سهم خواهی آمریکا از برجام و نعل وارونه ترامپ

مجموع سخنان و سوگیرهای رییس جمهوری آمریکا درباره برجام و «بد» توصیف کردن آن در کنار روحیه تاجرمآبانه وی فقط حاکی از یک چیز است: آمریکا سهمش را از برجام می خواهد.

کد خبر: ۷۴۰۳۰۵

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۰

به گزارش ایرنا، «دونالد ترامپ» که با شعار رونق تولید و اشتغال برای آمریکایی ها توانست پیروز انتخابات نوامبر 2016 باشد، در ماه های گذشته همواره به دنبال کسب منافع اقتصادی بیشتر در مراودات دو یا چند جانبه خود با کشورها و مناطق مختلف جهان بوده است.

خروج از معاهده ترانس پاسیفیک (پیمان تجاری اقیانوس آرام)، اجبار چین برای بازنگری در مراودات تجاری خود با آمریکا، انعقاد قراردادهای چندین میلیارد دلاری فروش اسلحه به شیوخ عرب حوزه خلیج فارس، خروج از یونسکو و معاهده زیست محیطی پاریس همگی از چربش روحیه کاسب کارانه ترامپ بر شمّ سیاسی وی حکایت دارد.

این رویکرد ترامپ نه تنها از چشم دولتمردان ایرانی پنهان نمانده، بلکه سیاستمداران و تحلیلگران سیاسی و اقتصادی در عرصه بین الملل نیز در گفتارها و نوشتارهای خود بر آن مهر تایید گذاشته اند.

ردپای این ناراحتی ترامپ را می توان در پاسخ به وی به رایزنی های رییس جمهوری فرانسه و نخست وزیر انگلیس در منصرف کردن وی از تصمیمش درباره تایید نکردن پایبندی ایران به برجام جست و جو کرد که گفته بود منافع اقتصادی ناشی از برجام به جیب اروپایی ها سرازیر شده است.

البته پیش از این رییس جمهوری اسلامی ایران به طور تلویحی و بدون نام بردن از ترامپ گفته بود، آنهایی که خود را از منافع اقتصادی برجام محروم کرده اند، از این توافق ناراحتند و می خواهند آن را تغییر دهند و البته تغییری در برجام روی نخواهد داد.

بتازگی نیز وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در واکنش به ناراحتی ترامپ از اینکه اروپایی ها با ایران همکاری کرده و پول می گیرند، گفت: خود ترامپ مانع آمدن شرکت های آمریکایی شده است؛ ما که راه را نبسته ایم. چرا ترامپ نمی گذارد شرکت های آمریکایی بیایند و در ایران منفعتی کسب کنند؟

** منافع دو جانبه ایران و اروپایی ها از برجام

نگاهی به حجم سرمایه گذاری های جذب و جلب شده در ایران در دولت یازدهم و در ادامه آن دولت دوازدهم بیانگر آن است که ایران توانست از سال 1392 تاکنون بیش از 21 میلیارد و 800 میلیون دلار سرمایه گذاری خارجی به تصویب برساند که از این میزان 14 میلیارد دلار به طور قطعی جذب کشور شد.

از آنجا که بخش قابل توجهی از این سرمایه گذاری ها پس از دی ماه 1394 و اجرای برجام نهایی و اجرایی شده است، می توان آن را میوه برجام نامید که نصیب اقتصاد ایران و طرف های سرمایه گذار شده است.

نمونه ای از این قراردادها را می توان در قراردادهای مشارکت در صنعت خودروسازی با شرکت های رنو و پژو از فرانسه و هیوندایی کره جنوبی، قراردادهای خرید هواپیما با بوئینگ آمریکا، ایرباس فرانسه و آر.تی.آر ایتالیا و قراردادهای توسعه میادین نفت و گاز با توتال فرانسه جست و جو کرد.

اما منافع برجام برای ایران به این قراردادها محدود نمی شود؛ در ماه های اخیر شاهد به ثمر نشستن تلاش های دیپلماتیک و اقتصادی ایران در جذب خطوط اعتباری و فاینانس بوده ایم که شامل اعتبار یک میلیارد و 900 میلیون یورویی

شرکت بیمه اعتبار صادراتی چین (سایناشور) بابت ساخت راه آهن تهران - قم - اصفهان، قرارداد فاینانس 10 میلیارد دلاری با «سیتیک تراست» چین و قرارداد فاینانس بانک توسعه چین به ارزش 15 میلیارد یورو می شود.

همچنین اگزیم بانک چین یک میلیارد و 700 میلیون دلار برای برقی کردن راه آهن تهران - مشهد اختصاص داده است.

از سوی دیگر، بتازگی اگزیم بانک کره جنوبی قرارداد هشت میلیارد یورویی فاینانس را با ایران به امضا رساند و دولت روسیه نیز در مجموع 2 میلیارد و 200 میلیون یورو را از طریق «ونش اکونوم بانک روسیه» به ساخت نیروگاه هرمزگان و برقی کردن قطار گرمسار اینچه برون اختصاص داد.

هند دیگر شریک ایران در پرداخت تسهیلات خارجی به ایران است که قرارداد آن در قالب طرح توسعه بندر چابهار پیگیری می شود؛ در این برنامه هند ضمن پرداخت 150 میلیون دلار فاینانس به ایران، 85 میلیون دلار نیز در بندر چابهار سرمایه گذاری کرده است.

بانک ها و موسسه های مالی اروپایی نیز وارد میدان پرداخت فاینانس و اختصاص خطوط اعتباری به ایران شده اند که با قرارداد فاینانس یک میلیارد و 500 میلیون یورویی «اوبربانک» اتریش آغاز شد و «دانتسه بانک» دانمارک نیز خط اعتباری 500 میلیون یورویی را به ایران اختصاص داد.

این آمار و اعداد نشان می دهد نه تنها ایران از منافع اقتصادی ایران بهره مند شده است، بلکه کشورهایی که به فضای جدید ایجاد شده پس از برجام در عرصه مناسبات بین الملل اعتماد کرده اند، به فراخور همت و تلاش خود توانسته اند منافع آن را نیز کسب کنند.

اگر به این قراردادها، همکاری های شکل گرفته با ایتالیایی ها و آلمانی ها در عرصه حمل و نقل و ارتباطات را بیفزاییم، دامنه بهره مندان از برجام وسیع تر می شود.

به گفته رییس کل سازمان سرمایه گذاری و کمک های فنی و اقتصادی ایران، کشورمان توانسته است پس از اجرای برجام با کشورهایی چون جمهوری چک، مجارستان، آلمان، برزیل، هند، هلند، آفریقای جنوبی، قرقیزستان، کرواسی، لیتوانی، ایتالیا، بلغارستان، نروژ، روسیه و اندونزی سند همکاری امضا کند.

همچنین در این مدت شرکت هایی از ارمنستان، اسپانیا، افغانستان، آلمان، امارات، انگلیس، ایرلند، بلاروس، ترکیه، جزایر باربادوس، جمهوری آذربایجان، چین، روسیه، سریلانکا، عراق، عمان، فرانسه، قبرس، کویت، مالزی، هلند، هند و ونزوئلا سرمایه گذاری خود را در ایران کلید زده اند که در این میان آلمان با سه میلیارد و 962 میلیون دلار سرمایه گذاری خارجی مصوب برای 17 طرح جدید، در صدر کشورهای سرمایه گذار در ایران قرار دارد و پس از آن اسپانیا با سه میلیارد و 200 میلیون دلار قرار گرفته است.

** چرا آمریکا از گردونه رقابت بیرون ماند

پاسخ این پرسش که چرا آمریکایی ها از گردونه رقابت با دیگر شرکت های صاحب نام جهان از کسب منافع اقتصادی از بازار ایران باز ماندند، در سیاست های این کشور در چهار دهه گذشته در قبال ایران نهفته است.

رهبران آمریکا که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی بنای مخالفت با ملت ایران را زده اند، در دهه های گذشته هر بار به بهانه ای، تحریمی را به فهرست تحریم های خود نزد خزانه داری آمریکا افزودند و با این کار حلقه فعالیت شرکت های آمریکایی را برای همکاری با ایران تنگ و تنگ تر کردند.

تصویب و اجرای قانون داماتو که سرمایه گذاری در ایران را برای شرکت های این کشور محدود می کند و نیز تحریم دلاری ایران (یو-ترن) در صدر این قوانین و مقررات یانکی ها قرار دارد.

با این حال ترامپ نیز همچون اسلاف خود، نعل را وارونه زده است و به جای آنکه نفع اقتصادی خود را از برجام ببرد، در تلاش است با اعمال تحریم ها بیش از پیش از منافع خود و شرکت های آمریکایی محروم شود.

** اقتصاد مقاومتی؛ راهکار ایران برای ادامه راه

همانطور که رهبر معظم انقلاب و رییس جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سخان ترامپ تاکید کردند، حجم بالای سرمایه گذاری ها و استقبال شرکت های خارجی برای حضور در بازار ایران نباید معیاری برای پیشرفت اقتصادی ایران باشد و این سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی است که با رویکرد درون زایی و برون نگری، پشتوانه سیاست گذاری ها و برنامه های کشورمان در سال های پیش رو خواهد بود.

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، 26 مهر ماه در دیدار نخبگان جوان و استعدادهای برتر علمی بار دیگر، اقتصاد را از دیگر عناصر قدرت ایران برشمردند و تاکید کردند: باید به کاهش وابستگی و افزایش قدرت درون زای اقتصادی اهتمام جدی کرد.

رهبر انقلاب در همین زمینه یادآور شدند: بارها گفته ایم که با سرمایه گذاری خارجی از جمله غربی ها مشکلی نداریم اما نباید اقتصاد کشور به ستونی متکی باشد که با نعره شخصی مثل ترامپ بلرزد.

رییس جمهوری نیز در این باره گفت: هدف اصلی توطئه گران این است ما را از رشد اقتصادی باز دارند؛ با وجود اهداف شوم سیاستمداران امریکایی، ملت ایران برای رونق اقتصادی بیش از پیش تلاش می کند و پیام رهبر معظم انقلاب را برای اجرای اقتصاد مقاومتی بیش از پیش اجرا می کند.

حسن روحانی تصریح کرد: نسبت به برجام به عنوان معاهده چندجانبه تا زمانی که حقوق ما تامین شده و منافع ما اقتضا می کند در چارچوب منافع ملی به برجام احترام می گذاریم. با آژانس بین المللی همکاری کردیم و با آژانس در چارچوب مشخص همکاری خواهیم کرد اما اگر روزی منافع ما تامین نشود و طرف های ما بخواهند تعهدات خود را زیر پا بگذارند بدانند ایران لحظه ای درنگ نکرده و به آنها پاسخ خواهد داد.