سه وزیر روحانی روی لبه تیغ استیضاح؛

برای استیضاح وزرا چهار سال وقت داریم/ وزرا بعد از وزیر شدن، رفتند و پشت سر خود را هم نگاه نکردند

طرح استیضاح وزرای «کشور»، «کار، تعاون و رفاه اجتماعی» و «آموزش و پرورش» با وجود نوپا بودن دولت، به جریان افتاده است؛ البته دلایلی که برای استیضاح این سه وزیر نیز آورده شده، بیشتر بر عملکرد این وزرا متمرکز بوده است. با وجود این، در این استیضاح ها نیز همچون سایر استیضاح های مجلس، ردپای مباحث سیاسی به چشم می خورد.

کد خبر: ۷۴۵۴۷۰

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۳۹۶ - ۱۷:۳۷

این روزها، در راهروهای مجلس، زمزمه استیضاح سه وزیر کابینه روحانی به گوش می رسد. زمزمه های استیضاح وزرای کار، آموزش و پرورش و کشور در حالی است که کابینه دولت دوازدهم، سه ماه بیشتر نیست که آغاز به کار کرده و حتی برخی وزرا، فرصت تغییر معاونان خود را پیدا نکرده اند.

به گزارش «تابناک»؛ طرح استیضاح وزرای «کشور»، «کار، تعاون و رفاه اجتماعی» و «آموزش و پرورش» با وجود نوپا بودن دولت، به جریان افتاده است؛ البته دلایلی که برای استیضاح این سه وزیر نیز آورده شده، بیشتر بر عملکرد این وزرا متمرکز بوده است. با وجود این، در این استیضاح ها نیز همچون سایر استیضاح های مجلس، ردپای مباحث سیاسی به چشم می خورد.

دلایل استیضاح سه وزیر کابینه دوازدهم

اما محورهای استیضاح رحمانی فضلی چیست؟ بی توجهی به «توسعه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی»، «تحزب» و «قانون جامع انتخابات»، «افت شدید شاخص های اقتصادی و خصوصا اجتماعی کشور به دلیل انتخاب غلط و عدم نظارت بر استانداران»، از جمله محورهای سیاسی این استیضاح است.

در این استیضاح اما مطالبات اجتماعی نیز در نظر گرفته شده است؛ «رشد شدید بیکاری به دلیل عدم هماهنگی دستگاه ها و استفاده از ظرفیت آنان توسط مدیران وزارت کشور در استان‌ها و شهرستان‌ها»، «عدم برنامه‌ریزی وزارت کشور برای جلوگیری از کاهش آسیب‌های اجتماعی» و «افزایش بیش از اندازه آسیب‌های اجتماعی از جمله پدیده شوم طلاق و اعتیاد» و «قطع رابطه استانداران و فرمانداران با مردم و بسته بودن درب اتاق آنان و عدم ‌پاسخگویی به مراجعان»، از جمله محورهای اجتماعی استیضاح رحمانی‌فضلی است.

البته در این طرح استیضاح، ماجرای پدیده شاندیز و ثامن‌الحجج نیز مغفول نمانده است. حل نشدن معضل بزرگ اجتماعی پدیده شاندیز و ثامن‌الحجج، به‌ رغم وعده‌های قبلی وزیر کشور مبنی بر حل آنها، یکی دیگر از محورهای اصلی استیضاح وزیر کشور است.

اما وزیر بعدی که به نظر می رسد، بیش از دو وزیر دیگر در لبه تیغ قرار دارد، استیضاح وزیر کار است. با این حال، این وزیر با لفظ استیضاح غریبه نیست، به گونه ای که استیضاح این وزیر اولین بار در مجلس نهم هم مطرح و پس از آن نیز در مجلس دهم تکرار شد، به گونه ای که در آن زمان به اولین استیضاح مجلس دهم نیز معروف شد، ولی این استیضاح در مجلس دهم ناکام ماند.

«معطل‌ گذاشتن بنگاه‌های اقتصادی ‏از جمله شستا و به زیان ‌رساندن این بنگاه‌ها»، «عدم ارایه برنامه برای ادارات كل استان‌ها» و «وضعیت داخلی شركت‌‏های تأمین اجتماعی»، از جمله دلایل این استیضاح هستند؛ البته انتشار برخی فیش های حقوق بعضی از مدیران مجموعه های زیرمجموعه این وزارت خانه نیز مزید بر علت شده است.

اما استیضاح سید محمد بطحایی، وزیر آموزش و پرورش تا کنون نسبت به استیضاح دو وزیر دیگر، سروصدای کمتری داشته ‏است. بهروز نعمتی «به کارگیری افراد ذی‌مدخل در پرونده صندوق ذخیره فرهنگیان» را دلیل طرح استیضاح بطحایی ‏دانسته است.‏

خبر فرار یک بدهکار بزرگ بانکی پرونده مذکور ـ فارغ از درست یا نادرست بودن آن ـ در طرح ‏استیضاح بطحایی بی تأثیر نبوده است. در همین حال، نعمتی خود را راغب این استیضاح نشان نداده و گفته است: ‏استیضاح‌هایی در مجلس مطرح است، ولی به دلیل آنکه وزرای دولت دوازدهم تازه کار خود را آغاز کرده‌اند، نمی توان آنها را بسیار ‏جدی مطرح کرد.‏

با این حال، در هفته جاری جلسات علنی پارلمان به ‌دلیل سرکشی نمایندگان به حوزه‌های انتخابیه تعطیل است؛ اما گمانه‌ها درباره این استیضاح‌ها جدیت بیشتری یافته تا جایی که به اذعان نمایندگان، طرح استیضاح وزیر کار را پنجاه نماینده امضا کرده‌اند و طرح استیضاح وزیر کشور هم با افزایش امضای نمایندگان روبه‌رو شده است.

پیش بینی نماینده ها و بی توجهی دولتی ها

به نظر می رسد پس از انتخابات 96 و روی کار آمدن دولت روحانی، با اینکه مجلس شورای اسلامی، بیشترین رأی را به کابینه داده بود، رویکرد خود را نسبت به روحانی عوض کرده است. به گفته برخی نمایندگان مجلس، دلیل این تغییر رفتاری، فاصله گرفتن دولت از مجلس عنوان می شود و به اذعان نمایندگان دیگر، دولت تعامل چندانی با مجلس ندارد!

البته پیش از این نیز سیگنال هایی از سوی نمایندگان مبنی بر احتمال استیضاح وزرای دولت فرستاده شده بود، به طوری که چندی پیش، نایب رئیس فراکسیون مستقلان مجلس در مصاحبه با یکی از روزنامه ها گفته بود: بنده با مشاهده فضای مجلس، می‌توانم به صراحت عنوان کنم هر وزیری که در مجلس استیضاح شود، رأی خواهد آورد و هیچ وزیری از استیضاح نمایندگان جان سالم به در نخواهد برد.

وضعیت سه و یا چهار وزیر بسیار خطرناک و لب مرز است و هر لحظه احتمال استیضاح آنها وجود دارد. آقای رحمانی فضلی وزیر کشور، آقای ربیعی وزیر کار و رفاه اجتماعی و آقای حجتی از جمله وزرایی هستند که احتمال استیضاح آنها بسیار بالاست.

هرچند وزیر کشور از این پیش بینی جان سالم به در برده، همچنان به عنوان یکی از گزینه های استیضاح مطرح است.

محمدجواد ابطحی، نماینده خمینی‌شهر، نادر قاضی‌پور نماینده ارومیه، علی ساری ‏نماینده اهواز، مصطفی کواکبیان نماینده تهران، علی‌اکبری و مسعود رضایی نماینده‌های شیراز، عبدالرضا مصری، نماینده ‏کرمانشاه، حشمت الله فلاحت‌پیشه نماینده دالاهو و اسلام‌آبادغرب، خدری، جعفرزاده‌ایمن‌آبادی و مهرداد لاهوتی، از جمله نمایندگانی هستند که به انجام این استیضاح ها مصرند.

اما بهروز نعمتی، عضو هیأت رئیسه مجلس و سخنگوی هیأت رئیسه در گفت و گو با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: تصمیم یکباره برای استیضاح وزرایی که تنها دو ماه از انتصابشان می گذرد، قدری سختگیرانه است؛ چهار سال فرصت برای استیضاح وجود دارد.

وی در ادامه گفت: برخی از این وزرا، دو هفته هم نیست که وزیر شده اند؛ بنابراین، باید به آنها فرصت داده شود. من اعتقاد دارم که نباید در این کار عجله کرد.

این نماینده مجلس در پاسخ به اینکه چرا نمایندگان به این زودی موضوع استیضاح را مطرح کردند، گفت: برخی وزرا در روز رأی اعتماد و پیش از آن، قول هایی به نمایندگان مجلس می دهند؛ اما به محض اینکه وزیر می شوند، می روند و پشت سر خود را هم نگاه نمی کنند.

وی گفت: دولت و مجلس باید همواره با هم در تعامل باشند، هیچ یک از خواسته های نماینده ها از وزرا شخصی نیست؛ اما متأسفانه وزرا اعتقادی به تعامل ندارند، ولی من همچنان اعتقاد دارم که باید روال کار طی شود و نمایندگان ابتدا از ابزار تذکر، بعد سؤال و پس از آن از استیضاح استفاده می کردند.

با توجه به فضای موجود و تعطیلی مجلس برای اظهار نظر درباره سرنوشت این استیضاح، قدری زود است؛ اما برخی تحرکات در وزارت خانه هایی که لب تیغ هستند، حکایت از این دارد که وزرا در این مدت هم ساکت ننشسته و در تلاش برای جلب نظر نمایندگان مخالف هستند.

اما شاید بازگشت موقتی سپنتا نیکنام به شورای شهر یزد و استعفای یکباره اسلامیان از مدیر عاملی صندوق تأمین اجتماعی و برخی دیگر از فعل و انفعالات در سایر وزارت خانه ها در راستای همین اقدامات دولتی ها برای عبور از این استیضاح ها باشد؛ اما باید منتظر ماند و دید، آیا این بار مجلسی ها نیز مانند گذشته تغییر رأی خواهند داد یا روی حرف خود می مانند؟!