عاقبت فرار از مدرسه زبان

عباس رجب‌سلمانی

کد خبر: ۷۲۵۵۴۱

تاریخ: ۰۶ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۸:۰۱

گاهی خواندن یک خبر، پریشانمان می‌کند و گاهی هم پشیمان. خواندن خبر جریمه‌ی ۳۰ هزارتومانی پشت نویس‌های خودرو‌ها توسط پلیس راهور از ان دسته خبرهایی بود که هم پریشانم کرد و هم پشیمان.

بدیهی است که چند سالی می‌باشد که این مقوله همواره در کش و قوس جرم بودن یا نبودن و یا اصلا بودن یا نبودن، بوده و هست. اما بیایید و به این مسئله جور دیگری نگاه کنیم. اگر فرضمان بر این نوشته‌ها این است که رفتارهایی ناهنجارانه هستند، اساس اینگونه نوشتن را می‌توانیم با تامل بیشتری ببینیم. آیا هر جایی از دنیا که درختی آفت می‌زند آنرا از ته می‌برند؟

زبان درختی است در باغ جامعه و پشت نویسهای خودرو‌ها میوه‌های هستند ازین درخت. اگر این میوه گاهی آفت می‌زنند نمی‌توان شاخه‌های تمامشان را به راحتی خشکاند. اگر ناهنجاری هایی در این نوشته‌ها جاری است، آیا تمام این فکرنوشت‌ها باید جریمه شوند؟ بله. اسم این نوشته‌ها در اصل "فکرنوشت" هایی هستند که زاییده‌ی مردمان یک فرهنگند. همانطور که امانوئل کانت گفت: " زبان آیینه‌ی اندیشه است".

بخشی از خرده فرهنگ زبانی ما بر دوش‌های همین فکر نوشت هاست که تجلی عامدانه و یا نیمه-عامدانه‌ی اجتماعی به خود می‌گیرند. برخی از این فکرنوشت‌ها آیینه دار فرهنگ ما هستند. از "یا حسین (ع) "‌های نوشته شده در محرم گرفته تا "رفیق بی کلک مادر" که یک جهانِ اندیشه و فرهنگ ما را به پشت می‌کشند.

این پشت نویس‌ها گاه بسان یک تابلوی فرهنگی سیار عمل می‌کنند و تلنگرهای اخلاقی-فرهنگی برای مخاطبانشان دارند. پس، همواره نمی‌توانیم ان‌ها را در زمره‌ی ناهنجاری‌های یک جامعه بدانیم، چرا که گاهی جمله و نوشته‌ای تاثیر فوق العاده‌ای آنی روی خواننده اش خواهد گذاشت؛ اگر چه ممکن است چنین گفته شود که جای این چنین نوشته‌های پشت خودرو نیست، اما بخواهیم و نخواهیم هر فرد و نظام‌های نشانه‌ای همراه وی (اعم از لباس و پوشش، مدل مو و خودرو و ...) در دنیای امروز یک رسانه است.

امیدوارم به جای قطع‌های این چنینی به فکر هرس کردن‌های آن باشیم و این ظرفیت‌های فرهنگ را به مسیر درست‌تر خود هدایت کنیم. در پایان باید بگویم، به عنوان یک زبان شناس همیشه دغدغه‌ی خواندن و تحلیل میوه‌های زبانی جامعه‌ی خودم را داشته و دارم و گاه مانند باغبانی می‌مانم که شباهنگام گل‌ها و میوه‌های باغی که در آن کار می‌کند را می‌چینند و می‌برند.

زبان شناسان باغبان‌های این باغ بزرگ زبان فارسی اند، کاش خبر چیدن گل هایشان پریشانشان نکند و از خواندن و تحلیل داده‌های زبانی فرهنگ خود پشیمان نگردند.