بهبود اندک امتیاز و تنزل جایگاه ایران در شاخص سهولت انجام کسب و کار سال 2017

مقصود از محیط کسب و کار، عوامل موثر بر عملکرد بنگاه های اقتصادی است که مدیران یا مالکان بنگاه ها نمی توانند آن ها را تغییر داده یا بهبود ببخشند. بهبود محیط کسب و کار و رابطه آن با توسعه اقتصادی از اوایل دهه 1980 میلادی مورد توجه قرار گرفت. در سال های اخیر نیز بسیاری از کارشناسان و مسئولین کشور بر روی این موضوع تمرکز کرده اند. گزارش اخیر بانک جهانی در زمینه محیط کسب و کار نشان می دهد که در سال 2017 نمره ایران بهبود اندک و رتبه ایران تنزل پیدا کرده است.

کد خبر: ۷۴۳۴۵۴

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۵

به گزارش تابناک اقتصادی، توجه به محیط کسب و کار و رابطه آن با توسعه اقتصادی از اوایل دهه 1980 میلادی و در پی مطالعات هرناندو دسوتو که حاصل آن دو کتاب "راز سرمایه" و "راه دیگر" بود، فزونی یافت. وی به همراه یک تیم تحقیقاتی بالغ بر 100 کارشناس حقوق، مدیریت و اقتصاد به این نتیجه رسید که موانع سخت و دست و پاگیر اداری در کشورهای مختلف باعث می ‌شود تا بخش خصوصی به سمت اقتصاد غیررسمی و خارج از قانون میل کند که توان تولیدی و بهره‌ وری کمتری نسبت به اقتصاد رسمی داشته و در نتیجه توسعه اقتصادی کشورها را با تنگنا رو به¬ رو می‌ کند. در پی این تحقیقات بود که موسسات گوناگون بین المللی، شاخص های مختلفی برای سنجش و مقایسه فضای کسب و کار کشورها معرفی نمودند. یکی از مشهورترین و معتبرترین شاخص ها در این زمینه، شاخص سهولت انجام کسب و کار (Ease of Doing Business) است که بانک جهانی از سال 2004 هر ساله تهیه و منتشر می کند و از روش "اندازه گیری هزینه های اداری و زمان سنجی مراحل انجام کسب و کار" استفاده می شود.

آخرین گزارش بانک جهانی که مربوط به سال 2017 می باشد، به تازگی با عنوان "انجام کسب و کار 2018، اصلاحات برای ایجاد شغل" منتشر شده است. در این گزارش امتیاز کشور ایران در شاخص سهولت انجام کسب و کار جهانی اندکی نسبت به سال گذشته بهبود یافته است و از 56.22 به 56.48 رسیده است اما به دلیل آنکه سرعت انجام اصلاحات در جهت بهبود فضای کسب و کار در کشورمان به نسبت سایر کشورها کمتر بوده است، رتبه ایران نسبت به سال گذشته تنزل یافته و از رتبه 120 در بین 190 کشور جهان به رتبه 124 رسیده است.

شایان ذکر است که شاخص سهولت انجام کسب و کار دارای ده زیرشاخص می باشد که نمودار زیر رتبه ایران در این زیر شاخص ها را در سال 2018 نشان می دهد. همان گونه که ملاحظه می شود از ده زیرشاخص، ایران در شاخص اخذ مجوز ساخت و ساز دارای رتبه بهتر بوده و در بین 190 کشور توانسته رتبه 25 را به خود اختصاص دهد. بدترین رتبه ایران نیز مربوط به شاخص حمایت از سرمایه گذاران خرد با رتبه 170 می باشد.

امتیازات مربوط به این ده زیر شاخص و مقایسه آن ها با سال گذشته یعنی 2016 نیز به شرح زیر می باشد:

شاخص شروع کسب و کار: امتیاز از 85.05 به 85.16 ارتقا یافته است،

شاخص اخذ مجوزهای ساخت و ساز: امتیاز از 78.50 به 78.07 تنزل یافته است،

شاخص دسترسی به برق: امتیاز از 69.15 به 68.43 تنزل یافته است،

شاخص دسترسی به اعتبارات: امتیاز از 45 به 50 ارتقا یافته است،

شاخص ثبت مالکیت: امتیاز از 64.17 به 64.16 کاهش یافته است،

شاخص پرداخت مالیات: امتیاز در 56.57 ثابت مانده است،

شاخص تجارت فرامرزی: امتیاز در 46.11 ثابت مانده است،

شاخص حمایت از سرمایه گذاران خرد: امتیاز در 33.33 ثابت مانده است،

شاخص الزام آور بودن اجرای قراردادها: امتیاز در 59.07 ثابت مانده است،

شاخص ورشکستگی و پرداخت دیون: امتیاز از 25.25 به 23.93 تنزل یافته است.

همان گونه که ملاحظه می شود امتیاز ایران در 2 شاخص از ده زیرشاخص بهبود یافته، در 4 شاخص کاهش یافته و در 4 شاخص نیز ثابت مانده است.

بهترین امتیاز ایران مربوط به شاخص شروع کسب و کار با امتیاز 85.16 و بدترین امتیاز نیز مربوط به شاخص ورشکستگی و پرداخت دیون با امتیاز 23.93 می باشد. بیشترین بهبود مربوط به شاخص دسترسی به اعتبارات با 5 امتیاز ارتقا و بیشترین تنزل امتیاز نیز متعلق به شاخص ورشکستگی و پرداخت دیون با 1.32 امتیاز کاهش می باشد.

با توجه به اینکه شاخص انجام کسب و کار نشان دهنده سهولت و سختی فضای کسب و کار می باشد، نداشتن اوضاع مناسب در این شاخص باعث خواهد شد که سرمایه گذاران خارجی رغبت کمتری به سرمایه گذاری و راه اندازی کسب و کار در ایران داشته باشند. بنابراین مسئولین بهتر است با همکاری بخش خصوصی اصلاحات بیشتری را در راستای سهل تر شدن فضای کسب و کار و بهبود آن انجام دهند تا در سال های آینده شاهد بالا رفتن امتیاز ایران در این شاخص و بهبود رتبه کشور باشیم.