اينجا قلب تپنده مترو است

واي خداي من اينجا چه خبر است؟ اينجا كجاست! صداي زنگ تلفن‌ها و صداي زنگ هشدار بي‌سيم‌ها باعث مي‌شود كه با خودم فكر كنم كه به يك برج مراقبت فرودگاه وارد شده‌ام. حس كنجكاويم لبريز مي‌شود و قدم‌هايم را به سمت منبع صداها تندتر بر‌مي‌دارم. ناگهان با يك سالن بسيار عظيم و دايره‌اي شكل مواجه مي‌شوم‌ كه شباهت زيادي به مراكز رادار و هدايت پرواز فرودگاه‌ها دارد.

کد خبر: ۷۵۸۲۳

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۳۸۸ - ۱۲:۵۲

به همراه مدير روابط عمومي شركت بهره‌برداري متروي تهران در آسانسور اين شركت طبقات را يكي پس از ديگري پايين مي‌رويم؛ طبقه يك، همكف، منفي يك، منفي دو و در نهايت منفي سه.

آسانسور در آخرين طبقه ساختمان مي‌ايستد. زماني كه در آسانسور را باز مي‌كنم صداهاي عجيب و غريبي به گوشم مي‌رسد؛ « يك دو سه، حركت. قطار شماره يك بايست، مواظب باش، احتياط كن، وضعيت قرمزه مواظب باش»!

واي خداي من اينجا چه خبر است؟ اينجا كجاست! صداي زنگ تلفن‌ها و صداي زنگ هشدار بي‌سيم‌ها باعث مي‌شود كه با خودم فكر كنم كه به يك برج مراقبت فرودگاه وارد شده‌ام.
حس كنجكاويم لبريز مي‌شود و قدم‌هايم را به سمت منبع صداها تندتر بر‌مي‌دارم. ناگهان با يك سالن بسيار عظيم و دايره‌اي شكل مواجه مي‌شوم‌ كه شباهت زيادي به مراكز رادار و هدايت پرواز فرودگاه‌ها دارد.

وقتي كه وارد سالن مي‌شوم انگار نه انگار كه شخصي وارد شده است، چشماني نگران به سمت مانيتورها دوخته شده و تلفن‌ها يكي پس از ديگري زنگ مي‌زند و همه مشغول فعاليت هستند.

بيش از 15 مانيتور كه هر كدام 4 ايستگاه را تحت كنترل دارد در اين سالن وجود دارد و علاوه بر آن تابلو بزرگي كه محل توقف هر قطار و ايستگاه‌هاي تمامي خطوط را نشان مي‌دهد در اين سالن قرار گرفته است؛ اينجا مركز فرمان متروي تهران و در حقيقت قلب تپنده مترو است كه تمامي خطوط مترو از اين محل كنترل مي‌شود. دقت زياد كاركنان به مانيتورها و شايد هم كمي اضطراب كه در چهره‌هاي بعضي از آنها ديده مي‌شود نشان‌دهنده حساسيت بالاي كار‌ در اين مركز است.

به‌دنبال يك از كاركنان هستم كه از او اطلاعاتي را در زمينه فعاليت‌هاي اين مركز جويا شوم. همه مشغول كارند، در نهايت با هماهنگي مسئول روابط عمومي با سليمي، مسئول كنترل ترافيك خط دو همكلام مي‌شوم. در مورد فعاليت‌هاي اين مركز مي‌گويد: حساسيت كاري در اين مركز بسيار بالا است و يك اشتباه ممكن است به قيمت جان انسان‌ها و مسافران يك قطار تمام شود.

مسئول كنترل ترافيك خط دو با بيان اين مطلب كه حركت تمامي قطار‌ها در اين مركز كنترل مي‌شود مي‌گويد: انتقال خطوط، عمليات سوزانباني و كنترل ولتاژ برق هم در اين مركز انجام مي‌شود.

هر روز به مديران گزارش مي‌دهيم

سليمي يكي از ويژگي‌هاي اين كار را گزارش روزانه از حركت قطار‌ها و نحوه جابه‌جايي در طول روز به مسئولين و مديران مي‌داند و با اشاره به دفترچه‌هاي بزرگ گزارش كار مي‌گويد: تمامي فعاليت‌هاي كار‌كنان و نحوه حركت راهبر‌ها بايد در اين دفتر ثبت شود و به‌صورت پلكاني به مديران و مديريت شركت بهره‌برداري گزارش شود.

اين مسئول مركز فرمان، شيفت‌هاي 24 ساعته را از ويژگي‌هاي كار در اين مركز اعلام مي‌كند و مي‌افزايد: عمليات‌هاي عمراني در متروي تهران بيشتر در ساعات شب و بعد از تعطيلي ايستگاه‌ها انجام مي‌شود كه به همين جهت و براي رساندن مصالح و ابزار‌آلات مختلف نياز است كه شيفت‌هاي كاري به‌صورت 24‌ساعته تعريف شود.

تمام مكالمات ضبط مي‌شود

تمامي مكالمات اين مركز براي مواقع نياز همانند جعبه سياه هواپيما ضبط مي‌شود. شجاعي، مسئول روابط عمومي شركت بهره‌برداري در جريان گفت‌وگويم با كاركنان مركز فرمان با بيان اين مطلب گفت: مكالمات كاركنان به غيراز مكالمات شخصي براي مواقع نياز و ضرورت ضبط مي‌شود و تمامي آنها در بايگاني صوتي تا مدت‌ها نگه داشته مي‌شود. شجاعي با اشاره به اين مطلب كه تمامي تحركات و اتفاقات داخل ايستگاه‌ها در اين مركز كنترل مي‌شود، مي‌گويد: تصاوير تمامي ايستگاه‌ها به‌طور كامل براي مدت مشخصي ضبط مي‌شود. وي در ادامه گفت: بسياري از شهروندان مراكز مستقر در ايستگاه‌ها را به‌عنوان مركزي براي كنترل قطار‌ها مي‌دانند اما تا به امروز كمتر شخصي در رابطه با اين مركز اطلاعات داشته است.

قطار شماره‌218 توقف كن

در حال و هواي گفت‌وگو با كاركنان مركز فرمان متروي تهران هستم كه يكباره هشدارهاي مكرر يكي از مراقبان خطوط، نظر من را به سمت خود جلب مي‌كند:« قطار شماره‌218 با احتياط توقف داشته باش. در مسير 22 حركت كن»؛ اين جملاتي است كه يكباره يكي از مراقبان خطوط به وسيله بي‌سيم به راهبر قطار 218 اعلام مي‌كند. چشماني نگران با دقت به مانيتورها خيره مي‌شود. سكوت عجيبي سالن را در بر مي‌گيرد. كمي نگران مي‌شوم، پاهايم مي‌لرزد، خداي من حادثه‌اي اتفاق نيفتد؟!

جنب و جوش كاركنان در سالن زياد مي‌شود. بعد از گذشت مدتي كوتاه اپراتور كنترل فرمان‌ وضعيت عادي و حركت قطار را اعلام مي‌كند. آرامش وجودم را فرا مي‌گيرد، نفس عميقي مي‌كشم و خدا را شكر مي‌كنم كه به همت مردان فعال در مركز فرمان مترو مسافران يكي از قطار‌ها به راحتي در راه مقصد خود در حركت است.

فراموش نكنيم!‌

امروزه با وجود همه تاخيرها و مشكلات متروي تهران و بايدها و نبايد‌ها در رابطه با بودجه و گسترش خطوط مترو باز هم روزانه تعداد زيادي از مسافران با اين وسيله نقليه در شهر جابه‌جا مي‌شوند.

پس فراموش نكنيم زماني كه در قطار‌هاي مترو در انتظار رسيدن به مقصد هستيم اشخاصي به‌صورت 24‌ساعته در مراكز حساسي به دور از خانواده مشغول مراقبت از خطوط براي حفظ جان ما انسان‌ها هستند.