پارک‌های علمی و فناوری و رسالتی که فراموش شده است

انتظار دیگری که از این پارک‌ها می‌رفت، این بود که به دانش نوین جهانی دست پیدا کرده و با انتقال این دانش به درون کشور و تسری آن به مراکز تولیدی، کیفیت تولیدات صنعتی و کشاورزی کشور را بالا برند که این رسالت نیز به خوبی ادا نشد و بازارهای داخلی ما، محصولات تولیدی ایران را به دیده محصولات بی کیفیت می نگرند.

کد خبر: ۷۱۸۶۰

تاریخ: ۱۸ آبان ۱۳۸۸ - ۱۲:۲۶

همزمان با آغاز قرن بیستم در تقویم سیاسی جهان و احساس خلأ در ارتباط دانشگاه و مراکز تولیدی، تلاش‌هایی در سطح دانشگاه‌ها شد تا حلقه پیوندی را برای علم و پژوهش از یک سو و تولید و درآمد از سوی دیگر ایجاد کنند و نتیجه این تلاش پس از گذشت بیش از یک قرن، مراکزی در سراسر جهان است که در تلاشند تا تحقیقات را متناسب با نیاز جامعه هماهنگ کنند و هدف غایی این مراکز، پیوند هر چه بیشتر دانش و تکنولوژی با عرصه تولید است.

به گزارش «تابناک»، این حرکت در جامعه ایران، همچنان مغفول مانده بود تا اینکه برخی از اساتید دانشگاه‌های ایران با دادن طرح‌هایی به دولتمردان در دهه هفتاد موفق شدند، مجوز سیستم‌هایی را در کشور بگیرند که در این تشکیلات، پژوهشگران، تنها به امور تحقیقاتی پرداخته و نتایج آن را به عرصه‌های تولید ارایه می‌دهند.

بنا بر این گزارش و در یک نگاه کلی، وظایف پارک‌های علمی و فناوری در این پنج هدف تعریف می‌شود:

1- تجاري‌سازي تحقيقات و تحقق ارتباط بخش‌هاي تحقيقاتي، توليدي و خدماتي جامعه.

2- حمايت از شركت‌هاي متكي بر دانش فني و جذب سرمايه‌هاي بين‌المللي و داخلي.

3- حمايت از ايجاد و گسترش شركت‌هاي كوچك و متوسط فناوري و پشتيباني از مؤسسات و شركت‌هاي تحقيقاتي و مهندسي نوآور با هدف توسعه اقتصاد دانش محور.

4- كمك به افزايش ثروت در جامعه از راه توسعه اقتصادي متكي بر فناوري و نوآوري.

5- تكميل چرخه تحقيقات از دانشگاه تا صنايع و تسريع روند انتقال فناوري با همكاري دولت.

اما با نگاهی به وضعیت کنونی این مراکز تحقیقاتی، درمی‌یابیم که پس از گذشت حدود دو دهه از آغاز فعالیت این مراکز، خروجی‌های این مراکز بسیار محدود و در برخی از استان‌ها، عملا این مراکز متروک مانده و هیچ گونه عینیتی در عرصه فناوری و تولید ندارند و تنها تبدیل به مراکز درآمد برخی از اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مدیران واحدهای تولیدی و مسئولان استانی شده‌اند.هرچند که نمونه های موفقی نیز یافت می شود که توانسته اند خروجی های ارزنده ای داشته باشند.

این در حالی است که انتظار می‌رفت، پارک‌های علمی و فناوری، پژوهشکده‌های علمی در سطح استان‌ها راه‌اندازی کنند و با آشتی دادن مراکز تولید با این پژوهشکده‌ها، تولیدات مراکز صنعتی را از حالت سنتی خود بیرون آورده و همگام با تکنولوژی روز، واحدهای تولیدی را ارتقا دهند تا محصولات تولیدی کشور، کیفیت قابل قبولی برای عرضه به بازارهای جهانی پیدا کند، اما این رسالت هیچگاه تحقق نیافت و محصولات ایرانی، همچنان به دلایل گوناگون، توان رقابت در بازارهای جهانی را ندارند.

گفتنی است، انتظار دیگری که از این پارک‌ها می‌رفت، این بود که به دانش نوین جهانی دست پیدا کرده و با انتقال این دانش به درون کشور و تسری آن به مراکز تولیدی کیفیت تولیدات صنعتی و کشاورزی کشور را ارتقا دهند که این رسالت نیز به خوبی ادا نشد و بازارهای داخلی ما محصولات تولیدی ایران را به دیده محصولات بی کیفیت نگریسته و تب درخواست کالای خارجی به ویژه در بخش صنعت همچنان بالاست.

از این روی، شایسته است که در اساسنامه تشکیل این مراکز علمی بازنگری شده تا فعالیت‌های این مراکز ـ که با هزینه‌های بسیار سنگین راه‌اندازی شده است - به راه درست خود بازگشته و کشور از امتیاز داشتن مراکز علمی کارآمد برخوردار شود.از منظر دیگر تجدید نظر در مدیریت واحد این مراکز استانی امری ضروری می نماید.