سودای آمریکا برای حضوری نامحدود در سوریه

دولت ترامپ در صدد آن است که اهداف خود را در سوریه فراتر از مبارزه با داعش ببرد و در عرصه سازش سیاسی در این کشور نیز ورود پیدا کند که این امر نشان دهنده تمایل واشنگتن برای حضوری نامحدود در این کشور خاورمیانه است؛ رویکردی که مشخصا با مواضع سوریه منافات خواهد داشت.

کد خبر: ۷۴۹۷۳۹

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۳

به گزارش تابناک، روزنامه واشنگتن پست با این مقدمه در گزارشی با عنوان آمریکا به سمت حضور نامحدود در سوریه پس از نابودی داعش حرکت می‌کند آورده است. با توجه به پیشرفت‌های نیروهای حامی بشار اسد و هم پیمانان روسی و ایرانی وی شکست داعش در سوریه اجتناب ناپذیر است و این امر می‌تواند به توجیه آمریکا برای ادامه حضور در سوریه پایان دهد.

مقام‌های آمریکایی امید دارند که از حضور فعلی نیروهای کشورشان در شمال سوریه برای اعمال فشار علیه اسد در راستای مشارکت در مذاکرات صلح ژنو استفاده کنند. این مذاکرات قرار است در پایان ماه میلادی جاری پس از سال‌ها فعالیت بی حاصل و توقف متعاقب آن بار دیگر کار خود را از سر گیرد. نیروهای حامی اسد با حمایت بسیار مهم به عمل آمده از سوی ایران کنترل بسیاری از مناطق باقیمانده از این کشور را در نبردهایشان با تروریست‌ها به دست آورده و در عین حال با مخالفانی که به دنبال پایان دادن به حکومت اسد هستند تقابل دارند.

خروج ناگهانی نیروهای آمریکایی از سوریه می‌تواند کمک قابل توجهی به اسد برای تصرف کلیه مناطق باقیمانده در کنترل مخالفان به عمل آورده و در نتیجه ادامه حیات سیاسی وی را تضمین کند؛ موضوعی که برای ایران به عنوان هم پیمان نزدیک اسد یک پیروزی به شمار می‌آید.

مقام‌های آمریکایی قائل بر این هستند که برای جلوگیری از این برآیند می‌توانند ترتیبی اتخاذ کنند که نیروهای آمریکایی به حضور خود در شمال سوریه که در آن آمریکایی‌ها مشغول آموزش نیروهای دموکراتیک سوری هستند ادامه دهند و دولت محلی جدیدی در این منطقه تشکیل دهند.

زمانی که مذاکرات سیاسی در ژنو حدود سه سال پیش آغاز شد، مخالفان با کمک‌ها و حمایت‌های غرب و برخی کشورهای عربی بخش قابل توجهی از سوریه را تحت کنترل خود داشته و از این رو برای طرح درخواست برکنار شدن اسد به عنوان بخشی از فرآیند سازش دست بالاتری داشتند. نیروهای هوایی روسیه به کمک نیروهای زمینی ایران وضعیت را در سوریه به سرعت در میدان نبرد و پای میز مذاکره به نفع اسد تغییر دادند.

روسیه و ایران همچنین به صراحت اعلام کردند که برنامه آنها مبتنی بر تداوم حضور است. دولت ترامپ علاوه بر توسعه حضور نیروهای آمریکایی در سوریه به دنبال تعامل با روسیه است. رئیس جمهوری آمریکا به تازگی با همتای روس خود بیانیه مشترکی صادر و از مذاکرات ژنو حمایت کرد. رهبران دو کشور همچنین تلفنی با یکدیگر گفت‌وگو کردند و این گفت‌وگو تنها ساعاتی پس از آن صورت گرفت که عکس‌هایی از به آغوش کشیده شدن اسد توسط پوتین در جریان سفر رئیس جمهوری سوریه به سوچی منتشر شد.

روسیه به همراه ایران و ترکیه کنفرانسی سیاسی برگزار کردند که هدف آن مشخص شدن هر چه بیشتر مواضعی بود که در نهایت تحقق اهداف آمریکا را دشوارتر خواهد ساخت. مقام‌های آمریکایی تاکید دارند که حضور فعلی نیروهای نظامی کشورشان در سوریه برای حصول اطمینان از جلوگیری از ظهور مجدد داعش ضروری است و در این راستا توجه ویژه‌ای به حکمرانی محلی دارند.

یک مقام آمریکایی تاکید دارد که جنگ با داعش هنوز تمام نشده است. اما همین مقام در توصیف ماموریت نیروهای آمریکایی در سوریه از واژه دوگانه استفاده می‌کند. توسعه اولیه دامنه فعالیت‌های داعش به دنبال خلأ به وجود آمده از جنگ داخلی سوریه صورت گرفته است. این مقام آمریکایی با تاکید بر این موضوع می‌افزاید این خلأ به خاطر فقدان فرآیند سیاسی مشروع ایجاد شد و در صورت حل نشدن ابعاد سیاسی ماجرا داعش یا هر گروه جایگزین دیگری بار دیگر به وجود خواهد آمد.

در همین حال جیمز ماتیس وزیر دفاع آمریکا چند روز پیش درباره اینکه نیروهای آمریکایی تا چه زمانی در سوریه خواهند بود، توضیح داد: ما در زمان حاضر پیش از تحقق سازش سیاسی میان اسد و مخالفان سوری از سوریه خارج نخواهیم شد. ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که شرایط را برای تحقق راه حل دیپلماتیک فراهم ساخته‌ایم.

تعداد نیروهای آمریکایی در سوریه طی آمارهای رسمی 503 تن اعلام شده که وظیفه آموزش و کمک به نیروهای دموکراتیک را بر عهده دارند. رقم واقعی بالاتر از این میزان برآورد می‌شود که شامل صدها نیروی عملیاتی ویژه، نیروهای هوایی، نیروهای توپخانه و سایر واحدهای نظامی است که اقامت‌هایی موقتی در منطقه دارند. ماتیس گفته است که آمریکا تصمیمی درباره تعداد نیروهایی که در سوریه می‌مانند نگرفته است.

به گفته وی واشنگتن تا زمان آغاز مذاکرات ژنو منتظر خواهد ماند که این موضوع نیز مشخصا درباره تعداد نیروهای آمریکایی مستقر در سوریه حدودی را مشخص نمی‌کند. برنامه‌ها برای ادامه حضور آمریکا نشان دهنده تغییر از مرحله مبارزه با داعش به راهبردهای کلانتری کاخ سفید است.

نیکلاس هراس از مرکز امنیت آمریکای جدید به این موضوع اشاره می‌کند و می‌گوید شرایط در سوریه اکنون به گونه‌ای است که کارزار مبارزه با داعش جای خود را به کارزار مقابله با ایران می‌دهد.

وی می‌افزاید: آمریکا برنامه عمده‌ای برای ماندن ندارد اما در عین حال عجله‌ای هم برای خروج ندارد و از طریق مشخص نکردن زمان دقیق پایان عملیات آمریکا چهارچوبی برای ادامه فعالیت خود در سوریه طی سال‌های آتی ایجاد می‌کند.

در سال‌های گذشته آمریکا و روسیه مناطق آتش بسی را در جنوب غرب سوریه در نزدیکی مرزهای رژیم صهیونیستی و اردن ایجاد کرده‌اند. این امر مستلزم آن است که نیروهای دولتی و مخالفان به همراه هم‌پیمانان آنها موقعیت ژئوپلتیک خود را تغییر ندهند. اسرائیل اعلام کرده که این توافق رضایت این رژیم را با توجه به نگرانی‌هایی که در خصوص افزایش نفوذ ایران در سوریه دارد جلب نمی‌کند. در حال حاضر نیروهای ایران به عنوان مشاوران نظامی در بخش عمده‌ای از مناطق تحت کنترل دولت اسد حضور دارند و برخی از این نیروها در شش مایلی بلندی‌های جولان که به اشغال اسرائیل درآمده مستقر هستند. واشنگتن و مسکو توافق کرده‌اند که مناطقی را برای تنش زدایی در شرق سوریه ایجاد کنند؛ جایی که نیروهای وابسته به اسد با کمک و حمایت هوایی روسیه توفیق بسیاری در مبارزه با داعش و حرکت به سمت مرزهای عراق داشته‌اند. در همین مناطق نیروهای دموکراتیک سوری با حمایت آمریکایی‌ها به سمت جنوب حرکت می‌کنند.

سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه آمریکا را به حمایت مستقیم از نیروهای داعش متهم کرده و گفته است که این اقدامات واشنگتن اجازه گریختن داعشی‌ها را می‌دهد.

وزارت دفاع آمریکا این اتهامات را رد کرد. آمریکا و روسیه ترجیح می‌دهند که بخش‌های متفاوتی از بیانیه مشترک پوتین و ترامپ را مورد تاکید قرار دهند که این امر اختلاف نظرهایی در پی دارد. دولت ترامپ از حمایت روسیه از مذاکراتی که به اعتقاد آن در نهایت منجر به کناره گیری اسد خواهد شد حمایت کرده است و از این رو در مذاکرات ژنو به نوبه خود سرمایه گذاری می‌کند تا امکان بازگشت میلیون‌ها پناهجوی سوری فراهم شود.

به اعتقاد آمریکایی‌ها بازگشت این پناهجویان به سوریه باعث خواهد شد که نتایج انتخابات محتمل در سوریه به ضرر بشار اسد تمام شود. روسیه هم به نوبه خود اعلام کرده که بیانیه مشترک پوتین و ترامپ مهر تاییدی بر حاکمیت و یکپارچگی ارضی سوریه است.

لاورف هفته گذشته تصریح کرد که روسیه و ایران بر خلاف آمریکا به دعوت دولت مشروع دمشق در سوریه حضور دارند و این در حالیست که سوریه به طور مکرر حضور آمریکایی‌ها در این کشور را تحت عنوان اشغالگری توصیف کرده و خواهان خروج آنهاست.

در توافق به عمل آمده میان آمریکا و روسیه بر خروج نهایی نیروهای خارجی از سوریه تاکید شده اما روسیه اعلام کرده که این موضوع صرفا در مناطق آتش بس جنوب غربی و مرزهای نزدیک به رژیم صهیونیستی قابل اجرا است.

روسیه بارها تاکید کرده که مذاکرات ژنو باید بدون پیش شرط برگزار شود که این امر به معنای چراغ سبزی برای ادامه حضور اسد در راس قدرت سوریه است.

ترامپ در کمپین خود ظاهرا با این موضوع موافق بود و این امر نشان می‌داد که واشنگتن می‌تواند اهداف مشترکی با اسد و هم پیمانانش در مبارزه با داعش داشته باشد.

واشنگتن پست در پایان گزارش خود به اظهارات نیکی هیلی، نماینده ترامپ در سازمان ملل اشاره کرده که در ماه مارس گفته بود اولویت ما دیگر نشستن و تمرکز کردن بر بیرون راندن اسد نیست. در عین حال جان مک کین، سناتور آمریکایی تاکید دارد که دولت ترامپ به سمت چانه زنی با اسد و پوتین با وعده توخالی همکاری‌های ضد تروریستی حرکت می‌کند.