انتظارمعجزه از سیف برای بازار ارز

بانک مرکزی برسر گنج دلار ننشسته است

برخی افراد و احزاب حتی در سطح نخبگان جامعه و به ویژه منتقدان سرسخت دولت دوازدهم فکر می کنند دولت یا بانک مرکزی کارگاه کیمیاگری دارند و می توانند درآن کارگاه ریال یا تومان را به چشم برهم زدنی تبدیل به دلارکرده و به بازار عرضه کنند و قیمت ها را در بازار ارز به سرازیری هدایت کنند.

کد خبر: ۷۶۵۷۲۶

تاریخ: ۲۹ دی ۱۳۹۶ - ۰۰:۵۷

این نگاه که دولت می تواند معجزه کند و هرگاه منتقدان اراده کردند ارز را ارزان و مسکن را پررونق و صنعت را به اوج برساند، در دنیای مدرن منسوخ شده است. اندازه توانایی و اراده گرایی دولتها به ویژه در شرایط هرروز دگرگون شونده جهان روندی کاهنده دارد و این به ویژه برای ایران که سیاست خارجی آن با هرکشوری در جهان متفاوت است بیشتر مصداق دارد . دولت ایران و بانک مرکزی بدون تردید آرزویشان این است که به اندازه ای ارز در حساب ارزی داشته باشند که بتوانند آن را در بازار عرضه و تعادل موردنیاز را برقرار کننداما برآوردن این آرزوی بزرگ در اختیار دولت نیست. ایران امروز براساس نزدیک به 81 یلیون جمعیت دارد و درامدش  از صادرات نفت روندی کاهنده در سالهای اخیر را تجربه کرده است.

ازسوی دیگررشد  تقاضا برای ارز نیز برای اینکه بتوان تولید صنعتی را افزایش داد و نهاده های دامی فراهم کرد و امنیت داخلی و خارجی را تامین و به کشورهای دوست کمک کرد نیز سر باز ایستادن ندارد و این شکاف عرضه و تقاضا را به ویژه در مقاطعی افزایش می دهد. . در این وضعیت معلوم است که نرخ تبدیل ارزهای معتبر مثل دلار و یورو به ریال ایران فزاینده می شود و نرخ دلار برهمین اساس است که درشرایط صعود قرارگرفته است .منتقدان تندخوی دولت اما همانطور که رییس بانک مرکزی می گوید انگار از این صعود بدشان نمی ایدچون جایی برای حمله به دولت برایشان پیدا می شود.

این درست است که با افزایش نرخ ارز احتمال افزایش قیمت سایر کالاها و خدمات با تاخیر و با درجه های متفاوت میل به صعود دارند و احتمال برگشت تورم دورقمی وجوددارد اما چه باید کرد. کارآمدترین راهبرد این است که راه ورود ارز به ایران از مسیر سرمایه گذاری مستقیم باز شود و سرمایه گذاران با خوددلار ویورو بیاورند تا بخشی از عقب ماندگی رشد عرضه ارز به رشد تقاضا را جبران کنند. شوربختانه این اتفاق به دلایل گوناگون از جمله ترس و بیم شرکتهای خارجی از تحریم احتمالی آمریکا رخ نمی دهد و دولت نیز دست و پایش برای جذاب تر کردن پذیرش سرمایه خارجی بسته است. وقتی منتقدان چنان توفانی به پا می کنند که شرکت های خارجی راهشان را از ایران به سوی کشورهای همسایه کج می کنند و ارز ی وارد نمی شود چرا از بانک مرکزی انتظار داریم همانند یک نهادی که معجزه می کند عمل کند. واقعیت این است که رقبای منطقه ای وجهانی ایران برای خوشحالی امروز هرگز منتظر نمی مانند احزاب سیاسی ایران مجادله و منازعه شان تمام شود و آنگاه تصمیم بگیرند که به عراق یا اربیل کالا صادرکنند. همین روزها خبر می رسد بازار عراق از دست می رود  و ارزی که از این بازار به بازار ارز می آمد با نقصان مواجه شده است ودرسوریه نیز بازارگرفتن سخت شده است.

در این وضعیت  معلوم است که عرضه ارز کمتر خواهد شد. از سوی دیگر عربستان و سایر کشورهای دارای استعداد برای صادرات فولاد و پتروشیمی دست روی دست نمی گذارند  تا بازار دراختیار ایران باشد و ایرانیها ارز به بازار شان تزریق کنند؟ ایا این رخدادهای ناراحت کننده را باید بانک مرکزی به جای خوب ختم کند؟چرا قبول نمی کنیم افزایش نرخ ارز مثل افزایش قیمت سایر کالاهاست و تفاوتی با دیگرکالاها ندارد ؟ برخی هنوز چشم امید به معجزه بانک مرکزی دوخته اند که از حساب نه چندان پرش چک ارز ی بکشد و ارزرا ارزان کند. تاقبول نکنیم اقتصاد ایران کم بنیه و ناتوان شده است و تا زمانی که شجاعت پذیرش این را نداریم که بپذیریم  توانایی عرضه ارز درایران از سوی دولت مثل سابق نیست و برای اداره بازار ارز روش دیگری را باید تجربه کنیم  همچنان از سیف انتظار کیمیا گری خواهیم داشت. این عجیب نیست که می خواهیم فردی و مدیری که وظیفه اش تنظیم بازار پول برای جلوگیری از شتاب تورم است برای مامعجزه کند و همانند کیمیاگران مس را تبدیل به طلاکند؟

منبع: ساعت24