تولید فرآورده‌های درمانی بر پایه آبگرم معدنی

مهدی دشتکی حصاری

کد خبر: ۷۱۹۱۰۱

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۴:۰۴

اشاره: مهدی دشتکی حصاری یکی از فعالان صاحب نام در عرصه گردشگری است که در کارنامه فعالیت های خود آثاری ارزشمند و موثر را در اعتلای صنعت گردشگری کشور به ثبت رسانده است.

عضویت در هیئت موسس انجمن متخصصان گردشگری ایران و مدیر عاملی این مجموعه در سالهای گذشته و نائب رئیسی هیئت مدیره، و مدیریت عاملی در شرکت توسعه دهکده آبدرمانی محلات در چند سال اخیر سرسلسله ی تحولاتی است که تا  به امروز، علاوه بر رونق کم سابقه ای که در شهرستان محلات، استان مرکزی و منطقه ایجاد کرده است، یک اثر مهم دیگر  نیز داشته است که برای اولین بار در کشور  اتفاق می افتد و آن، دستیابی به دانش تولید لوسیون و فرآورده های درمانی مبتنی بر آبگرم معدنی است. حصول این دستاورد بزرگ، ایران را در زمره سه کشور صاحب دانش در جهان قرار داده است و ایرانی ها بزودی شاهد عرضه محصولات و فرآورده هایی خواهند بود که در مقایسه با نمونه های مشابه خارجی نه تنها در کیفیت، بلکه در قیمت تمام شده نیز حرفهای بسیاری برای گفتن خواهد داشت.

گفتگوی پیش رو علاوه بر بررسی وضعیت کشور در صنعت گردشگری، بویژه «گردشگری سلامت»، به تبیین ابعاد ویژه دستاورد اخیر این مجموعه در حوزه تولید فرآورده های درمانی می پردازد.

به عنوان سوال اول بفرمائید که برای دستیابی به دانش تولید این فرآورده ها چه پیش نیازهایی وجود داشت و چه مسیری تا به امروز طی شده است؟

در پاسخ به بخش اول سوال شما باید گفت که نه تنها در صنعت گردشگری، بلکه در دیگر حوزه های تولیدی و خدماتی، ایجاد ارزش افزوده وپرهیز از خام فروشی، مبنای حرکت و توسعه تلقی می شود. این واقعیت در حوزه بهره برداری از منابع معدنی و مشخصا آبگرم معدنی، ملموس تر از دیگر حوزه هاست بویژه اینکه منابع سرشار و کاملا متمایزی در اختیار داشته باشید و همزمان شاهد انحصار از سوی معدود کشورهای صاحب این دانش نیز باشید.

وقتی می بینید که رقبای خارجی و عموما اروپائی شما، چندین دهه است که بر پایه همین اب های گرم معدنی، فرآورده هایی را تولید نموده و با چند برابر قیمت به شما می فروشند، طبیعتا عزم خود را جزم می کنید تا به هر طریق صواب، خود را به این دانش و تکنولوژی متصف کنید. بویژه اینکه بستر لازم برای چنین کارهایی نیز فراهم باشد.

زمینه این فعالیت ها فراهم بود؟

اگر هم نبود - که بود - صرف اینکه، جهت گیری های کلان ملی و رویکرد تخصصی سازمانی به تحقق چنین هدفی کمک می کند، می بایست از فرصت بهره برداری کنید. اجازه بدهید تا پیش از تبیین دقیق تر موضوع، اول مجموعه متبوع را مختصرا معرفی کنم. شرکت ما یکی از توابع صندوق بازنشستگی کشور است و به عنوان یکی از زیر مجموعه های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به یک میلیون و سیصد هزار نفر از بازنشستگان معزز کشوری تعلق دارد.

در واقع در چنین فضایی وقتی می بینید وزیر بعنوان عالی ترین رکن وزارتخانه، هم اقتصاد می فهمد و هم یک جامعه شناس است و ارزش کار پژوهشی را می داند و علاوه بر اینها جهت گیری های کلان را به شکلی تنظیم می کند که نه تنها معاونت های مختلف ایشان بلکه همه مجموعه های تابعه، وابسته و اقماری نیز متوجه آرمان ها و افق های جدید می شوند، طبیعی ست که همگی به حرکت می افتند و فضا، فضای رقابتی می شود.

حالا در همین فضا و بر اساس جهت گیری های کلان، اگر مدیری توانست ریل گذاری هم بکند، اهداف، قابل تحقق می شوند و نمونه عینی آن را در مجموعه ی ما می توانید ببینید. به ضرس قاطع می گویم که بر اساس جهت گیری ها و فضای فوق العاده متمایزی که آقای دکتر ربیعی بنا نهادند و ریل گذاری موفقی که آقای دکتر اسلامیان در صندوق بازنشستگی کشور ایجاد کردند، امروز ما بعنوان کوچکترین عضو خانواده هلدینگ سرمایه گذاری آتیه صبا و صندوق بازنشستگی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، توانسته ایم ضمن دستیابی به دانش تولید این فرآورده های ارزشمند در حوزه های درمانی و بهداشتی، اولا کشور را از واردات این محصولات در آینده بی نیاز کنیم و ثانیا زمینه صادرات آن را نیز فراهم نماییم.

وضعیت کشور را در حوزه گردشگری سلامت و بویژه آبدرمانی چگونه ارزیابی می کنید؟

اول  لازم میدانم  که برای درک مشترک ، توضیحی مختصر درباره ی «صنعت گردشگری آب درمانی» ارائه داده و سپس وارد موضوع شوم. امروزه در دنیا، مترادف واژه ی «آب درمانی» دو کلمه ی «هیدروتراپی» و «هیدروپاتی» است که معنی لغوی آن درمان امراض بوسیله ی آب است که طیف وسیعی از شیوه های درمان را  شامل میشود. از طرف دیگر «چشمه ی آبگرم» و یا «چشمه ی گرمابی» مترادف واژه ی «هات اسپرینگ» است و آن  مکانیست که به صورت مداوم، آب گرم یا داغ از زمین خارج می‌شود. به خاطر درصد بالای مواد حل شده معدنی در برخی از این چشمه‌ها – مانند چشمه آبگرم محلات -  عده‌ای از آن‌ها استفاده «درمانی» نیز می‌کنند.

اما در تفکیک تخصصی، صنعت گردشگری، «آب درمانی» شاخه ای از «گردشگری سلامت» است که با شیوه های مختلفی همچون؛ بالنوتراپی (Balnotherapy) که ترکیبی از آب ، خاک و هواست، شکلها و فرمهای مختلف اسپا(Spa)، سونای فنلاندی، وان های داغ و جکوزی، تالاسوتراپی (Thalassotherapy) ترکیبی از آب و لجن، دوشهای بخار، لوسیون تراپی، پلویدوتراپی (Peloidotherapy) و یا لجن درمانی، در محل «چشمه های آبگرم» مورد استفاده قرار می گیرند .

این شیوه ها چقدر در دنیا مرسوم اند و چه میزان گردش مالی دارند؟

یقینا ما از جهان مدرن فاصله داریم چرا که صرفا به خدمات تفریحی و استحمامی قناعت کرده ایم در حالیکه امروزه بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری UNWTOحجم گردش مالی در گردشگری سلامت با شتابی فزاینده از مرز 150 میلیارد دلاردر سال  گذشته است . سهم مجتمع های آبدرمانی نیز در این بازار بسرعت در حال گسترش است . چنانچه در سال، حدود 600 هزار نفر در اسپانیا ، یک میلیون و دویست هزار نفر در فرانسه ، یک میلیون و سیصد هزار نفر در سویس ، 11 میلیون نفر در روسیه ، و12 میلیون  نفر در مجارستان و آلمان ، به  چشمه های آبگرم درمانی روانه شده اند. شهر بپو( Beppu) در ژاپن به تنهایی پذیرای حدود 13 میلیون گردشگر آب درمانی است!

و ایران ما؟

خوشبختانه نگاه دولت تدبیر و امید علاوه بر اینکه به باز شدن درهای بسته تحریم، انجامید، این باور را نیز در همه بخش های کشور ایجاد کرد که می توان در پرتو تعامل سازنده با جهان، زمینه بنای متوازن کشور را فراهم نمود. الان همه ی تلاش ما بعنوان یک عضو کوچک در این جامعه ی بالنده بر پر کردن شکاف و فاصله های تحمیلی از سال های گذشته، استوار شده است. وضعیت امروز ما رضایت بخش نیست اما چون همه پتانسیل های لازم همچون یک جمعیت جوان و ویژگیهای خاص اقتصادی را در اختیار داریم می توانیم در حوزه "گردشگری سلامت" و خصوصا "گردشگری اسپا" و آبدرمانی با مزیتهای دیگرش از قبیل تنوع آبگرم به لحاظ ساختارهای شیمیایی ، ویژگیهای آب و هوایی منحصر به فرد و ظرفیت بالای نیروی انسانی ماهر درعرصه ی سلامت، بسرعت وارد مدار توسعه و جذب سرمایه های داخلی و خارجی شویم و در کوتاه مدت حتی با جهان بیرون به رقابت بپردازیم.

فرمودید که مجموعه ی شما به بازنشستگان کشوری تعلق دارد. میزان استقبال این قشرگسترده از خدمات شما چگونه بوده است؟

با تسهیلاتی که صندوق بازنشستگی کشور و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به بازنشستگان معزز کشوری ارائه داده اند، بالغ بر 27 هزار نفر از عزیزان ِبازنشسته به همراه اعضای خانواده خود در طول دو سال و نیمی که تسهیلات سفر به "مجتمع جهانگردی آبگرم محلات" دایر شده است، به این مجموعه سفر کرده اند و با افتخار اعلام می کنم که بیش از نود و هشت درصد از مراجعه کنندگان محترم، به انحا مختلف همچون نظر سنجی های مستمر و مکتوب و نیز مصاحبه های گاه و بیگاهی که با آنها انجام می شود، رضایتمندی خود را از این خدمات ابراز داشته اند.

این تسهیلاتی که اشاره کردید، با چه سازو کاری به بازنشستگان تعلق می گیرد؟

در چارچوب افزایش خدمات رفاهی به بازنشستگان کشوری، صندوق محترم بازنشستگی به عنوان تسهیلات، امکان سفرهای سیاحتی و زیارتی هر بازنشسته و یکی از اعضای خانواده ایشان را فراهم آورده است. این ابتکار در دوره دکتر اسلامیان تثبیت شد و مضافا توسعه پیدا کرد. بگونه ایکه هر بازنشسته علاوه بر سه سهمیه خود، یک سهمیه ویژه نیز برای سفر به دهکده آبدرمانی محلات دریافت می کند و  با مراجعه به سایت صندوق بازنشستگی و یا مراجعه حضوری، می تواند نسبت به ثبت نام خود در یکی از تورهای مورد علاقه اقدام نماید. علاوه بر همه ی اینها اخیرا وزیر محترم نیز اعلام کرده اند که بزودی سفر عتبات و تورهای زیارتی بازنشستگان به همراه تورهای ایرانگردی به این سبد اضافه خواهد شد.

برگردیم به موضوع اصلی گفتگو. بر اساس مطالعات شما، تولید لوسیون و فرآورده های درمانی که اخیرا خبر آن نیز منتشر شد، چقدر گردش مالی ایجاد می کند؟

بر اساس بررسی های ما از مراجع رسمی ملی و بین المللی، سالانه بصورت رسمی و غیر رسمی، بالغ بر 500 میلیون دلار از این محصولات وارد کشور می شود. پیش بینی ما این است که علاوه بر پاسخ گویی به نیاز بازارهای داخلی، بتوانیم زمینه صادرات این محصولات را به خارج از کشور نیز ایجاد کنیم. جلوگیری از خروج ارز و در عین حال ارز آوری پایدار در چارچوب صادرات این محصولات که به اذعان آزمایشگاه های معتبر داخلی و خارجی، کیفیت فوق العاده ای دارند، به علاوه ایجاد اشتغال برای نیروهای تحصیلکرده و ماهر و نیز ایجاد رونق اقتصادی در منطقه و کشور، بخشی از دستاوردهای این تحول در زمان ورود به عرصه تولید صنعتی و عبور از تولید آزمایشگاهی این محصولات خواهد بود.

حالا که بقول شما، بعنوان کوچکترین شرکت در مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ، به یکی از بزرگترین دستاوردهای ملی نائل آمده اید، چه تعاملی از دولت و وزارتخانه متبوع تان انتظار دارید؟

بدوا بر خود وظیفه می دانم که در این بخش بصورتی ویژه از مجموعه حمایت های معنوی جناب آقای "دکتر ربیعی" و جناب آقای "دکتر اسلامیان" در طول دو سال اخیر که مطالعات ما بصورت فشرده و محرمانه در همکاری با طرف های صاحب نامی همچون INTERTEK (اینترتک)، Laboratorio Terapeutico (لابراتوریو تراپیتیکو) و - IECS پیش می رفت، تشکر و قدردانی نمایم. بی شک این دستاورد در پرتو نگاه حکیمانه شخص وزیر و مدیران ارشد وزارتخانه حاصل آمده است و  امروز که نام ایران عزیزمان در این عرصه نیز بلند آوازه و جهانی شده، امیدواریم که دولت آینده و وزارت محترم متبوع به نحو ممکن، دوام و قوام توسعه مجموعه را با توجه به استقبال بی سابقه جامعه بازنشستگی و سایر آحاد جامعه، تضمین نمایند.

این را هم اضافه کنم که ما علاوه بر تولید فرآورده های درمانی، در سال گذشته از سند جامع توسعه این مجموعه با توجه به جغرافیای خاص منطقه در همجواری با 30 میلیون جمعیت متمرکز کشور، آب و هوای پاک، چشم انداز فوق العاده و خواص کم نظیر آبگرم رونمائی کرده ایم و در مذاکراتی متعدد و چند لایه با سرمایه گذاران داخلی و خارجی هستیم تا علاوه بر افزایش امکانات اقامتی مدرن و هتلینگ فاخر، با مشارکت جامعه پزشکان، کلینیک های فوق تخصصی و تخصصی و با همکاری سایر سرمایه گذاران علاقمند، استخرهای مدرن و روباز و نیز مراکز تفریحی ، ورزشی و تجاری را در این مجموعه احداث کنیم. لذا ضمن دعوت از همه طرف های علاقمند به توسعه این منطقه به عنوان یکی از قطب های جدی در عرصه "گردشگری سلامت"، امیدواریم بصورت ویژه در کانون برنامه ریزی های وزارتخانه متبوع و صندوق محترم بازنشستگی قرار گرفته و در دولت دوازدهم شاهد تحقق همه ی این اهداف باشیم.
با تشکر از شما برای شرکت در این گفتگو.