ابهام‌زدایی از گزارش صندوق بین‌المللی پول

صندوق بین‌المللی پول در گزارش خود رشد اقتصادی ایران در سال 2018 را 4 درصد پیش بینی کرد اما با توجه به محاسبه تولید ناخالص داخلی به روش شاخص ضمنی تولید، حجم تولید ناخالص داخلی ایران در این گزارش 13 میلیارد دلار کاهش نشان می‌دهد.

کد خبر: ۷۹۶۳۰۷

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۲:۱۶

به گزارش فارس، روز گذشته صندوق بین‌المللی پول در گزارشی رشد اقتصادی ایران در سال 2018 میلادی را 4 درصد پیش‌بینی کرد اما طبق این پیش‌بینی عدد تولید ناخالص داخلی از 431.9 میلیارد دلار در سال 2017 به 418.9 میلیارد دلار می‌رسد.

در نگاه اول این کاهش تولید ناخالص داخلی به معنای افت 3 درصدی حجم اقتصاد کشور است و این رقم با عدد رشد اقتصادی 4 درصد پیش‌بینی شده مغایرت دارد. اما با توجه به روش‌های محاسبه حجم تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی، این ابهام روشن می‌شود.

برای محاسبه نرخ رشد و حجم تولید ناخالص معمولا از دو روش شاخص ضمنی تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی براساس شاخص PPP برابری قدرت خرید (Purchasing Power Parity) محاسبه می‌شود.

در محاسبه تولید ناخالص داخلی مطابق با شاخص ضمنی تولید ناخالص داخلی، تولید ناخالص داخلی براساس ارزش روز یا ارزش جاری محاسبه می‌شود. در این روش در صورتی که ارزش تولیدات براساس نرخ دلار اندازه‌گیری شود، نرخ برابری ریال به دلار بر ارزش جاری تولیدات تاثیرگذار خواهد بود. بنابراین در صورتی که ارزش ریال در برابر دلار کاهش یافته باشد، اثر کاهشی بر حجم تولید ناخالص داخلی خواهد داشت.

به عنوان مثال اگر رشد اقتصادی ایران در سال 2018 معادل 4 درصد و ارزش ریال در برابر دلار 10 درصد کاهش یابد، ارزش جاری تولید ناخالص داخلی براساس دلار، 6.8 درصد کاهش می‌‌یابد.

بنابراین برای محاسبه ارزش واقعی تولید ناخالص داخلی کشورها از شاخص برابری قدرت خرید (Purchasing Power Parity) هم استفاده می‌شود. در این روش با یکسان کردن قدرت خرید ارزهای متفاوت و حذف اختلافات سطوح قیمتی در کشورهای مختلف شاخص‌های ارزش واقعی تولیدات کالاها و خدمات در یک کشور محاسبه می‌شود.

در این روش محاسبه، تغییرات نرخ ارز و برابری ارزها تاثیری در ارزش تولیدات ندارد و به همین دلیل طبق آخرین محاسبات تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2017 بالغ بر 1630 میلیارد دلار بوده است.

بنابراین پیش‌بینی کاهش عدد تولید ناخالص داخلی از 431 میلیارد و 900 میلیون دلار در سال در سال 2017 به 418 میلیارد و 900 میلیون دلار در سال 2018 براساس شاخص ضمنی تولید محاسبه شده که تغییرات نرخ ارز در آن لحاظ شده و این کاهش حجم با پیش‌بینی 4 درصدی اقتصاد ایران در این سال، منافاتی ندارد.