علل سوزن‌ سوزن شدن و سوزشِ دست و پا

کد خبر: ۷۹۴۱۳۱

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۹:۲۶

اکثر مردم گاهی اوقات احساس گزگز و سوزشی در دست و پاهای خود تجربه می‌کنند که اگرچه ممکن است ناخوشایند باشد اما معمولا علت آن جدی نیست با این حال اگر این احساس در اغلب مواقع وجود داشته باشد ممکن است ناشی از یک عارضه یا مشکل مهم‌تر باشد.

به گزارش ایسنا، دلایل متعددی وجود دارد که باعث می‌شود شخص در دست‌ها و پاهای خود احساس سوزن سوزن شدن کند که البته بیشتر آنها موقتی هستند.

به عنوان مثال اگر شخصی در موقعیتی غیرمعمول نشسته یا خوابیده باشد ممکن است بر عصب‌ها فشار وارد شده و احساس سوزن سوزن شدن در دست‌ها و پاها ایجاد شود. اما برخی از علل سوزش در دست‌ها و پاها جدی تر بوده و ممکن است به تشخیص و درمان مناسب نیاز داشته باشد.

بسیاری از علل این احساس سوزش با یک بیماری عصبی محیطی مرتبط است که نوعی آسیب عصبی است که منجر به احساس سوزش و بی‌حسی در دست و پا می‌شود.

شرایط مختلف منجر به نوروپاتی محیطی (التهاب اعصاب‌ محیطی) می‌شود که حدود ۲۰ میلیون نفر را تنها در ایالات متحده تحت تاثیر قرار می‌دهد.

علل ابتلا به نوروپاتی محیطی و برخی دلایل دیگری که منجر به سوزش دست و پاها می‌شود بدین قرار است:

۱- "رادیکولوپاتی" کمر: ممکن است احساس سوزش ناشی از فشار یا تحریک اعصاب در ناحیه کمر باشد که به دلیل صدمه دیدن یا تورم بروز می‌کند.

رادیکولوپاتی به شرایطی گفته میشود که در آن ریشه عصبی که در حال خارج شدن از نخاع است به علتی تحت فشار قرار گرفته و این فشار موجب بروز علائمی در اندام می‌گردد.

۲- سموم: بلعیدن چیزهای سمی یا سمومی که از طریق پوست جذب می‌شوند نیز ممکن است باعث احساس سوزش در پاها شوند.

از سمومی که ممکن است این احساس سوزش را ایجاد کنند می‌توان آرسنیک، تالیوم، جیوه و ضد یخ‌ها را نام برد. درمان و مقابله با این سموم باید به سرعت صورت گیرد و به نوع ماده سمی بستگی دارد.

۳- الکل: الکل نیز نوعی سم بوده و می‌تواند به بافت عصبی آسیب برساند. نوشیدن بیش از حد الکل ممکن است به نوعی نوروپاتی محیطی معروف به "نوروپاتی الکل" منجر شود.

این بیماری می‌تواند باعث ایجاد درد و سوزش در اندام‌ها، دست‌ها و پاها شود که ناشی از آسیب اعصاب محیطی توسط الکل است.

براساس یک مطالعه از ۲۵ تا ۶۶ درصد از افراد الکلی دچار نوروپاتی الکل می‌شوند. درمان این بیماری بر کاهش یا توقف نوشیدن الکل توسط بیمار تمرکز دارد.

۴- اضطراب: افرادی که اضطراب دارند ممکن است نفس نفس زدن را تجربه کنند که خود باعث سوزش در پا می‌شود.

این پدیده از علائم شایع اضطراب بوده و با تنفس سریع شناخته می‌شود که باعث عدم تعادل در سطوح دی‌اکسید کربن و اکسیژن شده و احساس سوزش را تشدید می‌کند.

برای درمان اضطراب می‌توان از درمان‌های رفتار شناختی، صحبت کردن با مشاور،‌ داروهای ضد اضطراب و فعالیت‌های آرام‌کننده مانند یوگا،‌ مدیتیشن و ذهن آگاهی بهره برد.

۵- بارداری: احساس سوزش در پاها در زنان باردار اغلب ایجاد می‌شود چراکه با رشد جنین در رحم به عصب‌های پاها فشار می‌آید.

نوشیدن آب کافی،‌ تغییر موقعیت‌های نشستن و خوابیدن و استراحت کردن با پاهای رو به بالا می‌تواند به کاهش این احساس کمک کند اما اگر این احساس از بین نرفت و اندام‌ها احساس ضعف داشتند حتما باید به دکتر مراجعه کرد.

۶- آسیب فشار تکراری (RSI): آسیب فشار تکراری یا RSI نوعی بیماری است که احساس سوزش را ایجاد می‌کند و زمانی که یک شخص فعالیت‌های تکراری را برای مدتی طولانی بدون استراحت انجام داده، رخ می‌دهد.

RSI به عنوان اختلال مرتبط با کار اندام‌های فوقانی شناخته شده و معمولا مچ دست‌ها و دست‌ها، ساعد و آرنج،‌ گردن و شانه را تحت تاثیر قرار می‌دهد و درد،‌ تیر کشیدن،‌ حساسیت، چوب شدگی، لرزش، ضعف و گرفتگی عضلات را در پی دارد. برای درمان این بیماری از داروهای ضد التهابی، کمپرس آب سرد و بانداژهای پلاستیکی استفاده می‌شود.

۷- کمبود ویتامین: کمبود ویتامین‌های نیاسین یا E ،B۱ ،B۶ ،B۱۲ به احساس سوزش در دست‌ها و پاها منجر می‌شود چراکه این ویتامین‌ها برای عملکرد اعصاب ضروری هستند.

کمبود ویتامین B۱۲ به خصوص به نوروپاتی محیطی منجر می‌شود و علائمی چون سرگیجه، تنگی نفس، کوفتگی، سردرد، مشکلات گوارشی، درد قفسه سینه، حالت تهوع و بزرگ شدگی کبد در پی دارد.

کمبود ویتامین‌ها می‌تواند با خوردن رژیم غذایی سالم‌تر یا مکمل‌های غذایی درمان شود.

۸- مالتیپل اسکلروزیس (MS): این بیماری، عارضه‌ای طولانی مدت است که بر مغز و نخاع تاثیر می‌گذارد. کمردرد و احساس سوزش در پاها از علائم اولیه MS است. سایر علائم آن مشکلات بینایی، ‌درد، اسپاسم عضلانی، سرگیجه، مشکل در حفظ تعادل، مشکلات مربوط به مثانه، اختلال عملکرد جنسی و مشکلات شناختی هستند.

از درمان MS می‌توان به مصرف کوتاه مدت داروهای استروئیدی، درمان‌های علائم خاص و درمان‌های متعادل کننده بیماری اشاره کرد.

۹- داروها: از عوارض جانبی برخی داروها احساس سوزش در دست‌ها و پاهاست.

از داروهایی که باعث ایجاد چنین حسی می‌شوند می‌توان داروهای سرطان، ایدز، اچ آی وی، صرع، ‌داروهای بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا را نام برد.

۱۰- عفونت‌ها: برخی عفونت‌ها نیز باعث ایجاد التهاب عصبی و در نهایت احساس سوزش می‌شوند.

از عفونت‌هایی که باعث ایجاد این عارضه می‌شوند می‌توان به اچ آی وی،‌ ایدز، هپاتیت B و C، جزام،‌ زونا و بیماری لایم اشاره کرد.

در صورت احتمال وجود عفونت در بدن باید به پزشک مربوطه مراجعه و پس از انجام آزمایش خون، درمان مناسب صورت گیرد.

۱۱- نارسایی کلیه: سوزش دست‌ها و پاها ممکن است نشانه‌ای از نارسایی کلیه باشد. دیابت و فشار خون بالا هر دو خطر نارسایی کلیه را افزایش می‌دهد.

از دیگر علائم نارسایی کلیه گرفتگی عضلات، کشش عضلات و ضعف عضلانی را می‌توان نام برد. در صورت داشتن این علائم به پزشک متخصص مراجعه کنید. نارسایی کلیه اغلب از طریق دیالیز و پیوند کلیه درمان می‌شود.

۱۲- بیماری‌های خود ایمنی: برخی بیماری‌های خود ایمنی که در آن سیستم ایمنی فرد به بدن خودش حمله می‌کند، ‌ممکن است احساس سوزش را ایجاد کنند.

بیماری‌های خود ایمنی که ممکن است باعث احساس سوزش شود عبارتند از: لوپوس، بیماری سلیاک و روماتیسم مفصلی.

برای تشخیص این بیماری‌ها از سوابق خانوادگی خود در این بیماری مطمئن شوید و معاینات فیزیکی و آزمایش‌های لازم را انجام دهید.

درمان اینگونه بیماری‌ها مصرف داروها و تغییرات غذایی است.

۱۳- دیابت: دیابت به افزایش قند خون منجر می‌شود که ممکن است باعث آسیب عصبی شود. افراد مبتلا به دیابت ممکن است به نوعی سوزش پایدار مبتلا شوند که بیماری نوروپاتی دیابتی نامیده می‌شود.

از دیگر علائم دیابت، می‌توان به احساس تشنگی زیاد، ادرار مکرر، افزایش گرسنگی، خستگی، تاری دید، کاهش التیام زخم‌ها و کاهش وزن نامعلوم اشاره کرد.

برای درمان دیابت از داروهایی مانند انسولین به منظور کنترل قند خون و تغییرات تغذیه‌ای و ورزش استفاده می‌شود.

۱۴- بیماری سرخرگ محیطی: بیماری سرخرگ محیطی (PAD) بر سیستم گردش خون اثر گذاشته و باعث تنگ شدن عروق خونی و گردش خونی ضعیف می‌شود که در نهایت احساس سوزش را ایجاد می‌کند.

در صورت عدم درمان این بیماری، ممکن است به دلیل تصلب شرائین ناشی از تجمع پلاکت‌ها در عروق، سکته قلبی یا مغزی رخ دهد.

از درمان‌های PAD می‌توان مصرف دارو، تغییر سبک زندگی یا جراحی را نام برد.

۱۵- سکته مغزی: سوزش دست‌ها و پاها ممکن است نشانه‌ای از وقوع سکته مغزی باشد. این علائم به طور ناگهانی ظاهر شده و ممکن است شامل این موارد باشد: بی حسی یا ضعف در صورت، بازوها، ‌پاها به ویژه در یک سمت از بدن، گیجی، اختلال در تکلم، مشکل در ادراک، تاری دید، مشکل در راه رفتن، سرگیجه، از دست دادن تعادل هماهنگی.

در صورت تجربه یک یا چند مورد از این علائم بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. درمان سکته مغزی توسط داروهای ترومبولیتیک که به درمان لخته‌های خونی کمک می‌کند، صورت می‌گیرد.

به گزارش مدیکال نیوز تودی، افرادی که مکررا دچار احساس سوزش در دست‌ها و پاهای خود می‌شوند باید حتما به پزشک مراجعه و زودتر به درمان آن اقدام کنند.