مقصر کسری بودجه کیست؟

وقتی که میزان هزینه های دولت از درآمدهایش بیشتر می شود اصطلاحا می گویند که بودجه دارای کسری است. کسری بودجه نیز تقریباً در چند سال اخیر به یک روال عادی تبدیل شده است و به تازگی سخنگوی دولت، مجلس را مقصر کسری بودجه دانسته و عنوان کرده است که اگر مجلسی ها لایحه بودجه سال 96 را دستکاری نمی کردند و از 309 هزار میلیارد تومان به 346 هزار میلیارد تومان نمی رساندند آن وقت ما با کسری بودجه مواجه نبودیم. اما به راستی مقصر کسری بودجه دولت است یا مجلس؟

کد خبر: ۷۴۷۹۶۱

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۳۹۶ - ۱۶:۳۳

به گزارش تابناک اقتصادی، کسری بودجه هنگامی اتفاق می افتد که دولت یا هر نهاد دیگری به میزان بیشتر از درآمدهای خود پول خرج کند. در چند دهه اخیر کسری بودجه به یک روال عادی تبدیل شده است و محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت در مورخه 1 شهریور 1396 و در حاشیه جلسه هیات دولت با اشاره به کسری بودجه سال 96، عنوان کرد: در بودجه امسال قیمت نفت ۵۰ دلار در نظر گرفته شده است و هم اکنون قیمت نفت در بازارهای جهانی کاهش یافته و امروز به حدود ۴۷ دلار رسیده است. پیش بینی ما این است که تا پایان سال نیز به پایین تر از این رقم برسد، بنابراین بودجه ۳۴۶ هزار میلیارد تومانی که در قانون آمده است، در حد ۳۰۹ هزار میلیارد تومان تحقق پیدا می کند و این یعنی ما در سال 96 احتمالا با کسری بودجه 38 هزار میلیارد تومانی روبه رو شویم.

همچنین محمدباقر نوبخت در مصاحبه دیگری توپ این کسری بودجه را به زمین مجلسی ها انداخت و گفت: اگر مجلسی ها لایحه بودجه ما را دستکاری نمی کردند و از 309 هزار میلیارد تومان به 346 هزار میلیارد تومان نمی رساندند آن وقت ما کسری بودجه نداشتیم. وی همچنین در بخش دیگری از صحبت های خود عنوان نمود که ما خود را بر مبنای بودجه 309 هزار میلیارد تومان تنظیم نموده ایم و این را به همه وزیران جدید نیز گفته ایم!

سئوالی که در اینجا مطرح می شود این است که به راستی چه کسی مقصر کسری های بودجه است؟ عملکرد دولت در زمینه بودجه منجر به این کسری می شود و یا اینکه دستکاری لایحه بودجه توسط مجلسی ها باعث کسری بودجه می شود؟

برای پاسخ به این سئوال به صحبت های چند روز قبل عادل آذر رئیس دیوان محاسبات کل کشور رجوع می کنیم. عادل آذر در نشست علنی مجلس در مورخه 22 آبان 1396 گفت: تقریبا 6 درصد از بودجه توسط مجلس دستخوش تغییر قرار می‌گیرد که امری عادی است. از طرفی کسری بودجه در برخی از سال ها به شرح زیر بوده است:

در سال 90، 34 درصد، در سال 91، 37 درصد و در سال 95، این میزان 29 درصد بوده است.

بنابراین با توجه به درصدهای اعلام شده از سوی رئیس دیوان محاسبات کل کشور مشخص می شود که درصد کسری بودجه های ایجاد شده در سال های اخیر نسبت به درصد تغییرات بودجه توسط مجلس اختلافی فاحش دارد و می توان گفت اگر طبق گفته های محمدباقر نوبخت تغییرات لایحه بودجه توسط مجلس موجبات کسری بودجه شده باشد این میزان در سال های گذشته تنها 6 درصد بوده است و باقی به خود دولت باز می گردد.

به هر صورت بخشی از این کسری بودجه نیز به سیستم بودجه ریزی باز می گردد و باید این سیستم اصلاح شده و بر اساس عملکرد، اعتبارات تخصیص داده شوند. یعنی باید اعتبارات تخصیص داده شده به دستگاه ها بر اساس خروجی این دستگاه ها و اطلاعات عملکردی آن ها تنظیم شود. امید است که با توجه به صحبت های اخیر مسئولین دولتی و مجلسی ها، در بودجه 97 شاهد تخصیص اعتبارات بر اساس عملکرد دستگاه ها باشیم و این موضوع باعث شود تا میزان کسری بودجه تا حدودی کاهش یابد.