مسئوليت پذيري سياسي

بشير بي آزار

کد خبر: ۷۸۵۴۹

تاریخ: ۰۳ دی ۱۳۸۸ - ۱۵:۰۵

در ميانه كنش ها و رقابت هاي سياسي، جايگاه و نقش مسئوليت پذيري چگونه ارزيابي مي شود؟ نقطه عزيمت اين بحث، اين پرسش خواهد بود كه منظور، پذيرش مسئوليت در برابر چه چيزي است؟

قطعاً سياستمداران جملگي بر مسئوليت پذير بودن در برابر اجتماع خويش و حتي جامعه جهاني تأكيد دارند و در عمل نسبت به عقايد و باورهاي خود و تيم همراهشان رفتارهاي مسئوليت پذيرانه نشان مي دهند. اما در تحولات بيروني و دروني مربوط به جوامع، گاه مقاطع بسيار حساسي پيش مي آيد كه مسئوليت پذيري صرف نسبت به ديدگاه خود و جمع همراه، بدون استعداد توجه به مسائل و مسئوليت هاي بزرگتر كه به كيان و هستي يك جامعه مربوط مي شوند، مصداق دوري از رفتار مسئوليت پذيرانه است.

از اين منظر اگر به انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري و وقايع پس از آن نگاه كنيم، شاهد توجه پررنگ برخي فعالان نسبت به باورها و عقايد خود و تيم همراه و در عين حال كم شدن توان و استعداد مسئوليت پذيري در برابر مسايل و وقايع بزرگتر و مهم تر هستيم.

اين چشم بسته به دنبال نظر و حق خود رفتن، البته شايد در جمع هواداران شورآفرين باشد، اما شوريدگي همه نيروهاي اجتماعي و تحريك آن، قطعاً زمينه ساز فعال شدن بسياري از مخاطرات، مخصوصاً از نوع خارجي و بيروني براي نظام و كشور است.

با اين وجود، چه بايد كرد؟ آيا بايد بساط حق خواهي يا خواستن نظر خويش را يكسره برچيد و همه اعتراض ها و مطالبات را زير سايه ترس از فعال شدن نيروهاي بيگانه قرار داده و تقاضاي سكوت كرد؟

قطعاً چنين نيست. مسئوليت پذيري به معناي بزرگتر الزام مي نمايد با تلاش براي مهار افراط گرايي ها و كمك به ايجاد آرامش در جامعه با حفظ چارچوب و قوانين حاكم بر اجتماع و كشور، رسيدگي قانوني به مطالبات و اعتراض ها نيز صورت گيرد، حتي اگر اين نوع رسيدگي نيز صورت نگرفت، باز رفتار مسئولانه ايجاب مي كند كه با حفظ كليات و نظام و پايه هايي كه همه بر آن و به اتكاي آن بر جا قرار داريم، پي گيري مطالبات صورت گيرد.

اين نوع مسئوليت پذيري كه يكسره با نوع شعاري و موج سوارانه آن متفاوت است و براي خود منتقدان و هواداراني دارد، اكسير و فرمول مورد نيازي است كه بايد به صورت عمومي مورد استفاده سياستمداران امروز ايران قرار گيرد.

با وجود اين كه شماري از دلسوزان و سابقون انقلاب اين روزها پشت سر مقام معظم رهبري بر اين نوع بصيرت و مسئوليت پذيري انقلابي تأكيد دارند، اما روند پرهياهوي موجود، اغلب نامزدهاي انتخابات پيشين را به سمت ديگري رهنمون مي شود. گويي آنها بيم دارند كه از موج هاي ايجاد شده در جامعه عقب مانده و آرايشان قدري پايين و بالا شود. اگر چنين باشد بدين معناست كه مسئوليت آقايان بيشتر متوجه تعداد آرا و هواداران احتمالي است و فاكتورهاي مهم ديگر، در معادلات آنها چندان جاي ندارد.

از نخبگان سياسي و ديني و علمي كشور نيز انتظار مي رود در مقطع حساس كنوني بيش از پيش به مهم ترين وظيفه و مسئوليت خويش در برابر مردم و نظام و انقلاب انديشيده و به آن عمل كنند. به ياد داشته باشيم كه افراد و رقابت هاي فصلي مي آيند و مي روند، ولي آنچه بايد باقي بماند و مي ماند ايران اسلامي، انقلاب و نظام برآمده از خون شهيدان است، انقلاب و نظامي كه در دنيا دوستاني پر تعداد و دشمناني پرقدرت و پرنفوذ دارد.

هوشياري، دوري از افراطي گري، درك صحيح شرايط زماني، برادري و وحدت حول محور ولايت فقيه و... از جمله كليد واژه هایي هستند كه اين روزها در بيانات مسئوليت پذيرترين نيروهاي سياسي موجود است، مفاهيمي چنين مي تواند نقشه راه عبور از وضع فعلي را فراهم آورد.