ابهام در غرامت گازي تركيه به ايران

کد خبر: ۷۲۴۵۳

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۳۸۸ - ۰۹:۵۲

با طرح موضوع دريافت خسارت 700 ميليون دلاري ايران از تركيه بابت صادرات گاز به اين كشور از سوي يك عضو كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي، اين مساله ابعاد ديگري يافته است.

به گزارش «جام‌جم»، براساس قرارداد منعقد شده صادرات گاز ايران به تركيه، چنانچه در حين صادرات، تركيه گاز ايران را نخواهد، بايد هزينه آن را بپردازد. در مقابل در صورتي كه ايران به هر دليلي نتواند گاز صادراتي را به تركيه بفرستد، بايد خسارت آن را پرداخت كند.براساس اين گزارش، در اين قرارداد بندي وجود دارد كه برمبناي آن حداقلي براي واردات گاز ايران توسط تركيه تعيين شده است و چنانچه تركيه نتواند اين رقم را مصرف كند، بايد بهاي حجمي آن را به ايران بپردازد.

قيمت گاز طبيعي در سال گذشته ميلادي به موازات قيمت نفت تا 75 درصد افزايش يافت و تركيه به دليل بروز بحران اقتصادي كه به كاهش 20 درصدي مصرف گاز در اين كشور منجر شد، نتوانست از گاز صادراتي ايران استفاده كند. در عين حال تركيه در سال 2008 ميلادي 704 ميليون دلار بيش از بهاي گاز مصرفي خود به ايران پرداخت كرد.

براساس اين گزارش، مبلغ گازي كه تركيه طي سال‌جاري ميلادي بابت برداشت گاز از خط لوله صادراتي ايران بايد پرداخت كند اما به دليل كاهش مصرف داخلي موفق به مصرف آن نخواهد شد، 2 ميليارد دلار تخمين زده مي‌شود.سال گذشته قيمت گاز طبيعي در تركيه 73 تا 75 درصد افزايش يافت، اما از ابتداي سال جاري قيمت آن 40 درصد كاهش يافته است.

با وجود كاهش قيمت گاز، مصرف گاز در اين كشور تغيير نكرده است. روزنامه زمان چاپ تركيه نيز رقم خسارت را 2 ميليارد دلار عنوان كرده است.در عين حال تركيه نيز شكوائيه‌اي را از قطع گاز صادراتي ايران به اين كشور در سال 1386 كه به دليل سرماي شديد نتوانست گاز صادراتي به تركيه را تامين كند به ديوان بين‌المللي لاهه ارائه كرد كه براساس آن ايران ملزم به پرداخت غرامت 750 ميليون دلاري شد و اين شكوائيه در مذاكرات سال قبل وزراي پيشين نفت دو كشور بررسي و طبق تصميمات حقوقي طرفين مقرر شد تا غرامت مزبور در ازاي گاز صادراتي جبران شود. اما اين موضوع هيچ‌گاه از سوي مقامات رسمي وزارت نفت تاييد نشده است و اين مساله در حالي مطرح مي‌شود كه يكي از مقامات سابق اين وزارتخانه به خبرنگار جام‌جم در اين زمينه خبر داده بود. اين گزارش مي‌افزايد: در مذاكرات ميركاظمي، وزير نفت ايران و تانر ييلديز، ‌وزير انرژي تركيه كه 2 هفته قبل همراه هيات اردوغان، نخست‌وزير اين كشور به تهران آمد موضوع خسارت طرفين به شركت ملي صادرات گاز ايران و شركت گاز تركيه (بوتاش) مورد بحث و بررسي قرار گرفت، اما توافقات صورت گرفته درباره حل اختلافات في‌مابين درباره پرداخت خسارت هيچ‌گاه رسانه‌اي نشد و حتي مسوولان نفتي از رسانه‌اي كردن آن برحذر داشته شدند.

براساس اين گزارش، روز گذشته سيروس‌ سازدار، نماينده مرند در مجلس و عضو كميسيون انرژي در گفتگو با فارس، از پرداخت خسارت 700ميليون دلاري از سوي تركيه به ايران بابت صادرات گاز خبر داده بود.

وي گفته بود سال گذشته ايران گاز صادر شده به كشور تركيه را مهيا كرد، اما ترك‌ها سر موعد، آن را دريافت نكردند و طبق قرارداد، ايران از تركيه خسارت گرفت.به گفته وي، در جلسه كميسيون انرژي به دليل حضور نيافتن عرشي مسوول امور بين‌الملل نفت و گاز، مسائل مربوط به چگونگي حل بحران گاز در سرما بي‌پاسخ ماند.نماينده مرند يادآور شد: با توجه به اين‌كه در اوج مصرف مثل زمستان سال 86‌، مصرف روزانه كشور به 700 ميليون متر مكعب در روز رسيده بود، بايد روزانه 30 تا 40 ميليون متر مكعب به نيروگاه‌ها، گاز تزريق شود تا در سرماي امسال با كمبود مواجه نباشيم.

به گفته وي، صادرات گاز به تركيه قطع شده و بهانه ترك‌ها عدم تصفيه مناسب گاز و وجود شبنم و رطوبت در گاز ايران است.

سازدار با اشاره به 700 ميليون دلار خسارت گرفته شده ايران از تركيه در سال 2008 تصريح كرد: سال گذشته ايران گاز صادره به كشور تركيه را مهيا كرد كه ترك‌ها سر موعد، آن را دريافت نكردند و طبق قرارداد، ايران از تركيه خسارت گرفت.

به اعتقاد وي، پيش‌بيني مي‌شود كه در صورت درست بودن ادعاي ترك‌ها مبني بر عدم تصفيه مناسب گاز ايران، تركيه از ايران خسارت بگيرد.

با اين حال، حميدرضا كاتوزيان، رئيس كميسيون انرژي در گفتگو با خبرنگار جام‌جم از وجود چنين گزارشي ابراز بي‌اطلاعي كرد و گفت: نمي‌دانم آقاي سازدار براساس كدام اطلاعات، اين اظهارات را مطرح كرده است و اساسا از وجود چنين خبري بي‌اطلاع هستم.

تركيه علاقه‌مندي شديدي به همكاري‌هاي انرژي بويژه درباره صادرات گاز و ترانزيت گاز ايران از طريق خط لوله به اروپا دارد.