تعدیل تعرفه واردات خودرو و پوشاک

ممانعت از اجحاف بیشتر به مصرف کننده بی پناه ایرانی

علی متین فر*

کد خبر: ۷۷۳۰۰۲

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۲

طی سالهای اخیر همیشه سعی داشتم مطلبی در خصوص اجحاف به مصرف کننده ایرانی در بخش خودرو و پوشاک بنویسم چرا که طی دو دهه گذشته با توجه به شرایط کاری خود  به کشورهای مختلف سفر و در آنها  زندگی کرده ام و این اجحافی که به مصرف کننده ایرانی وارد می شود را با چشمان خود دیده ام و همیشه حق را به جانب مصرف کننده ایرانی داده ام. در این کشورها شاهد بوده ام که ایرانی ها در کسوت مختلف چگونه با حسرت به خودروهای این کشورها و قیمت آنها نگاه می کنند و آروز دارند روزی در ایران نیز این خودرو ها را با قیمت های جهانی خریداری کنند و همچنین دیده ام که مسافر ایرانی چه مقامات و تجار و  چه توریست ها   که برای چند روز به این کشورها سفر می کند چگونه با حرص و ولع به خرید پوشاک برای خود و اهل و عیالشان می پردازند و همیشه می گویند قیمت خودرو و پوشاک در ایران سه برابر قیمت این کشورهاست. هیچگاه نتوانستم جوابی منطقی برای انتقادات آنها بیابم چرا که حق را به جانب آنان می دانستم.

طی دو دهه گذشته هر گاه سخن از کاهش تعرفه واردات خودرو و پوشاک به میان آمده است تولید کنندگان عمده این دو بخش دست به دامن مراجع مختلف شده و بر اثر این تلاشهای مذبوحانه نه تنها تعرفه  این کالاها کاهش نیافته بلکه بالاتر نیز رفته است و ناخواسته هزینه این عدم کاهش تعرفه نیز به مراجع حمایت کننده تحمیل شده است و شایعات نیز به آن دامن زده است که بخشی از سود به مراجع مربوطه اعطا می شود. در حالی که شاید اینگونه نباشد و فقط هدف فراهم نمودن شرایط رقابتی و حمایت از تولیدات داخل و ایجاد اشتغال بوده باشد اما این سوبسید ها و حمایت ها موجب شده روز به روز شاهد افزایش قیمت تولیدات داخل بدون توجه به کیفیت و اجحاف مضاعف به مصرف کننده ایرانی باشیم.

البته هدف تعریف شده از سوی مراجع مختلف در افزایش تعرفه، ایجاد فضای رقابتی،  تولید و اشتغال است و همیشه تاکید کرده اند که کیفیت اجناس تولید داخل می بایست هر روز بهتر از قبل گردد اما این تاکید فقط در گفتار باقی مانده است و تولید کنندگان ایرانی در بخش خودرو و پوشاک  به خاطر حمایت های مختلف به این نتیجه رسیده اند که حمایت همیشگی است و کسی نظارتی نمی کند لذا نه تنها کیفیت اجناس تولیدی خود را افزایش نداده اند بلکه نامرغوبی اجناس تولیدی آنها هر روز در سایت ها منتشر می شود و با گوشت و پوست مصرف کننده ایرانی لمس می گردد.  بدون توجه به آلایندگی شدید خودروهای تولید داخل  برای مثال طی ده سال اخیر تاکید شده است خودروی پراید تولید داخل از بی کیفیت ترین خودرو های دنیاست یا پژوهای تولیدی مربوط به دهه هفتاد و یا هشتاد میلادی است تولید کننده ایرانی هیچ توجهی به آن نمی کند چرا که می داند مصرف کننده ایرانی با بودجه کم و همچنین قیمت بالای خودروی خارجی به یمن تعرفه بالای واردات ناچار است خودروی تولید داخل را خریداری کند و راه دیگری ندارد چرا که بالاخره نیاز به راهواری دارد لذا مجبور است از تولیدات داخلی استفاده کند.

علاوه بر موضوع فوق گروهی در داخل به دنبال سود بیشتر در پی واردات خودروهای بی کیفیت چینی افتاده اند و هر روز شاهد جولان مدل های جدید  و متنوع  این خودروها در خیابان های کشور هستیم بدون اینکه به آلایندگی و ایمنی این خودروها توجه شود. برای نگارنده سوال این است چگونه در برابر خودروهای باکیفیت دنیا مقاومت صورت می گیرد و تعرفه های بالایی برای آنها در نظر می گیرند اما  خودرو های چینی از این امر مستثنی هستند و عنقریب است که کشور از فشار واردات خودرو های چینی و تولیدات بی کیفیت و آلاینده داخلی به بن بست برسد همه باید دعا کنیم باد بیاد و باران ببارد تا آلودگی شهر های بزرگ که توسط خودروهای بی کیفیت ایجاد شده برطرف گردد.

با نگاهی به آمار تعرفه های واردات خودرو در کشورهای همسایه نشان می دهد تعرفه واردات در این کشورها بین 10 تا 20 درصد است حتی در کشور کره جنوبی که خود یکی از تولید و صادرکنندگان مطرح  خودرو در دنیاست 10 درصد می باشد و در ژاپن تعرفه واردات اخذ نمی شود و فقط 8 درصد مالیات بر ارزش افزوده گرفته می شود. ترکیه نیز که در همسایگی ماست بین 15 تا 26 درصد تعرفه اخذ می شود در کشورهای همسایه شمالی نیز  تعرفه واردات حد اکثر 20 درصد می باشد روسیه نیز که روزی ابرقدرت دنیا بوده است به بهانه حمایت از تولیدات داخلی دست به ایجاد تعرفه های سرسام آور نزده است اما خودرو ساز داخلی این کشور توانسته تا حدودی کیفیت تولیدات داخلی خود را افزایش دهد و همزمان آخرین مدل های خودرو  به این کشور وارد می شوند.

از ابتدای انقلاب تا کنون از صنعت خودرو حمایت شده است از بودجه عمومی به این خودرو سازها سوبسید پرداخت شده است سوال این است که آیا تا کنون ارزیابی صورت گرفته که نتیجه این حمایت ها  و سوبسید ها چه بوده است؟ آیا این خودرو سازها توانسته اند مدلی تماما ایرانی  و ملی تولید و به دنیا معرفی و حتی صادر کنند. تنها هنر این خودرو سازان این بوده که موتور پژو را روی سمند و موتور پراید را روی تیبا و ... سوار نمایند و اگر روزی واردات  قطعات این خودروها از خارج قطع شود خط تولید این خودرو سازها تعطیل می شود.  همچنین هنر دیگر این خودرو سازها صادرات سمند و پراید دهه نود کره به کشورهای عراق، سوریه و مشترک المنافع بوده است وکسی پاسخ نداده است که این صادرات تا کنون چه عوایدی برای کشور داشته است مگر نه اینکه در پایان سال شاید کمبود نقدنگی و مشکلات بودجه ای این خودرو سازها بوده ایم و هر سال سخن از ورشکستگی اینها مطرح شده است.

صنعت پوشاک ما وضعی مشابه و حتی بدتر از صنعت خودرو دارد اکنون پوشاک با برند های خارجی در ایران به سه برابر قیمت به مصرف کننده ارائه می شود کسی پاسخگو نیست که حمایت های صورت گرفته چه نتایجی برای این صنعت و برای مردم داشته است؟ مصرف کننده ایرانی و آن تعدادی که توانایی سفر به خارج از کشور دارند سعی می کنند در سفر خود حد اقل برای دو سال پوشاک و کیف و کفش خود را تامین نمایند که مجبور نباشند همان اجناس را با قیمتی سرسام آور از بازار تامین کنند و  تولید کننده پوشاک ایرانی همیشه  از واردات بی رویه پوشاک و ورشکستی احتمالی گله مند است ولی تلاش نکرده است یک برند با کیفیت و معروف را تولید  و این برند را به دنیا معرفی و حتی بخش کوچکی از آن را صادر کند و فقط تلاش کرده اجناس را با کیفیتی پائین تر تولید و آنرا به مصرف کننده بی پناه ایرانی بفروشد. نتیجه حمایت ها و سوبسید ها چیزی جز هدر رفتن منابع مالی مردم نبوده است.

دو موضوع مطرح شده فوق نمونه هایی از اجحاف به مصرف کننده ایرانی است که می توان در بخش های دیگر نیز مشابه یافت اما فریاد مصرف کننده ایرانی به جایی نمی رسد و با افزایش ارزهای خارجی هر روز شاهد افزایش قیمت های خودرو  و پوشاک  خارجی  در بازار هستیم. از دولت تدبیر و امید انتظار می رفت اقدامی عاجل در این زمینه انجام دهد اما متاسفانه عکس این نتیجه اتفاق افتاد و تعرفه خودرو نه تنها کاهش نیافت بلکه افزایش مضاعف و سرسام آوری را شاهد بوده ایم و گفته می شود با هزینه  های جانبی برای واردات خودرو بایستی 150 درصد تعرفه پرداخت گردد نگارنده که خود وضعیت اقتصادی کشورهای مختلف را رصد می کند کشوری مشابه ایران عزیز در این عرصه نیافته است.

همانطور که مسئولین ارشد و محترم  کشور بارها و بارها تاکید کرده اند ملت بزرگ ایران شایسته زندگی بهتری است. راقم این سطور که در چند کشور و با فرهنگ های مختلف زندگی کرده است تاکید دارد  این ملت در دنیا همتا ندارد و به گفته امام خمینی ( ره ) « من با جرأت مدعي هستم كه ملت ايران و تودة ميليوني آن در عصر حاضر بهتر از ملت حجاز در عهد رسول الله ـ صلي الله عليه وآله  ـ  و كوفه و عراق در عهد اميرالمؤمنين و حسين بن علي ـ صلوات الله و سلامه عليهما ـ مي‌باشند.»    کجای دنیا می توان یافت که مردم علیرغم سختی ها و با وجود فشار گرانی و اجحاف ها و تبعیض ها ، خودجوش به خیابانها بیایند و از نظام سیاسی خود دفاع کنندنه یک بار و نه دو بار بلکه دهها بار این مسئله تکرار شده است. آیا مردم فقط در راهپیمایی ها و انتخابات عزیزند و پس از آن فراموش می شوند و همچنان باید اشکنه بخورند و سختی ها را تحمل نمایند!. لذا در پایان انتظار می رود دولت تدبیر و امید از تصمیمات خلق الساعه همچون دولت قبلی بپرهیزد و شرایط زندگی در خوری را برای این مردم فهیم و آزاده مهیا نماید تعرفه واردات کالاها را معقول و منطبق با استانداردهای جهانی در نظر بگیرد  و حد اقل استانداردهای جهانی زندگی را برای مردم فراهم نماید در غیر این صورت مردم این دولت را نیز شعاری و  شعار زده و به فراموشی خواهند سپرد اما این اجحاف ها  را از یاد نخواهند برد و ممکن است دیگر فرصتی برای جبران فراهم نباشد. نگارنده امید دارد این مردم از دولت تدبیر و امید ناامید نشوند. انشاءالله

*علی متین فر؛پژوهشگر امور بین المللی