بازگشت جومونگ!

عليرضا يداللهي

کد خبر: ۷۳۴۷۴

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۸۸ - ۱۱:۵۴

در روزهاي پاياني پخش مجموعه تلويزيوني «افسانه جومونگ»، از سوي برخي منابع آگاه عنوان شد که سري جديد اين سريال در دست ترجمه است و به زودي دوبله آن هم انجام خواهد شد. حضور بازيگر نقش «جومونگ» («سونگ ايل گوک») در ايران هم زمزمه‌هاي آماده‌سازي و دوبله سري دوم اين مجموعه به نام «امپراتور بادها» را شدت بخشيد؛ اما بعد از مدتي مدير دوبلاژ و گوينده نقش «جومونگ» در مصاحبه‌اي اعلام کرد که مجموعه «جومونگ2» دوبله نمي‌شود و رسانه‌ملي برنامه‌اي براي پخش اين مجموعه ندارد.

اين موضوع البته با واکنش مديرکل روابط‌عمومي صداوسيما مواجه شد و عاطفي در گفتگو با يکي از روزنامه‌ها به صراحت گفت مجموعه‌ «امپراتور بادها» خريداري شده و مراحل دوبله خود را مي‌گذراند و در زمان مناسب براي پخش آن تصميم‌گيري خواهد شد. مشاور ضرغامی موضوعي را نیز بصورت تلويحي به همکارانش گوشزد کرد و از آنها خواست در صورتي که مسئوليت سازماني مرتبط با موضوعات مطروحه را ندارند از ورود به حوزه تصميم‌گيري و ستادي خودداري کنند.

صرف‌نظر از مطالب ذکر شده و اينکه مجموعه «امپراتور بادها» در صداوسيما چه سرانجامي خواهد يافت، بي‌مناسبت نيست اگر گذري بر تأثيرات پخش سريال «افسانه جومونگ» و نحوه ارزيابي مخاطبان رسانه‌ملي از اين سريال داشته باشيم.

از زماني که صداوسيما پخش سريال‌هاي کره‌اي را آغاز کرده مدت‌ها مي‌گذرد. شروع اين موج با مجموعه «جواهري در قصر» آغاز شد و با «امپراتور دريا»، «تاجر پوسان» و پس از آن «افسانه جومونگ» ادامه يافت.

اگر بخواهيم سابقه اين موج کره‌اي را با دقت بيشتري بررسي کنيم پي مي‌بريم که اين فرآيند فرهنگ‌سازي تصويري مسئله جديدي نيست و به جرياني چندجانبه باز مي‌گردد که از اوائل دهه نود ميلادي در آسيا آغاز شده و به‌طور روزافزون، مناسبات فرهنگي و سياسي- امنيتي حاکم بر اين قاره را تحت تأثير قرار داده است. اين جريان عبارت بود از گسترش فزاينده مقبوليت فرهنگ‌عمومي کره‌جنوبي در قالب سريال‌ها ، فيلم‌هاي تلويزيوني و کالاهاي تجاري در سراسر قاره آسيا.

سئوالي که در اينجا مي‌توان مطرح کرد اين است که چرا يک سريال خارجي، با فرهنگي کاملاً متفاوت در جذب مخاطب داخلي ما تا اين اندازه موفق عمل مي‌کند و باعث مي‌شود که بسياري از مردم، ساعت کار خود را به گونه‌اي تنظيم کنند که در ساعت پخش سريال حتماً به تلويزيون دسترسي داشته باشند؟

يکي از بارزترين دلايل موفقيت سريال‌هاي کره‌اي را بايد داستان‌هاي عامه‌پسند و پرداخت مناسب شخصيت‌هاي آن عنوان کرد. در واقع در تمامي سريال‌هاي کره‌اي که از شبکه‌هاي مختلف صداوسيما پخش مي‌شود شخصيت‌هاي سفيد، سياه و خاکستري وجود دارند که يادآور تقابل هميشگي خير و شرند.

اين سريال‌ها به نوعي با بيننده حرف مي‌زنند، و تکرار مي‌کنند که هيچ‌گاه ظلم و جور پايدار نيست و با ايستادگي در مقابل مشکلات مي‌توان روزگار و سختي‌هايش را به زانو درآورد؛ در اين سريال‌ها حس نوع‌دوستي و محبت به همنوع به وضوح نمايان مي‌شود و به بيننده‌ القاء مي‌کند که چگونه مي‌توان هم قدرت داشت و هم محبوبيت و چگونه مي‌توان با گذشت و رفتاري منطقي بدترين دشمنان را از کرده خود پشيمان ساخت.

دليل ديگر اقبال مخاطبان به اينگونه مجموعه‌ها را در برخي ظرفيت‌هاي رسانه ملي نيز بايد جستجو کرد. در حقيقت نبايد از نقش دوبلورهاي توانمند اين قبيل مجموعه‌ها غافل شد. همانطور که مي‌دانيم دوبله سريال‌هاي کشورهاي حوزه شرق آسيا به دليل زبان و گويش خاص آنها، دشوارتر از مجموعه‌هاي غربي است و همخواني واژه‌ها و جمله‌ها با شيوه بيان بازيگر در اين مجموعه‌ها کار آساني نيست؛ ولي دوبله ساده و قابل درک اين مجموعه‌ها باعث شده تا بسياري از بينند‌گان از اين قبيل سريال‌ها استقبال کنند.

تجزيه و تحليل داده‌هاي بدست آمده از تماس‌هاي هموطنان با واحد ارتباط مردمي (162) صداوسيما درخصوص مجموعه تلويزيوني «افسانه جومونگ» نيز مؤيد استقبال چشمگير مخاطبان از اين مجموعه مي‌باشد.

براساس اين نظرات ميزان رضايت 7/81 درصد از مخاطبان رسانه‌ملي در حد «زياد» و «خيلي‌زياد» بوده است و 2/82درصد تماس‌گيرندگان نيز هميشه و اکثر اوقات سريال افسانه جومونگ را تماشا کرده‌اند. نتايج اين نظرسنجي از سويي نشان مي‌دهد که اين سريال توانست به خوبي جاي خود را در بين مخاطب ايراني باز کند و از سوي ديگر گوياي اين حقيقت است که ذائقه مخاطب ايراني از سريال‌هاي تاريخي و حماسي که داراي هيجان و به دور از تعليق است لذت مي‌برد؛ چراکه مردم ايران با قصه‌هاي اسطوره‌اي‌ آشنا و دوستدار داستان‌هاي سرشار از حادثه و ماجرا هستند.

اساساً الگوهاي پهلوان‌مدار از الگو‌هاي مشترک ناخودآگاه جمعي ايراني‌هاست و در اين سريال نيز «جومونگ» قهرماني است که با تمام توانايي‌ها و قدرتش، به خاطر حفظ منافع همنوعانش، بر خواسته‌هاي دروني خود سرپوش گذاشته و با رعايت جانب احتياط، رفتارهايي صلح‌آميز و به دور از هرگونه خصومت را به نمايش مي‌گذارد. اين الگو دقيقاً خلاف تصاويري است که از انسان معاصر در بسياري از سريال‌هاي غربي به تصوير کشيده مي‌شود.

در واقع داستان جومونگ و بطور کلي مجموعه‌هاي اساطيري کشورهاي آسياي جنوب شرقي پاسخي کوتاه مدت به ملتي است که ابرمرد اساطيري‌اش رستم دستان بوده است و اين مهم ‌مي‌تواند دست‌مايه‌اي گرانسنگ براي کارگردانان داخلي باشد تا مجموعه‌هايي براساس زندگي اسطوره‌هاي تاريخي و بزرگان علمي و ديني کشورمان خلق کنند که در آن ضمن پايبندي به مستندات تاريخي، به خلق داستان‌هاي مهيج بپردازند تا مخاطب ضمن بهره‌مندي از بعد سرگرمي و تفريحي و جذابيت فيلم يا سريال، با تاريخ و فرهنگ مرز‌وبوم خود نيز آشنا شود.

* کارشناس ارشد ارتباطات