکسته شدن آرا و پیروزی نامزد فراکسیون رقیب شود.

کد خبر: ۸۰۳۷۳۵

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۴:۱۶

ابتکار در گزارشی نوشت: قرار است انتخابات هیات رئیسه مجلس برای سومین سال؛ روز ۹ خرداد برگزار شود. انتخاباتی که یکی از مهمترین اتفاقات مجلس به حساب می‌آید. سالانه نامزد‌های کرسی‌های هیات رئیسه از مدت‌ها قبل رایزنی‌ها و لابی‌های خود را برای کسب رای و نظر سایر نمایندگان آغاز می‌کنند. لابی‌هایی که می‌توانند مثبت یا به لابی منفی و ضد و بند تعبیر شوند. در این زمان رقابت‌ها نه تنها در میان سایر فراکسیون‌ها شکل می‌گیرد، بلکه گاهی به رقابت درون فراکسیونی و بین برخی اعضای یک فراکسیون شکل می‌گیرد که می‌تواند منجر به شکسته شدن آرا و پیروزی نامزد فراکسیون رقیب شود.

گفتنی است علاوه بر نکته فوق؛ بدعهدی فراکسیون مستقلان درباره رای به برخی گزینه‌های مورد وفاق با فراکسیون امید در لحظات آخر و پشت کردن به این تعهد و قرار، باعث شد برخی گزینه‌های مورد نظر فراکسیون ولایی یا اصولگرایان مجلس کرسی‏های مورد نظر را به دست بگیرند. در حالی که فراکسیون امید با فراکسیون مستقلان درباره برخی کرسی‌ها ائتلاف کرده بودند و قرار بود به گزینه‌های ائتلافی رای بدهند، ولی در لحظات آخر در توافقی دیگر با فراکسیون ولایی نامزد‌های آن‌ها را راهی هیات رئیسه کردند. اتفاقی که باعث شد برای سال سوم، فراکسیون امید اعلام کند که دیگر با فراکسیونی ائتلاف نمی‌کند و اجازه نمی‏دهد خاطره تلخ عهدشکنی این فراکسیون دوباره تکرار شود. به همین منظور؛ محمد بادامچی احتمال ائتلاف بین فراکسیون‌ها را منتفی دانست و به «ابتکار» گفت: «تا کنون صرفا روی توانمندی‌های فراکسیون تاکید شده است و قرار نیست ائتلافی در این باره داشته باشیم. مگر اینکه در لحظه آخر اتفاقی بیفتد و بخواهیم تغییر استراتژیک بدهیم. همه این تصمیمات نهایی در جلسه آخر و ساعات قبل از انتخابات تعیین می‌شود.»

امید لیست ۱۲ نفره می‌دهد
از این رو محمدرضا تابش، نماینده مردم اردکان در مجلس و نایب رئیس فراکسیون امید هم گفت که این انتخابات با انتخابات دو سال گذشته متفاوت است. عبدالرضا هاشم زایی، دیگر عضو فراکسیون امید هم در این باره به «ابتکار» گفت که فراکسیون امید یک لیست مستقل برای هر ۱۲ کرسی هیات رئیسه معرفی می‌کند. این نماینده مردم تهران در خانه ملت تاکید کرد: «یک فراکسیون سیاسی برای اینکه زنده بماند باید اعلام موضع کند و مستقلا و با تمام قوا وارد رقابت شود. فراکسیون امید هم از این قاعده مستثنی نیست و قرار است بر خلاف سال گذشته به طور مستقل برای همه کرسی‌های هیات رئیسه لیست بدهد.» قاسم میرزایی نکو، دیگر عضو فراکسیون امید هم به «ابتکار» خبر داد: «سه فراکسیون سیاسی مجلس قرار است به صورت منسجم و مستقل به انتخابات هیات رئیسه ورود کنند و ائتلافی در این باره وجود نخواهد داشت.» البته به گفته محمد بادامچی، دیگر عضو فراکسیون امید، این فراکسیون صبح روز سه شنبه از ساعت ۷ تا ۹ صبح درباره تعیین مصادیق هیات رئیسه تشکیل جلسه می‌دهد و درباره افرادی که بالاترین رای و اقبال را برای حضور در هیات رئیسه دارند تصمیم گیری خواهد کرد. او به «ابتکار» گفت که تصمیمات قطعی درباره گزینه‌ها و چگونگی ورود به انتخابات پیش رو در این جلسه اتخاذ می‌شود.

اعلام موضع فراکسیون‌ها برای انتخابات هیات رئیسه
در حالی که فراکسیون امید بر ورود مستقل فراکسیون‌ها به انتخابات هیات رئیسه تاکید دارد؛ مهرداد لاهوتی، سخنگوی فراکسیون مستقلان با توجه به جلسه روز گذشته فراکسیون متبوع خود خبر داد که در این جلسه قرار شد اگر سایر فراکسیون‌ها از جمله فراکسیون‌های امید و اصولگرایان تفاهم داشته باشند یک فهرست واحد برای انتخاب هیات رئیسه ارائه کنند. او ادامه داد: «ترکیبی نیز مشخص شده است که بر اساس آن از فراکسیون مستقلان ولایی، خود من و آقای نعمتی و از فراکسیون امید نیز آقای وکیلی به عنوان نماینده انتخاب شدند.» نماینده مردم لنگرود در مجلس افزود: «هدف ما این است که با ارائه فهرست واحد، دیگر شاهد اتفاقاتی مانند آنچه در سال گذشته رخ داد نباشیم. یعنی تنها هر کسی که در فهرست قرار دارد حق کاندیدا شدن در صحن علنی را داشته باشد.» او همچنین به علی لاریجانی به عنوان گزینه نهایی فراکسیون مستقلان برای ریاست مجلس اشاره کرد و گفت: «نگاه ما این است که آقای لاریجانی تاکنون مجلس را خوب اداره کرده است و این دو سال نیز ریاست خود را استمرار دهد.»

ائتلاف فراکسیون‌ها منتفی است
بنابراین با توجه به اینکه فراکسیون مستقلان که متشکل از نمایندگان طیف لاریجانی است باز هم او را برای ریاست مجلس نامزد کرده اند و فراکسیون امید در نظر دارد برای همه کرسی‌های هیات رئیسه به صورت مجزا لیست بدهد و نفر معرفی کند و به احتمال زیاد محمدرضا عارف را نامزد این کرسی خواهد کرد و فراکسیون اصولگرایان یا ولایی‌ها هم حاجی بابایی رابه عنوان گزینه قطعی و جدی خود برای این کرسی در نظر گرفته اند؛ مسئله ائتلاف بین فراکسیون‌ها منتفی می‌شود.
میرزایی نکو با اشاره به این نکته به «ابتکار» گفت: «نامزد احتمالی فراکسیون امید برای ریاست دکتر عارف است که در جلسه صبح روز سه شنبه این موضوع نهایی می‌شود. فراکسیون مستقلان هم برای این کرسی باز هم لاریجانی را مدنظر دارند، ولایی‌ها هم روی حاجی‌بابایی به اجماع رسیده اند و قرار است برای همه کرسی‌ها لیست بدهد. در این صورت احتمال ائتلاف که از سوی برخی مطرح می‌شود منتفی است.» تابش هم معتقد است برای انتخابات ریاست مجلس سه گزینه از سه فراکسیون مجلس معرفی خواهند شد. او با بیان اینکه «هنوز در حال رایزنی و تصمیم‌گیری هستیم»؛ اعلام کرد که هنوز به طور قطعی درباره چگونگی ورود به انتخابات تصمیم نگرفته ایم، خبر داد: «کمیته‌ای مسئول شده است مجموعه مسایل، موانع و وضعیت کشور را بررسی کرده و در حال رسیدن به تصمیم نهایی هستیم.» نایب رئیس فراکسیون امید همچنین تاکید کرد: «اگر اعضای فراکسیون امید به نتیجه برسند که لیست مستقل بدهند به نظر می‌رسد که انتخابات سه قطبی می‌شود. شنیده‌ها حکایت از سه قطبی بودن انتخابات ریاست مجلس دارد. در نهایت به نظر می‌رسد برای انتخابات ریاست مجلس سه گزینه از سه فراکسیون معرفی شود.»
البته هاشم زایی هم در ادامه اظهارات خود با «ابتکار» درباره احتمال ائتلاف فراکسیون‌ها گفت که به نظر من در مرحله اول ائتلاف با فراکسیون‌های دیگر معنا ندارد و در صورتی که هر سه فراکسیون برای ریاست نامزد داشته باشند؛ ائتلاف برای سایر کرسی‌ها قابل مذاکره نیست. این نماینده مردم تهران در مجلس با ذکر مثالی تصریح کرد: «سنگاپور یک کشور کوچک و یک شهر است و پارلمان سنگاپور ۳۰ نماینده دارد. یک اقلیت و ۳۰ اکثریت. این یک اقلیت همیشه وجود دارد و آن حزب اقلیت همیشه در انتخابات نامزد معرفی می‌کند و منتقدانه مراقب رفتار دولت و حاکمیت است. به همین دلیل فراکسیون امید هم به هر میزانی که بتواند از کرسی‌های هیات رئیسه سهمی داشته باشد باید در انتخابات به صورت جدی مشارکت کند.»

اجماع نظر روی نواب رئیس مجلس
البته نکته قابل توجه دیگر علاوه بر کرسی ریاست مجلس کرسی نواب رئیس است که به گفته لاهوتی، سخنگوی فراکسیون مستقلان این فراکسیون با فراکسیون امید درباره نواب رئیس مجلس اجماع نظر دارند. لاهوتی گفت: «درجلسه فراکسیون مستقلان ولایی درمورد نواب رئیس رایزنی‌هایی صورت گرفت و نتیجه این شد که اگر فراکسیون‌های دیگر بپذیرند ما آمادگی داریم َآقای پزشکیان و مطهری ابقا شوند.» این در حالی است که نواب رئیس فعلی مجلس هر دو از فراکسیون امید هستند و با وجود فشار‌هایی که به گفته بادامچی از بیرون مجلس درقبال موضع گیری‌های مطهری بر نمایندگان اعمال شده است تا به او رای ندهند، این فراکسیون مصر است همچنان از مطهری برای نایب رئیسی حمایت کند. این عضو فراکسیون امید تاکید کرد: «با وجود این فشار‌ها فراکسیون قویا پشت سر آقای مطهری است و از ایشان حمایت می‌کند. برای ما این فشار‌ها مورد اعتنا نیست و منویات فراکسیون در این باره مهم است و با توجه به نظر جمعی فراکسیون از ایشان حمایت خواهیم کرد.» این در حالی است که بهرام پارسایی، سخنگوی فراکسیون امید طی گفت: وگویی این مسئله را رد کرده و گفته است: «در این باره با آقای مطهری صحبت کردم و به ایشان گفتم در صحبتی که با اعضای فراکسیون امید داشتم همه اعلام کردند که تا به حال هیچ نهاد و یا سازمانی آن‌ها را به خاطر حمایت از شما تهدید نکرده است، ولی اگر هم صحبتی در این باره با اعضای فراکسیون می‌شد با توجه به اینکه فراکسیون امید مستقل است، قطعا اعضا تمکین نمی‌کردند.»
پارسایی ادامه داد: «کلیه تصمیمات درباره انتخابات هیات رئیسه روز سه شنبه گرفته می‌شود و قطعا مطهری هم مورد حمایت خواهد بود، ولی بهرحال باید این تصمیم در مجمع عمومی اتخاذ شود.» سخنگوی فراکسیون امید با گلایه از رسانه‌هایی که به این موضوع دامن زدند که «برخی اعضای فراکسیون را به خاطر حمایت از مطهری تهدید کرده‌اند»، گفت: «رسانه‌ها باید اخلاق حرفه‌ای را حفظ کنند و فقط بر اساس گمانه‌ها مطلبی را منتشر نکنند که باعث ایجاد شک و شبهه در اذهان عمومی شود. رسانه باید حرفی که می‌زند، مستند باشد. گمانه‌زنی و نشر چنین اخباری به صلاح نیست.»
گفتنی است همانطور که اعضای فراکسیون امید گفتند ۷ تا ۹ صبح روز سه شنبه جلسه این فراکسیون برای تعیین مصادیق رای آور برای همه کرسی‌های هیات رئیسه تشکیل می‌شود. به طور یقین فراکسیون‌های دیگر هم چنین جلساتی را خواهند داشت تا تکلیف ۱۲ کرسی هیات رئیسه را روشن کنند. البته لاهوتی، سخنگوی فراکسیون مستقلان در این باره گفت که درباره دیگر اعضای هیات رئیسه هم هدفشان این است که سه نفر از فراکسیون مستقلان ولایی، سه نفر از فراکسیون امید و سه نفر دیگر نیز از فراکسیون اصولگرایان تعیین شوند.
مسئله دیگری که در این باره قابل توجه است عدم فعالیت جدی زنان مجلس در این باره است. با وجودی که سال گذشته حضور یک زن و یک اهل تسنن در هیات رئیسه از مطالبات جدی فراکسیون امید بود و فراکسیون زنان هم در این باره فعالیت چشمگیری داشتند، ولی اینطور که به نظر می‌رسد اختلاف نظر‌هایی که بین فراکسیون زنان ایجاد شده است باعث شده دیگر این موضوع به طور جدی پیگیری نشود و به میزان رای فراکسیون به موضوع محول شود؛ بنابراین باید منتظر بود و دید روز چهارشنبه چه سرنوشتی برای کرسی‌های هیات رئیسه رقم خواهد خورد. سرنوشتی که به طور واضح می‌تواند سرنوشت یک سال مصوبات کشور را تعیین کند.

همه اخبار و تحلیل های مربوط به سوژه روز «انتخابات هیئت رئیسه مجلس» را اینجا بخوانید.